ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Τα μέλη της επιστημονικής ομάδας του προγράμματος ΛΕΣΠΕΡ ζητούν την άμεση λήψη μέτρων για τη σωτηρία του ιδιαίτερου και πολύτιμου ζωικού κεφαλαίου στο νησί του Βόρειου Αιγαίου.
ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
thanasis.antoniou67@gmail.com
Ομάδα επιστημόνων του ΕΛΓΟ «Δήμητρα» που ασχολούνται συστηματικά με την προβατοτροφία και υλοποιούν το πρόγραμμα ΛΕΣΠΕΡ στη Λέσβο έδωσαν στη δημοσιότητα ανοιχτή επιστολή προς την Περιφέρεια Βόρειου Αιγαίου και τις υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ. Σε αυτήν υπερασπίζονται το πρόγραμμα που έχει στόχο τη δημιουργία εγκατάστασης συλλογής σπέρματος από κριούς φυλής Λέσβου για τις ανάγκες των εκτροφέων προβάτου φυλής Λέσβου. Παράλληλα, προτείνουν μέτρα για να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα με τις ζωονόσους στο νησί.
«Η προβατοτροφία είναι κρίσιμος παραγωγικός τομέας, ιστορικά συνδεδεμένος με τη Λέσβο και με σημαντική συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη. Ο μεγάλος αριθμός των οικογενειακών προβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων, στις οποίες δραστηριοποιούνται και νέοι κτηνοτρόφοι, συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη του νησιού» αναφέρουν στην επιστολή τους.
Στήριγμα της κοινωνίας
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η προβατοτροφία στηρίζει την ευρύτερη τοπική οικονομική δραστηριότητα, που περιλαμβάνει τη μεταποίηση, την τυροκομία (ΠΟΠ τυριά: λαδοτύρι, φέτα, κασέρι) και το εμπόριο. Το ζήτημα όμως που τους απασχολεί είναι η τοπική φυλή προβάτου Λέσβου, η οποία «ανήκει στους τοπικούς ζωικούς γενετικούς πόρους και αποτελεί προϊόν εξέλιξης και προσαρμογής αιώνων στο περιβάλλον στο οποίο εκτρέφεται, ενώ έχει αναπτύξει σημαντική ανθεκτικότητα σε ασθένειες».
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η φυλή Λέσβου αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού και η προστασία της είναι επιτακτική ανάγκη. Αναγνωρίζοντας τα παραπάνω, το ΥΠΑΑΤ χρηματοδοτεί επί σειρά ετών τη συστηματική παρακολούθηση, την καταγραφή των αποδόσεων, της γενεαλογίας και τη γενετική βελτίωση της φυλής προβάτου Λέσβου. Το 2023 χρηματοδότησε το έργο ΛΕΣΠΕΡ, που είχε ως αντικείμενο τη «δημιουργία εγκατάστασης συλλογής σπέρματος από κριούς φυλής Λέσβου».
Τα μέλη της επιστημονικής ομάδας του ΛΕΣΠΕΡ είναι: α) Φωτεινή Σαμαρτζή, DVM, PhD, κύρια ερευνήτρια/συντονίστρια, β) Χριστίνα Λίγδα, MSc, PhD, διευθύντρια Ερευνών, γ) Κωνσταντίνος Ρέκκας, DVM, PhD, κύριος ερευνητής, δ) Αικατερίνη Σαράτση, DVM, PhD, κύρια ερευνήτρια και ε) Θεοδώρα Τσιλιγιάννη, DVM, PhD, διευθύντρια Ερευνών.
Ο αφθώδης πυρετός στο νησί
«Το τελευταίο διάστημα παρακολουθούμε με μεγάλη ανησυχία την εξέλιξη της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο και καλούμε τις αρμόδιες Αρχές να λάβουν άμεσα όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας του προβάτου φυλής Λέσβου και όλων των υποδομών που περιγράφονται παραπάνω και μπορούν να έχουν σημαντικό ρόλο στην αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου» αναφέρουν στην επιστολή τους οι επιστήμονες του ΕΛΓΟ «Δήμητρα» που υλοποιούν το πρόγραμμα ΛΕΣΠΕΡ.
Κατά τη γνώμη τους, επιβάλλεται να διατεθούν άμεσα οι αναγκαίοι πόροι για την εφαρμογή των απολύτως απαραίτητων και αναντικατάστατων μέτρων βιοασφάλειας. Παράλληλα, προτείνεται να εξεταστεί σοβαρά:
α) το ενδεχόμενο εφαρμογής εμβολιασμού των σπερματοδοτών κριών, αλλά και των υγιών ζώων στις εκτροφές προβάτου φυλής Λέσβου με εμβόλια που επιτρέπουν τον διαχωρισμό του εμβολιακού στελέχους του ιού από τον φυσικό ιό,
β) το ενδεχόμενο εξαίρεσης από τη σφαγή των υγιών ζώων στις εκτροφές προβάτου φυλής Λέσβου ως πολύτιμου γενετικού πόρου που απειλείται.
«Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό οι αποφάσεις για τη θανάτωση προβάτων της φυλής Λέσβου να περιοριστούν στις απολύτως απαραίτητες» υποστηρίζουν και τονίζουν ότι επιθυμούν να συνδράμουν με την επιστημονική τους γνώση και εμπειρία τις δημόσιες Αρχές που επιχειρούν στο νησί, σε ένα οργανωμένο σχέδιο στήριξης των εκτροφών της φυλής προβάτου Λέσβου.
Τι προέκυψε από το έργο ΛΕΣΠΕΡ
- Εργαστήριο ελέγχου, επεξεργασίας και συσκευασίας νωπού σπέρματος κριού και εξοπλισμός απαραίτητος για την εφαρμογή της τεχνητής σπερματέγχυσης σε προβατοτροφικές μονάδες. Ανήκει στην Ενωση Κτηνοτρόφων και αδειοδοτήθηκε το 2025.
- Σπερματοδότες κριοί φυλής Λέσβου α) υψηλής γενετικής αξίας, β) γονιμοποιητικής ικανότητας ελεγμένης τόσο στο εργαστήριο όσο και in vivo, ύστερα από τεχνητή σπερματέγχυση σε επιλεγμένα θηλυκά εκτροφών της Ενωσης Κτηνοτρόφων Προβάτου Φυλής Λέσβου και του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κλειούς.
- Εκπαιδευμένο προσωπικό. Συνεργάτης του έργου, που ζει και εργάζεται στη Λέσβο, απέκτησε σημαντικότατη εμπειρία στην εκπαίδευση σπερματοδοτών κριών και στους χειρισμούς του νωπού σπέρματος.
- Εντυπο υλικό με οδηγίες για την εφαρμογή της τεχνητής σπερματέγχυσης σε εκτροφές προβάτου, στο οποίο αναλύονται οι προϋποθέσεις και οι ορθές πρακτικές εφαρμογής της τεχνητής σπερματέγχυσης σε κτηνοτροφικές μονάδες και τα οφέλη της.
