Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Πώς, από το 85% της κάλυψης των αναγκών, φτάσαμε στην απόλυτη εξάρτηση από τα εισαγόμενα χοιρινά
ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
xristof.papadakis@gmail.com
«Εγκλημα χωρίς τιμωρία» χαρακτηρίζουν οι παλιοί χοιροτρόφοι της Κρήτης και οι απόγονοι αυτών τη σταδιακή πτώση της χοιροτροφίας, από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 και μετά, φτάνοντας σήμερα το νησί να έχει λιγοστές μονάδες, μετρημένες στα δάχτυλα, και να εξαρτάται πλήρως από το εισαγόμενο κρέας της Ολλανδίας και του Βελγίου. Ο Χαράλαμπος Αλογδιανάκης, που είχε πάρει από τον πατέρα του μεγάλη χοιροτροφική μονάδα στις Βούτες Ηρακλείου, την εκσυγχρόνισε, αλλά τελικά αναγκάστηκε να την κλείσει, και μιλά με «πόνο ψυχής» στον «Ελληνα Αγρότη».
«Η κατάσταση είναι τραγική σήμερα. Τη δεκαετία του ’80, στον πάλαι ποτέ Χοιροτροφικό Συνεταιρισμό Ν. Ηρακλείου, ήταν γραμμένες 87 χοιροτροφικές μονάδες. Αυτή τη στιγμή, στον νομό Ηρακλείου δραστηριοποιούνται τέσσερις ή πέντε χοιροτρόφοι, που έχουν και δικά τους κρεοπωλεία και πουλάνε τα κρέατα».
Οπως τονίζει ο Χαράλαμπος Αλογδιανάκης, που είναι για δεύτερη τετραετία πρόεδρος του χωριού, «ο κόσμος δεν μπόρεσε να αντέξει το μεγάλο κόστος παραγωγής. Και είναι πολύ μεγάλο πρόβλημα ότι δεν υπάρχει μεταφορικό ισοδύναμο, όπως στα άλλα νησιά, και κακώς η Περιφέρεια Κρήτης δεν έχει ενδιαφερθεί να φτιάξει το μεταφορικό ισοδύναμο και στην Κρήτη».
Ετσι, σύμφωνα με τον ίδιο, «έχουμε φτάσει σήμερα στο σημείο να παράγουμε ελάχιστο χοιρινό κρέας – να είναι όλα τα κρέατα εισαγόμενα. Και, δυστυχώς, όλοι οι ξένοι που έρχονται στα ξενοδοχεία μας, στις ταβέρνες μας, να φάνε κρητικό κρέας, πολλές φορές τρώνε το ολλανδικό».
«Είσαι στην ΕΟΚ, μάθε για την ΕΟΚ»
Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, όταν, λόγω της ένταξης της χώρας μας στην τότε ΕΟΚ, άνοιξαν τα σύνορα, ξεκινούσε η αντίστροφη μέτρηση. Οι Κρητικοί χοιροτρόφοι άκουγαν στην κρατική τηλεόραση το περίφημο «Είσαι στην ΕΟΚ, μάθε για την ΕΟΚ», και γύρω από αυτό εφαρμόστηκαν πολιτικές που τους εξόντωσαν.
«Πριν από αρκετά χρόνια» θυμάται ο πρώην χοιροτρόφος «έπαιρνα ένα περιοδικό του Χοιροτροφικού Συνδέσμου Ελλάδος και είχε ένα παράδειγμα για το κόστος κατασκευής μιας χοιροτροφικής μονάδας στο εξωτερικό και εδώ. Στην Ολλανδία, για να φτιάξει ο χοιροτρόφος τη μονάδα του, έπαιρνε δάνειο αξίας 1 εκατομμυρίου δραχμών. Οταν τελείωνε η εξόφληση του δανείου σε 10 χρόνια, ο χοιροτρόφος πλήρωνε συνολικά 1.100.000 δραχμές. Εδώ, το 1 εκατομμύριο δραχμές θα το πλήρωνε στην τότε ΑΤΕ 17 εκατομμύρια δραχμές! Οπότε καταλαβαίνετε ότι υπάρχει διαφορά τεράστια. Δεν θα μπορούσαν να σταθούν εδώ οι χοιροτρόφοι μας».
Εκείνα τα χρόνια, ο πάλαι ποτέ δραστήριος Χοιροτροφικός Συνεταιρισμός Ν. Ηρακλείου και ο Χοιροτροφικός Σύνδεσμος Κρήτης οργάνωναν δυναμικά συλλαλητήρια, για να πείσουν την κυβέρνηση να προστατεύσει τον κλάδο. «Μας καταστρέφετε γιατί ανοίξατε τα σύνορα και μας βρήκαν απροετοίμαστους» έλεγαν σε όλους τους τόνους. Οπως λέει σήμερα ο Χαράλαμπος Αλογδιανάκης, «το βλέπουμε από το αποτέλεσμα. Εχουν επιβεβαιωθεί οι τότε εκπρόσωποι των χοιροτρόφων χίλια τοις εκατό».
«Ηταν ένα καλοστημένο σχέδιο»
Η άποψη των παλιών χοιροτρόφων της Κρήτης είναι πως όλα αυτά έγιναν με σχέδιο από το ’80 και μετά, προκειμένου να διαλύσουν τη χοιροτροφία της Κρήτης, γιατί διαπίστωναν πως αναπτυσσόταν δυναμικά. Ετσι, θα αναγκαζόμασταν «εμείς να τρώμε τα κρέατα των Ευρωπαίων και να μας χρεοκοπήσουν για να τελειώσουμε».
Σύμφωνα με όσα λένε, «από τότε που μπήκαμε στην ΕΟΚ, ειδικά μετά τη διάλυση της ΚΥΔΕΠ, που ως τριτοβάθμια οργάνωση ασχολούνταν με τις ζωοτροφές, διαλύθηκε και η εσταβλισμένη κτηνοτροφία. Μέχρι σήμερα έχουμε και τα αιγοπρόβατα να μην μπορούν να επιβιώσουν. Η μεγάλη ζημιά έγινε στη δεκαετία του 1990, που διαλύθηκε η ΚΥΔΕΠ και ανέβηκε το καλαμπόκι από τις 28 στις 70 και 75 δραχμές το κιλό».
Ο Χαράλαμπος Αλογδιανάκης, στο ερώτημά μας αν τότε η περίφημη «κυβέρνηση της αλλαγής» είχε αντιληφθεί τη ζημιά που γίνεται στον κλάδο, λέει: «Δεν μπορώ να πω αν δεν την είχε αντιληφθεί ή αν ήταν σκόπιμο. Δεν το ξέρω. Πάντως, το αποτέλεσμα μετράει».
ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1980, ΟΙ ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΟΙ ΕΙΧΑΝ ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΕΙ ΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, ΑΓΟΡΑΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
«Όταν τα μεικτά κλιμάκια κατέβαιναν στην αγορά»
Στη δεκαετία του 1980, οι χοιροτρόφοι, μέσω του συνεταιρισμού και του συνδέσμου τους στην Κρήτη, είχαν καταγγείλει και τη συμπεριφορά των μεικτών κλιμακίων Αστυνομίας, Αγορανομίας και Κτηνιατρικής στο Ηράκλειο. Σύμφωνα με τις επίσημες καταγγελίες τους προς τους συναρμόδιους υπουργούς Γεωργίας και Εμπορίου, Σημίτη και Ακριτίδη, μόλις σε ένα κρεοπωλείο έβλεπαν την ταμπέλα «χοιρινά ΕΟΚ» και το προσπερνούσαν χωρίς να το ελέγξουν. Αλίμονο σε αυτούς που έγραφαν στη βιτρίνα τους «χοιρινό Κρήτης» – έμπαιναν μέσα, ζητούσαν από τον κρεοπώλη να τους κατεβάσει τα βιβλία του και τον… ξεσκόνιζαν, βρίσκοντάς του όλο και κάποια παράβαση!
Οπως λέει στον «Ελληνα Αγρότη» ο Χαράλαμπος Αλογδιανάκης, «άκουγα κι εγώ τότε ότι οι έλεγχοι γίνονταν σε συγκεκριμένα μαγαζιά που πουλούσαν ντόπια χοιρινά». Ο ίδιος θεωρεί πως η αντίστροφη μέτρηση για τη χοιροτροφία στην Κρήτη ξεκίνησε το 2000. «Στον νομό Ηρακλείου είχαμε τη δεκαετία του 1980 γύρω στις 87 μονάδες, και από τότε άρχισαν σταδιακά να κλείνουν. Και η υπόλοιπη Κρήτη είχε χοιροστάσια. Αλλά, επειδή ο πατέρας μου ανέλαβε ένα διάστημα την προεδρία του συνεταιρισμού, θυμάμαι ότι είχε 87 μέλη, που στη συνέχεια διαλύθηκαν οικονομικά. Καταχρεώθηκαν στην Αγροτική Τράπεζα Ελλάδος και πολλοί από αυτούς μέχρι σήμερα δεν έχουν καταφέρει να απαλλαγούν από τα χρέη και συνεχίζουν να βρίσκονται σε περιπέτειες».
Μάλιστα, οι παλιοί χοιροτρόφοι της Κρήτης, με βάση τις τεράστιες δυσκολίες που αντιμετώπιζαν εκείνα τα χρόνια στην πολύ σκληρή δουλειά τους στον χώρο των χοιτροτροφικών μονάδων, στην πλειονότητά τους βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν και πολύ σοβαρές ασθένειες.
Αυτάρκεια για… κλάματα
Με βάση τα στοιχεία της Ενωτικής Ομοσπονδίας Χοιροτρόφων Ελλάδας, εδώ και τουλάχιστον 20 με 25 χρόνια είμαστε σταθεροί τουλάχιστον στο 25% με 30% της αυτάρκειας. Κι όμως, η αυτάρκεια της χώρας μας σε χοιρινό κρέας κάλυπτε ή και ξεπερνούσε το 85% στις δεκαετίες του ’80 και του ’90!
Οσο για την εξέλιξη της χοιροτροφίας στην Κρήτη, τα ολλανδικά κρέατα δεν σταμάτησαν ποτέ να έρχονται. Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα καταναλώνει γύρω στους 80.000 τόνους χοιρινό τον χρόνο και άλλους 200.000 τόνους εισάγει.
Πάντως, όλοι συμφωνούν πως η κατάσταση πλέον δεν είναι αναστρέψιμη, σε ό,τι αφορά τουλάχιστον την Κρήτη. Εκτός και αν χαραχθούν σε εθνικό επίπεδο εντελώς διαφορετικές πολιτικές, που να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες της διατροφής του ντόπιου πληθυσμού, και δοθούν ουσιαστικά κίνητρα σε νέους ανθρώπους να επενδύσουν στον πολύπαθο τομέα της χοιροτροφίας.