ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η φέτα, το βασικό θύμα από τις αλλαγές στα κτηνιατρικά πιστοποιητικά που ζητούν οι αμερικανικές Αρχές, με τα μέτρα να έχουν μάλιστα και αναδρομική ισχύ από 16 Φεβρουαρίου.
Οι εξαγωγές τυροκομικών (κυρίως φέτας) το 2025 ανήλθαν σε 71,3 εκατ. ευρώ, ενώ εκείνες των προϊόντων αρτοποιίας (η δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία που θίγεται) σε 35,7 εκατ. ευρώ
Του Γιάννη Τσατσάκη
Johny_ts@hotmail.com
Διόλου ευκαταφρόνητο ενδέχεται να είναι το τίμημα από την αυστηροποίηση εκ μέρους των αμερικανικών Αρχών των όρων για την εισαγωγή ελληνικών προϊόντων στις ΗΠΑ, εξαιτίας των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στη χώρα μας. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων (ΟΕΥ) στην Ουάσινγκτον, η αλλαγή στα απαιτούμενα κτηνιατρικά πιστοποιητικά επηρεάζει κατά κύριο λόγο τις κατηγορίες των τυριών, αξίας 71,3 εκατ. ευρώ, και των προϊόντων αρτοποιίας, αξίας 35,7 εκατ. ευρώ, με τη συνολική αξία των δύο να ανέρχεται σε 107 εκατ. ευρώ, βάσει των αριθμών του 2025 (βλ. Πίνακα 1).
Πίνακας 1
| CN4 | Περιγραφή | Αξία € |
| 0406 | Τυριά και πηγμένο γάλα για τυρί | 71.316.227 |
| 1905 | Προϊόντα αρτοποιίας, ζαχαροπλαστικής ή μπισκοτοποιίας, έστω με προσθήκη κακάο. Οστιες, κάψουλες κενές των τύπων που χρησιμοποιούνται για φάρμακα, αζυμοσφραγίδες, ξεραμένες ζύμες από αλεύρι ή άμυλο κάθε είδους σε φύλλα και παρόμοια προϊόντα | 35.658.463 |
| Σύνολο | 106.974.690 |
Πέραν αυτών, ωστόσο, επιπτώσεις υπάρχουν και σε διάφορες κατηγορίες προϊόντων με μικρότερη αξία, που αθροιστικά φτάνουν τα 3 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για προϊόντα με βάση τα δημητριακά, βρώσιμα μείγματα και από ζωικές ύλες, παγωτά, γιαούρτι κ.λπ. (βλ. Πίνακα 2).
Πίνακας 2
| CN4 | Περιγραφή | Αξία € |
| 1904 | Προϊόντα με βάση τα δημητριακά που λαμβάνονται με διόγκωση ή φρύξη [π.χ. καλαμπόκι σε νιφάδες (κορν φλέικς)]. Δημητριακά άλλα από το καλαμπόκι, σε μορφή κόκκων, νιφάδων ή άλλων επεξεργασμένων κόκκων (εκτός από αλεύρι, πλιγούρι ή σιμιγδάλι), προψημένα ή αλλιώς παρασκευασμένα, που δεν κατονομάζονται, ούτε περιλαμβάνονται αλλού | 1.767.972 |
| 1517 | Μαργαρίνη. Βρώσιμα μείγματα ή παρασκευάσματα από ζωικά, φυτικά ή μικροβιακά λίπη ή λάδια ή από τα κλάσματα διαφόρων λιπών ή λαδιών του κεφαλαίου αυτού, άλλα από τα λίπη και λάδια διατροφής και τα κλάσματά τους της κλάσης 1516 | 633.090 |
| 2105 | Παγωτά, έστω κι αν περιέχουν κακάο | 237.733 |
| 0403 | Γιαούρτι, βουτυρόγαλα, πηγμένο γάλα και πηγμένη κρέμα, κεφίρ και άλλα γάλατα και κρέμες που έχουν υποστεί ζύμωση ή έχουν καταστεί όξινα, έστω και συμπυκνωμένα ή με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα ή με προσθήκη φρούτων, καρπών ή κακάο | 111.940 |
| 0402 | Γάλα και κρέμα γάλακτος (ανθόγαλα), συμπυκνωμένα ή με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών | 54.278 |
| 0511 | Προϊόντα ζωικής προέλευσης, που δεν κατονομάζονται, ούτε περιλαμβάνονται αλλού. Ζώα μη ζωντανά των κεφαλαίων 1 ή 3, ακατάλληλα για τη διατροφή του ανθρώπου | 44.961 |
| 0405 | Βούτυρα και άλλες λιπαρές ουσίες προερχόμενες από το γάλα. Γαλακτικές λιπαρές ύλες για επάλειψη | 30.101 |
| 1516 | Ζωικά, φυτικά ή μικροβιακά λίπη και λάδια και τα κλάσματά τους, μερικώς ή ολικώς υδρογονωμένα, διεστεροποιημένα, επανεστεροποιημένα ή ελαϊδινισμένα (με ισομέρεια λιπαρών οξέων), έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι αλλιώς παρασκευασμένα | 27.210 |
| 1518 | Λίπη και λάδια ζωικής ή φυτικής προέλευσης και τα κλάσματά τους, θερμικά επεξεργασμένα (βρασμένα ή ψημένα), οξειδωμένα, αφυδατωμένα, θειωμένα, εμφυσημένα, πολυμερισμένα με απλή θέρμανση ή αλλιώς χημικώς τροποποιημένα, μείγματα και παρασκευάσματα μη βρώσιμα από λίπη και λάδια ζωικά ή φυτικά και από τα μη βρώσιμα κλάσματα διαφόρων λιπών ή λαδιών, π.δ.κ.α. | 20.472 |
| 1602 | Αλλα παρασκευάσματα και κονσέρβες κρεάτων, παραπροϊόντων σφαγίων, αίματος ή εντόμων | 5.675 |
| 0401 | Γάλα και κρέμα γάλακτος (ανθόγαλα) που δεν είναι συμπυκνωμένα και δεν περιέχουν ζάχαρη ή άλλα γλυκαντικά | 433 |
| Σύνολο | 2.933.865 |
Δεν αποκλείεται, επίσης, να θιγούν πολύ μικρά ποσοστά των εξαγωγών στις κατηγορίες λοιπών παρασκευασμάτων δημητριακών και ζυμαρικών που μπορεί να περιέχουν αβγά. Συνολικά, οι εξαγωγές των δύο κατηγοριών είχαν πέρυσι αξία 46,3 εκατ. ευρώ, ωστόσο μικρό μόνο μέρος τους περιέχει ζωικές πρώτες ύλες, όπως γάλα ή αβγά (Πίνακας 3).
| CN4 | Περιγραφή | Αξία € |
| 2106 | Παρασκευάσματα διατροφής που δεν κατονομάζονται, ούτε περιλαμβάνονται αλλού | 31.423.554 |
| 1902 | Ζυμαρικά εν γένει, έστω και ψημένα ή παραγεμισμένα (με κρέας ή άλλες ουσίες) ή και αλλιώς παρασκευασμένα, όπως σπαγέτα, μακαρόνια, νούγιες, λαζάνια, νιόκι, ραβιόλια, κανελόνια. Αράπικο σιμιγδάλι (κουσκούς), έστω παρασκευασμένο | 14.835.828 |
| Σύνολο | 46.259.382 |
Οπως σημειώνει το Γραφείο ΟΕΥ (αυτή τη στιγμή τουλάχιστον) δεν υπάρχει απαγόρευση εισαγωγών στις ΗΠΑ λόγω αφθώδους πυρετού στη χώρα μας, ωστόσο απαιτείται προσαρμογή των κτηνιατρικών πιστοποιητικών των φορτίων. Τονίζεται ότι τα πιστοποιητικά πρέπει να αναγράφουν αυτούσιο το κείμενο που προβλέπει η VR εισαγωγική άδεια που λαμβάνει η αμερικανική εισαγωγική εταιρία από το USDA. Οι άδειες αυτές δεν είναι ενιαίου τύπου, αλλά διαφέρουν όχι μόνο ανά εισαγωγική εταιρία, αλλά και ανά εισαγόμενο προϊόν, και συνήθως έχουν διάρκεια ενός έτους.
Ωστόσο, δεδομένου ότι η αλλαγή των απαιτήσεων εκτελωνισμού ισχύει αναδρομικά από τις 16/2, δηλαδή έναν μήνα πριν από την εκδήλωση της νόσου στην Ελλάδα, όλα τα φορτία που έφθασαν ή θα φθάσουν στα αμερικανικά τελωνεία από αυτή την ημερομηνία πρέπει να συνοδεύονται από τέτοιο κτηνιατρικό πιστοποιητικό.
Σε κάθε περίπτωση, υπογραμμίζει το Γραφείο ΟΕΥ, απαιτείται προσοχή και οι ελληνικές εξαγωγικές εταιρίες να είναι σε συντονισμό με την εισαγωγική εταιρία στις ΗΠΑ και τους αρμόδιους κτηνιάτρους στην Ελλάδα, πριν από την αποστολή του φορτίου.
Τι άλλαξε στα πιστοποιητικά
Τα μέτρα που ανακοίνωσε η Υπηρεσία Επιθεώρησης Υγείας Ζώων και Φυτών (Animal and Plant Health Inspection Service/APHIS) του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (U.S. Department of Agriculture/USDA) έχουν αναδρομική ισχύ από τις 16/2/2026 και προβλέπουν, μεταξύ άλλων:
- Απαγόρευση της εισαγωγής ζώντων μηρυκαστικών, καμηλοειδών, χοίρων, σκαντζόχοιρων, τενρέκων και του γενετικού τους υλικού, που προέρχονται από την Ελλάδα ή διέρχονται από αυτήν.
- Σε ό,τι αφορά τα μεταποιημένα προϊόντα και υποπροϊόντα χοιροειδών, μηρυκαστικών, καμηλοειδών, σκαντζόχοιρων και τενρέκων, συμπεριλαμβανομένου του γάλακτος:
-Εάν φθάνουν ως φορτίο, πρέπει να συνοδεύονται από άδεια εισαγωγής Veterinary Services/VS ή/και κυβερνητική πιστοποίηση, που να επιβεβαιώνει ότι τα προϊόντα ή τα υποπροϊόντα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία σύμφωνα με τις απαιτήσεις της APHIS.
-Εάν φθάνουν σε αποσκευές επιβατών, πρέπει α) να είναι διατηρήσιμα σε θερμοκρασία δωματίου (shelf-stable), ως αποτέλεσμα εγκεκριμένης από την APHIS συσκευασίας και θερμικής επεξεργασίας, ή β) πρέπει να συνοδεύονται από άδεια εισαγωγής VS ή/και κυβερνητική πιστοποίηση, που να επιβεβαιώνει ότι τα προϊόντα ή τα υποπροϊόντα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία σύμφωνα με τις απαιτήσεις της APHIS.
- Μη επεξεργασμένα προϊόντα και υποπροϊόντα χοιροειδών, μηρυκαστικών, καμηλοειδών, σκαντζόχοιρων και τενρέκων (συμπεριλαμβανομένου του γάλακτος):
-Εάν εισάγονται ως φορτίο, η εισαγωγή απαγορεύεται με περιορισμένες εξαιρέσεις.
-Εάν εισάγονται στις αποσκευές επιβατών, η εισαγωγή απαγορεύεται με περιορισμένες εξαιρέσεις.