Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Ανησυχία για την άνοδο της τιμής του – Ο «Ε.Α.» αποκαλύπτει τους πραγματικούς λόγους του φαινομένου
ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
thanasis.antoniou67@gmail.com
Πληθαίνουν καθημερινά τα… σπαραξικάρδια ρεπορτάζ για την τιμή του κρέατος στη λιανική, και η μόνιμη επωδός στα μέσα ενημέρωσης είναι ότι «το μοσχάρι θα φτάσει τα 20 ευρώ!». Αύξηση υπάρχει, το ζήτημα όμως είναι να κατανοήσουμε τους πραγματικούς λόγους του φαινομένου.
Με τιμές που κυμαίνονται από 15,50 μέχρι και 18 ευρώ/κιλό, ανάλογα μ το είδος του καταστήματος και το μέρος του ζώου, το μοσχάρι έχει πάρει την ανιούσα και, όπως φαίνεται, η τιμή του θα συνεχίσει να αυξάνεται. Το «ψυχολογικό» όριο των 20 ευρώ/κιλό θα πέσει μάλλον πριν από την εορταστική περίοδο, παρά τις προσφορές των μεγάλων αλυσίδων λιανικής και παρά την προσπάθεια για συγκράτηση τιμών από τους κρεοπώλες, οι οποίοι -αξίζει να το αναφέρουμε- πουλάνε στη συντριπτική πλειονότητά τους κάτω από 16 ευρώ/κιλό τα περισσότερα μέρη του μοσχαριού.
Κρεοπώλης σε προάστιο της νότιας Αθήνας μάς εξήγησε ότι αυτή τη στιγμή η χονδρική τιμή του ελληνικού βόειου κρέατος έχει φτάσει τα 12 ευρώ/κιλό και, αν σε αυτήν προσθέσουμε τον ΦΠΑ (13%), η τιμή διαμορφώνεται στα 13,60 ευρώ/κιλό. Αν ο κρεοπώλης επιθυμεί να δουλέψει με ένα λελογισμένο ποσοστό κέρδους της τάξης του 30%, η τιμή λιανικής διαμορφώνεται στα 17 ευρώ/κιλό. Κανείς όμως συνοικιακός κρεοπώλης δεν πουλάει αυτή τη στιγμή στα 17 ευρώ, εκτός ελαχίστων και μόνο για ιδιαίτερα σημεία του ζώου (π.χ., σπαλομίτα άνευ οστού).
Ο «Ελληνας Αγρότης», για να διακριβώσει τι ακριβώς συμβαίνει, ζήτησε τη γνώμη του καθηγητή του ΑΠΘ Γιώργου Βαλεργάκη (δίπλα), αλλά και του κτηνοτρόφου Στέργιου Κουτσιώφτη, από την κρεατοπαραγωγό περιοχή Βέροιας, όπου παράγεται περίπου το 60% του (ελληνικού) βόειου κρέατος.
ΜΟΣΧΆΡΙ: 9 ΜΉΝΕΣ ΚΥΟΦΟΡΊΑ + 15 ΜΉΝΕΣ ΑΝΆΠΤΥΞΗ= 24 ΜΉΝΕΣ ΚΡΕΑΤΟΠΑΡΑΓΩΓΉ
| Τιμή μοσχαρίσιου κρέατος | |
| 12 ευρώ | Αγορά από τον κρεοπώλη |
| 13,60 ευρώ | Με το 13% του ΦΠΑ |
| 17 ευρώ | Με κέρδος 30% |
Στη Βέροια έχουμε ελληνικής εκτροφής μοσχαράκια που εισάγονται από το εξωτερικό, μεγαλώνουν στην Ελλάδα και σφάζονται για να φτάσουν στον τελικό καταναλωτή, αλλά και ελληνικής παραγωγής μοσχάρια που γεννιούνται, εκτρέφονται και σφάζονται στην Ελλάδα. Τα τελευταία αντιπροσωπεύουν μόλις το 5%-6% των ελληνικών μοσχαριών, ενώ τα ελληνικής εκτροφής καλύπτουν περίπου το 15%, σε σύνολο 20% ελληνικής παραγωγής, με το υπόλοιπο 80% να αφορά εισαγόμενο κρέας.
Πάνω από 20 ευρώ πριν από τα Χριστούγεννα
Ο Στέργιος Κουτσιώφτης, της Φάρμας Κουτσιώφτη από το Μακροχώρι Βέροιας, διαθέτει φάρμα εκτροφής περίπου 1.200 μοσχαριών, λειτουργεί κρεοπωλείο στη Βέροια και προμηθεύει ευρύ δίκτυο κρεοπωλείων και καταστημάτων εστίασης σε όλη την Ελλάδα. Ζητήσαμε τη γνώμη του για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, και ο έμπειρος κτηνοτρόφος, κρεοπώλης κι επιχειρηματίας μάς είπε: «Η τιμή του μοσχαρίσιου κρέατος θα ξεπεράσει τα 20 ευρώ πριν από τα Χριστούγεννα. Η αύξηση της τιμής του δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, αλλά παγκόσμιο, και η κυριότερη αιτία είναι ότι ο ζωικός πληθυσμός μειώνεται παντού και ο ανθρώπινος πληθυσμός αυξάνεται».
Η μείωση του ζωικού πληθυσμού είναι, σύμφωνα με τον κ. Κουτσιώφτη, κομβικής σημασίας για την κατανόηση του φαινομένου. «Υπήρξε περίοδος κατά την οποία το μοσχαρίσιο κρέας ήταν πολύ φθηνό, ειδικά στην Ελλάδα. Σήμερα όμως η κατάσταση αυτή έχει αλλάξει. Πολλές κτηνοτροφικές μονάδες κλείνουν, διότι δεν υπάρχει διάδοχη κατάσταση, καθώς τα παιδιά των κτηνοτρόφων δεν ακολουθούν το επάγγελμα των γονιών τους. Προτιμούν μια δουλειά γραφείου από την απασχόληση σε έναν στάβλο. Αυτό συμβαίνει και στη Γαλλία» εξηγεί στον «Ε.Α.».
Τα βοοειδή αργούν να δώσουν κρέας – χρειάζονται δύο χρόνια
Ο Βεροιώτης παραγωγός Στέργιος Κουτσιώφτης δεν βλέπει λύση στο πρόβλημα της επάρκειας, αλλά και της τιμής του βόειου κρέατος. «Δεν πιστεύω ότι η κατάσταση αυτή θα στρώσει στο άμεσο μέλλον, από την άποψη ότι το μοσχάρι δεν είναι ένα ζώο που μπορεί να προσφέρει γρήγορα το κρέας του, όπως το χοιρινό ή το κοτόπουλο».
Πράγματι, για να φτάσει το μοσχαρίσιο κρέας στον καταναλωτή χρειάζονται δύο χρόνια από τη στιγμή της σύλληψης (εννεάμηνος τοκετός και 14-15 μήνες ανάπτυξη), χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη μας το ποσοστό θνησιμότητας της εκάστοτε μονάδας. «Στον κλάδο των κρεοπωλών υπάρχει επίσης ανησυχία, γιατί είναι αναγκασμένοι οι άνθρωποι να ανεβάζουν κάθε τόσο τις τιμές. Εχουν τον τελικό καταναλωτή μπροστά τους και πρέπει να του εξηγούν κάθε φορά για ποιον λόγο αυξήθηκε η τιμή του κρέατος».
«Η ξηρασία εκτοξεύει τις τιμές παγκοσμίως»
Ο Γ. Βαλεργάκης, καθηγητής Κτηνιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη, μιλά στον «Ε.Α.» για την κατάσταση που επικρατεί στην αγελαδοτροφία
Ο Γεώργιος Βαλεργάκης (DVM, PhD) είναι καθηγητής Κτηνιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και γνωρίζει πολύ καλά την κατάσταση που επικρατεί στην αγελαδοτροφία του νομού Θεσσαλονίκης και ευρύτερα της Κεντρικής Μακεδονίας. Εχει εμπειρία στην παροχή συμβουλών σε αγελαδοτρόφους και την εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων, ενώ συνεργάζεται με την Ενωση Φυλής Χολστάιν Ελλάδας, τον αναγνωρισμένο φορέα της ασπρόμαυρης και ασπροκόκκινης φυλής αγελάδων Χολστάιν.
Ο «Ελληνας Αγρότης» ζήτησε τη γνώμη του για την κατάσταση που επικρατεί διεθνώς, μια και το πρόβλημα της αύξησης της τιμής στο κρέας δεν είναι αμιγώς ή κυρίως ελληνικό.
Πολιτικές μείωσης
«Ξέρετε, μερικές φορές, κι επειδή θέλουμε για διάφορους λόγους να αλλάξουμε την πολιτική που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ενωση, προβάλλουμε ως αιτία τις επιλογές της για τη βοοτροφία. Λέμε, για παράδειγμα, ότι ανεβαίνει η τιμή του κρέατος γιατί η Ευρώπη κυνηγάει τα ζώα. Αυτό δεν είναι απόλυτο. Δεν είναι μόνο αυτή η αιτία, διότι τα ζώα μειώθηκαν και οι τιμές ανέβηκαν και στην Αμερική, όπου δεν υπάρχει τέτοια πολιτική – την αντίθετη μάλλον ακολουθούν» υποστηρίζει.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, κάποιες χώρες στην Ε.Ε. αποφάσισαν να προχωρήσουν σε μείωση της βοοτροφίας μετά τις ευρωεκλογές (2024), όμως οι περισσότερες είναι πλέον διστακτικές. «Τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών δεν δικαίωσαν αυτούς που είχαν σχέδια μείωσης της βοοτροφίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι έλαβαν περισσότερες ψήφους οι παρατάξεις που δεν συμφωνούσαν με αυτή την κατεύθυνση» σχολιάζει.
Τι συμβαίνει σήμερα στην Ε.Ε.; «Συνεχίζουν να υπάρχουν αυτές οι αντιλήψεις, δεν νομίζω ότι οι Ολλανδοί σταμάτησαν – δεν ξέρω τι συμβαίνει εκεί λόγω της κυβερνητικής αστάθειας που επικρατεί. Οι Δανοί όμως ανακοίνωσαν επιβολή κάποιων φόρων. Μάλλον έχει επιβραδυνθεί η συγκεκριμένη διαδικασία, χωρίς όμως να έχει σταματήσει» μας ενημερώνει ο καθηγητής του ΑΠΘ και συνιστά ψυχραιμία.
«Υπάρχει πράγματι πολιτική της Ε.Ε. για τον περιορισμό των εκτροφών. Ομως, η μείωση που καταγράφηκε τα τελευταία χρόνια στον παγκόσμιο αριθμό των ζώω -αναφέρομαι στα κρεατοπαραγωγά κοπάδια- και η απότομη αύξηση της τιμής του βόειου κρέατος -κάτι που συνέβη όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στην Αμερική- οφείλονται στην ξηρασία. Οι παραγωγοί σε όλο τον κόσμο αναγκάστηκαν να σφάξουν ζώα, γιατί δεν υπήρχε επάρκεια χορταριού για να τραφούν» μας εξηγεί.
Ο ίδιος δεν γνωρίζει πού θα «σκαρφαλώσουν» οι τιμές του κρέατος, αυτό που επισημαίνει όμως στον «Ελληνα Αγρότη» είναι ότι «σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία από τη Γαλλία, η τιμή του βόειου κρέατος έχει αυξηθεί 40%-50% σε σχέση με πριν από δύο χρόνια – απίστευτη αύξηση!».
Καλή η συγκυρία για κτηνοτρόφους
Σύμφωνα με τον Γ. Βαλεργάκη, η περίοδος ευνοεί τους κτηνοτρόφους, όσους έχουν απομείνει στο επάγγελμα, διότι πουλάνε σε υψηλές τιμές, τη στιγμή που τα έξοδά τους δεν έχουν αυξηθεί σε ανάλογο βαθμό. Υπάρχει ασφαλώς αύξηση στην ενέργεια, αλλά αποτελεί περίπου το 10% του κόστους, ενώ, από την άλλη, οι ζωοτροφές είναι φθηνές αυτή τη στιγμή.
«Είναι καλή περίοδος αυτή, αλλά οι κτηνοτρόφοι φοβούνται για το μέλλον τους» επισημαίνει ο Γ. Βαλεργάκης και συμπληρώνει: «Και καλά κάνουν κι ανησυχούν, διότι δεν ακούνε καμιά καλή κουβέντα από τα χείλη των πολιτικών… Οι τιμές ανέβηκαν κι όλοι έχουν πέσει πάνω τους να τους φάνε, γιατί είναι, λένε, “ακριβό το κρέας”. Σήμερα, αντικειμενικά μιλώντας, η κτηνοτροφία στην περιοχή μας είναι σε καλή κατάσταση, τα έσοδα είναι υψηλά και οι δαπάνες των κτηνοτρόφων κρατιούνται σε λογικά επίπεδα. Ο φόβος, όμως, παραμένει».
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η είδηση και μόνο ότι η Ευρώπη «έχει βάλει στόχο τα γελάδια», ότι ο κόσμος «θα σταματήσει να τρώει κρέας» κ.ά. φυσικά προκαλεί ανησυχία. «Εχουν σε πάρα πολλά πράγματα δίκιο οι κτηνοτρόφοι – είναι παραμελημένοι και δεν τους δίνεται η σημασία που θα έπρεπε. Γιατί να επενδύσουν τα χρήματά τους, όταν δεν ξέρουν πώς θα είναι η κατάσταση μόλις τους δοθεί η άδεια να κάνουν ζώα; Δεν είναι εύκολη η προοπτική για την αγελαδοτροφία» επιμένει ο καθηγητής του ΑΠΘ.
«Επενδύσεις; Είναι πρόβλημα!»
Μπορούν οι Ελληνες κτηνοτρόφοι να πραγματοποιήσουν επενδύσεις οι οποίες ενδεχομένως να άμβλυναν κάπως την πορεία αύξησης των τιμών του κρέατος; «Να ένα τεράστιο πρόβλημα! Οι αγελαδοτρόφοι θέλουν να κάνουν επενδύσεις στις μονάδες τους» υποστηρίζει ο κ. Βαλεργάκης. «Αν όμως τους παίρνει τέσσερα χρόνια να πάρουν μια άδεια για έναν καινούργιο στάβλο, τι επενδύσεις να γίνουν;»
«Αδεια στάβλου; Τέσσερα χρόνια!»
«Και πείτε ότι ένας αγελαδοτρόφος ξεκινά μια επένδυση. Ποια θα είναι η οικονομική κατάσταση σε τρία ή τέσσερα χρόνια, όταν θα εκταμιευτούν τα πρώτα χρήματα;» αναρωτιέται ο καθηγητής Βαλεργάκης. «Για να παρθεί η απόφαση και να παραχθούν τα ζώα χρειάζονται τρία χρόνια. Και χρειάζονται τέσσερα χρόνια για να πάρει την άδεια για το κτίριο! Οταν εγκρίνονται τα σχέδια, ο στάβλος είναι πια εντελώς διαφορετικός».