Το σκάνδαλο που μας έκανε «μαύρο πρόβατο» της Ευρώπης μας αποκλείει από τη νέα ΚΑΠ, όταν το 2027 θα καθίσουμε στο τραπέζι, λέει στον «Ε.Α» η πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και πρώην βουλευτής και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ.
Σε σοβαρή αμφιβολία τίθεται το μέλλον των αγροτικών επιδοτήσεων προς την Ελλάδα, αν μέχρι το 2027 που θα ξεκινήσουν οι συζητήσεις, δεν έχει η χώρα μας φροντίσει να λύσει τα ζητήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Κι αυτό, παρά το γεγονός, ότι στον γενικότερο σχεδιασμό της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ε.Ε. πριν από δύο χρόνια, δεν υπήρχε καν ενημέρωση για την υπόθεση αυτή σε επίπεδο Βρυξελλών. Τη σοβαρή αυτή διάσταση, αποκαλύπτει στον Έλληνα Αγρότη, η πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και πρώην βουλευτής και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κατερίνα Μπατζελή, κρούοντας ξεκάθαρα και από τώρα, τον κώδωνα του κινδύνου!
ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
xristof.papadakis@gmail.com
«Στο γενικότερο σχεδιασμό αυτά δεν τα σκέφτηκαν καθόλου. Ίσως και να μην τα ήξεραν πριν από δύο χρόνια. Όμως, όταν θα φτάσουμε να συζητάμε την αγροτική πολιτική και τις επιδοτήσεις, το τι θα πάρει η κάθε χώρα, από το 2027 μέχρι το 2034, θα κριθεί από τις πληρωμές που έχει κάνει η χώρα μας την προηγούμενη επταετία, τον τρόπο διαχείρισης των κοινοτικών πόρων, το πώς αυτές οι επιδοτήσεις ενίσχυσαν την ανταγωνιστικότητα της ίδιας της αγροτικής οικονομίας και του αγροτικού εισοδήματος και το κατά πόσον δημιουργήθηκαν ασφαλείς δείκτες περιβαλλοντικής προστασίας στις αγροτικές περιοχές.
Πόσα παίρναμε; 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ με 2,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Και έπαιζαν ρόλο και οι προηγούμενες χρονιές. Εδώ λοιπόν για την Ελλάδα, εάν δεν λυθεί το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ, θα έχουμε πρόβλημα στη μελλοντική χρηματοδότηση της ΚΑΠ πέρα κι έξω αν μέχρι το 2027 εμείς, θα έχουμε κάνει έναν οργανισμό «εξαιρετικά καλό»…
Άρα είναι πολιτική ευθύνη της Ελληνικής κυβέρνησης, των αγροτών, των οργανώσεων και εθνικό ζήτημα, να λύσουμε με το σωστότερο δυνατό τρόπο, το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Δηλαδή, να γίνουν άμεσες πληρωμές –τουλάχιστον σταδιακά – σε περιοχές ή περιφέρειες που έχουν ολοκληρωθεί οι έλεγχοι. Και να επανεξετάσουμε τον τρόπο λειτουργίας της εν ψυχρώ ένταξης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Είναι κάτι στο οποίο η Ε.Ε. είναι αντίθετη, διότι ένας ελεγχόμενος δεν μπορεί να είναι και ελεγκτής. Δηλαδή, η ΑΑΔΕ ελέγχει. Και έρχεται ένας ευρωπαϊκός οργανισμός, δηλαδή ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος πρέπει να ελέγξει τους αγρότες και γίνεται μία ενσωμάτωση».
-Πάντως σήμερα υπάρχει μεγάλη ανησυχία στον αγροτοκτηνοτροφικό κόσμο για το μέλλον των επιδοτήσεων, όχι μόνο λόγο ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και για γενικότερους λόγους, που έχουν σχέση με τις νέες πολιτικές της Ε.Ε. από τώρα και μετά, εξαιτίας και γεωπολιτικών εξελίξεων. Τι θα πρέπει να γνωρίζουν οι παραγωγοί σήμερα ως προς τις πολιτικές αυτές;
«Αυτή η αμφισβήτηση, θεωρώ ότι θα πρέπει να αποτελέσει σημείο αναφοράς και εθνικής συζήτησης με όλους τους αρμόδιους αγροτικούς φορείς, για να καταλάβουμε τι συμβαίνει.
Ο Ευρωπαϊκός Προϋπολογισμός όπως αυτός θα διαμορφωθεί για τη λειτουργία του μέχρι το 2034, αναδιανέμει στο εσωτερικό της Ε.Ε. τους κοινοτικούς πόρους που ήδη υπάρχουν, σε νέες πολιτικές, λόγω των πολιτικών γεωπολιτικών, ενεργειακών, εθνικών κ.λπ.
Μέσα σε αυτή την αναδιανομή, εμπλέκεται και η ΚΑΠ, η οποία μέχρι τώρα είχε τη δική της γραμμή στον κοινοτικό προϋπολογισμό, τους ιδίους πόρους της, τόσο για τις εγγυήσεις όσο και για την αγροτική ανάπτυξη.
Μέσα όμως σε αυτή τη φάση της Ε.Ε. η ΚΑΠ έρχεται να εμπλακεί στην αναδιανομή. Και τι αποφασίστηκε μέχρι τώρα; Ότι η αγροτική πολιτική θα έχει μειωμένους πόρους για ό,τι αφορά την αγροτική ανάπτυξη, θα έχει αυστηρότερους κωδικούς – δείκτες όπως λέμε – για την απορρόφηση των επιδοτήσεων. Και δεν θα έχουμε τους πολύπλοκους δείκτες που είχαμε στην προηγούμενη ΚΑΠ που γίναμε μάρτυρες πολύπλοκων κλιματολογικών, περιβαλλοντικών δεικτών, διαχείρισης υδάτων κ.λπ. αλλά θα μπουν δείκτες με άλλη μορφή. Και αμφισβητείται το κατά πόσο ο τομέας της Αγροτικής Ανάπτυξης πρέπει να είναι ανεξάρτητος, ή να συνεργαστεί με το Ταμείο Συνοχής.
Ή αυτό που όλοι γνωρίζουμε στην Ελλάδα, με το Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, όπου εσείς και ως δυναμική περιφέρεια γνωρίζετε το ρόλο που έχει παίξει, στην ανάπτυξη – συνοχή της Κρήτης και όλων των περιφερειών».
-Εδώ βέβαια υπάρχει και η «Πολεμική Οικονομία»…
«Ακριβώς. Ισχύει κι εκεί γίνεται η μεγάλη διαβούλευση και οι πολλές ρήξεις. Και όχι μόνο θα κοπούν οριζόντια πόροι απ΄όλες τις πολιτικές – θα κοπούν ακόμη και από την κοινωνική πολιτική των ευρωπαϊκών χωρών, σε μία περίοδο που η κοινωνία υποφέρει – αλλά η Ευρώπη, θα δανειστεί από τη Διεθνή Αγορά όπως έγινε με το Ταμείο Ανασυγκρότησης. Θα δανειστεί πόρους, για να ενισχύσει την Αμυντική Βιομηχανία έτσι ώστε να μπορέσει με βάση τις νέες γεωπολιτικές εξελίξεις, να είναι αυτόνομη ή επαρκής με μία αμυντική πολιτική.
Και αυτό προσωπικά με προβληματίζει. Προκαλεί ενδοιασμούς. Προκαλεί προβληματισμούς. Και στο τέλος, προκαλεί και φόβο».
«Η ανάγκη να κατευθύνονται πλέον οι επιδοτήσεις στην παραγωγή»
«Επειδή όπως μου λέτε, οι ίδιοι οι αγρότες εκφράζουν την αναγκαιότητα πλέον, οι επιδοτήσεις να πηγαίνουν στους παραγωγούς που αποδεδειγμένα παράγουν, σας λέω πως πράγματι, αυτός είναι ο πυρήνας των νέων διαπραγματεύσεων».
«Η νέα ΚΑΠ διασφαλίζει επιδότηση στην παραγωγή»
«Μην φοβόμαστε τη Νέα Αγροτική Πολιτική της Ε.Ε. – Βάζει σοβαρούς δείκτες ενίσχυσης μόνον όσων πραγματικά παράγουν»,
Κειμενο συνέχεια…
«Η νέα ΚΑΠ έχει μέσα γύρω στους 15 με 17 δείκτες. Ορισμένοι είναι υποχρεωτικοί και ορισμένοι όχι. Οι βασικότεροι δείκτες που πρέπει να ληφθούν υπόψη, για να γίνει το εθνικό στρατηγικό σχέδιο, το οποίο είναι απολύτως απαραίτητο για να οριστεί το σχέδιο του εθνικού προϋπολογισμού, που θα πάρει πόρους από την Ευρώπη, έχει 3-4 βασικούς δείκτες, οι οποίοι είναι υποχρεωτικοί: Απόδοση, παραγωγικότητα, πού εμπορεύεσαι και εξωτερικό εμπόριο, πιστοποίηση κ.λπ.
Τα βασικά δηλαδή είναι δείκτες όπου ο κάθε ΟΠΕΚΕΠΕ, το κάθε υπουργείο, η κάθε περιφέρεια έχει 6-7 δείκτες που «λένε»: «Παράγεις»; «Αποδίδεις»; «Είναι ποιοτικό προϊόν για να εξαχθεί»; Είναι βασικοί δείκτες. Δηλαδή, αυτό που ίσχυε προηγούμενα, «έχεις γη. Παράγεις δεν παράγεις καλημέρα σας», καταργείται.
Ή «το όποιος παράγει, είναι αγρότης», αυτό τώρα έχει κι άλλους δείκτες και λέει: «Το εισόδημα που βγάζεις από την αγροτική σου δραστηριότητα, είναι μεγαλύτερο ή μικρότερο από την άλλη δραστηριότητα»; Εκεί διαφοροποιείται και η ενίσχυση. Τα φορολογικά κίνητρα τα οποία μπαίνουν, τα επενδυτικά κίνητρα κ.λπ. Δηλαδή, όσο και αν φαίνεται πολύπλοκο, ένα σοβαρό κράτος, πρέπει να αρχίσει να δουλεύει στη δομή των δεικτών που λένε «ποιος είναι αγρότης; Ποιος παράγει; «Ποιος εξάγει; Ποιος μπαίνει στην εφοδιαστική αλυσίδα; Ποιος έχει ασφάλιση και φορολογικά κίνητρα; Κι εγώ εκεί επενδύω»!
Άρα, μη φοβηθούμε τη νέα ΚΑΠ. Να φοβηθούμε τους νωχελικούς εαυτούς μας και το νωχελικό κράτος. Το κράτος πρέπει να οργανωθεί σε μία συγκροτημένη αγροτική ανάπτυξη που παρέχει εφοδιαστική αλυσίδα, επισιτιστική ασφάλεια και πάνω απ΄όλα ζωή στον τόπο μας.
Ο αγρότης είναι το «έδαφος» που φυτρώνει ένα δεντράκι στην περιφέρεια. Στα χωριά. Έλειψε; «Έφυγε» η περιφέρεια».
-Το θέμα είναι εμείς ως χώρα, μπορούμε να τηρήσουμε αυτές τις προϋποθέσεις; Προφανώς, δεν έχουμε δείξει κάτι τέτοιο.
«Είναι ντροπή να μην μπορούμε. Η κυβέρνηση λέει ότι είμαστε τρίτοι, τέταρτοι, σε αριθμούς ανάπτυξης, ότι έχουμε υψηλούς βαθμούς απορροφητικότητας κ.λπ να μην μπορούμε να δώσουμε σε δύο πανεπιστήμια να κάνουν τιμαριθμοποίηση των ενισχύσεων, των εισοδημάτων κ.λπ και να γίνει μια συστηματική περιγραφή των δεικτών, βάσει των οποίων θα παίρνουμε τα χρήματα. Δηλαδή, ο μελλοντικός ΟΠΕΚΕΠΕ – είτε από την ΑΑΔΕ είτε όχι – πέρα από τα χωράφια θα ελέγχει και αυτό. Και τι λέει η Ε.Ε; Ότι «κύριοι, εγώ πάνω από 150.000 ευρώ ετήσια επιδότηση σε αγροτική εκμετάλλευση δε δίνω». Δηλαδή, μια κακοδιαχείριση του ΟΠΕΚΕΠΕ θα χτυπήσει «κόκκινο»… Ενώ τώρα παίρνεις όσο θες…
Καταλαβαίνετε ότι δημιουργείται και ένα σύστημα αυτοσυντήρησης και αυτοελέγχου εσωτερικού σε κάθε χώρα, για τον τρόπο με τον οποίο διανέμονται οι επιδοτήσεις. Δηλαδή, μπαίνει πλαφόν στις ενισχύσεις. Μπαίνουν φορολογικά κίνητρα και ασφαλιστικές εισφορές, που διαφοροποιούνται στους μικρούς και μικρομεσαίους αγρότες και κτηνοτρόφους. Και έτσι μπορεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ να μας ενεργοποιήσει και να μας «ξυπνήσει» για τα λάθη του παρελθόντος, ώστε να μπορέσουμε να σχεδιάσουμε πρώτοι το μέλλον μέχρι το 2027. Δε μας λείπει τίποτα. Εξυπνάδα έχουμε, εργαλεία έχουμε, δυναμικό έχουμε. Ας τα χρησιμοποιήσουμε για καλό και όχι για λαμογιά».
-Έχουμε όμως ως χώρα και τον εκσυγχρονισμό που χρειαζόμαστε στα μέσα παραγωγής;
«Θα σας μιλήσω με πολιτικούς όρους. Στην Αγροτική Οικονομία, είτε συνεταιρισμοί, είτε ομάδες παραγωγών, είτε ιδιώτες αλλά και πάρα πολλά αγροτικά funds τα οποία λειτουργούν πέρα κι έξω από τις τράπεζες, έχουν μπει στον διατροφικό τομέα. Δηλαδή, έχουν γίνει μεγάλες παρεμβάσεις στον αγροτικό τομέα, στον εκσυγχρονισμό, στην ανταγωνιστικότητα κ.λπ. Μπορεί να μην είναι επαρκείς. Αυτό να το συζητήσουμε. Όμως, η εικόνα της Αγροτικής Οικονομίας ως σύνολο και μιλάω για τα τρόφιμα και όχι για το βαμβάκι… Δηλαδή για τις δενδρώδεις καλλιέργειες κ.λπ είναι σε ένα επίπεδο τέτοιο, που έχουμε κάνει σημαντικές αλλαγές σε σχέση με το παρελθόν. Θέλει βοήθεια από το κράτος, πάντα για την ασφάλιση των εξαγωγών, για την ευκολία των πληρωμών των επιδοτήσεων και των επενδύσεων κ.λπ. Δεν μπορεί να κάνεις μία επένδυση, να δίνεις τα δικά σου χρήματα και η εκκαθάριση να γίνεται μετά από πέντε χρόνια. Δεν γίνεται. Πράγματα, τα οποία αυτά έπρεπε να έχουν λήξει. Και εδώ, θα σας πω έναν κίνδυνο: Ότι αν ο εθνικός σχεδιασμός, ο τολμηρός, ο υπερβατικός, ο περιφερειακός, ο τοπικός, δεν γίνει γρήγορα για να διασωθεί η αγροτική γη που έχουν οι αγρότες, μπορεί να υπάρχει προβληματισμός – κι εγώ δεν ξέρω ποια θέση θα πάρω – αυτή τη γη που απελευθερώνεται ποιος θα την πάρει. Ήδη πρέπει να ξέρετε ότι είναι η δεύτερη χρονιά, που αποχωρεί από το αγροτικό επάγγελμα το 30% των αγροτών που είναι προφανώς μικρομεσαίοι. Απελευθερώνονται όμως εκτάσεις αγροτικές οι οποίες χαρακτηρίζονται ως παραγωγικές εκτάσεις και δεν μπορεί να αλλάξουν χαρακτήρα. Ένα σοβαρό κράτος πρέπει να πει, «αυτή τη γη εγώ την απελευθερώνω; Την μεζονέτες»; Όχι δεν μπορεί. Άρα κάποια άλλη διαχείριση πρέπει να γίνει. Και αλλού θα συγκεντρωθεί. Εδώ λοιπόν έχουμε σοβαρά διλλήματα τα οποία θα δούμε. Για να μην σας πω ότι τα ζούμε, αλλά κανένας δεν μιλάει και μιλάμε μόνο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ».
Κατερίνα Μπατζελή:
*Πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και πρώην βουλευτής και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ