Aπό την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Οι εκτροφείς αυτόχθονων φυλών αντιμετωπίζουν σοβαρό οικονομικό πρόβλημα από την πολύμηνη καθυστέρηση αποζημίωσης της Παρέμβασης Π3-70-1.5 .
Βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων, οι πληρωμές προς τους δικαιούχους για το 2024 έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Ιουνίου 2025. Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε τραγική οικονομική κατάσταση, γιατί μέχρι σήμερα παραμένουν απλήρωτοι.
ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΤΡΕΧΑ
sakis.trexas@protonmail.com
«Πολλοί κτηνοτρόφοι έχουν χρέη στην Εφορία ή στους εμπόρους ζωοτροφών και απειλούνται με κατασχέσεις της κινητής και ακίνητης περιουσίας τους» τονίζει ο Γιώργος Γιωρούδης, εκτροφέας μαύρου χοίρου από τον Ταξιάρχη της Χαλκιδικής. «Παρότι οι έλεγχοι ολοκληρώθηκαν, οι πληρωμές δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ. Αποτέλεσμα, οι εκτροφές να βρίσκονται σε οικονομική ασφυξία» επισημαίνει o πρόεδρος της Ενωσης Εκτροφέων Ελληνικής Βραχυκερατικής Φυλής Βοοειδών Αχιλλέας Τσαπραΐλης.
Εκτροφείς μαζεύουν υπογραφές για να καταθέσουν αγωγή κατά παντός υπευθύνου, ενώ αποφάσισαν να καταθέσουν φάκελο στο γραφείο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Αθήνα για να προχωρήσει σε έρευνα για την καθυστέρηση της πληρωμής του προγράμματος. Ακόμα, σκέφτονται να στραφούν δικαστικά κατά συγκεκριμένων προσώπων σε ΥΠΑΑΤ και ΟΠΕΚΕΠΕ, που έχουν ευθύνες για την καθυστέρηση της πληρωμής τους.
Ο «Ε.Α.» έψαξε στη Δι@ύγεια και βρήκε την υπουργική απόφαση (αριθμός πρωτ., ημερομηνία: ΑΔΑΜ: 172508/26-06-2025 και ΑΔΑ: ΡΥΣΛ4653ΠΓ-Ρ9Ν), που υπογράφει ο υπουργός ΑΑΤ Κώστας Τσιάρας, με την εκκαθάριση-εντολή πληρωμής της ΣΑ Ε0827 με τίτλο «ΣΣ ΚΑΠ – Στρατηγικό Σχέδιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027», συνολικού ποσού 43.000.000 ευρώ. Από αυτό, τα 21.000.000 ευρώ αφορούν τις αυτόχθονες φυλές. Το περίεργο όμως είναι ότι φτάσαμε Αύγουστο και ακόμη δεν έχουν πληρωθεί οι δικαιούχοι κτηνοτρόφοι…
Σφοδρή επίθεση εξαπέλυσε η Ενωση Εκτροφέων Ελληνικής Βραχυκερατικής Φυλής Βοοειδών κατά των υπευθύνων του YΠΑΑΤ, με αφορμή την πλήρη αποτυχία της Παρέμβασης Π3-70-1.5. Μιλά για «φιάσκο» που απειλεί να αφανίσει την παραδοσιακή ελληνική κτηνοτροφία.
Παρέμβαση χωρίς περιεχόμενο
Η επίμαχη δράση υποσχόταν ενίσχυση σε περισσότερες από 1.100 εκτροφές σε απομονωμένες περιοχές της χώρας. Παρότι είχε ανακοινωθεί στις 29 Απριλίου 2024 και όριζε την έναρξη δεσμεύσεων στις 21 Μαΐου, η προκήρυξη με τους απαραίτητους όρους βγήκε εννέα μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2025. Εως τότε, οι κτηνοτρόφοι υποχρεώθηκαν να τηρούν υποχρεώσεις «στα τυφλά».
Παρά τις δεσμεύσεις
Σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, οι προκαταβολές για τέτοιες παρεμβάσεις πρέπει να καταβάλλονται έως τις 30 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Οι κτηνοτρόφοι, λοιπόν, περίμεναν τα χρήματά τους μέχρι το φθινόπωρο του 2024. Ομως, ούτε τότε πληρώθηκαν ούτε μέχρι την τελική ημερομηνία (30/6/2025).
Η κτηνοτροφία στα πρόθυρα της κατάρρευσης
Οι εκτροφείς καταγγέλλουν ότι το χτύπημα έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από προβλήματα: καρτέλ, ελληνοποιήσεις, στρεβλώσεις της αγοράς και κρατική αδιαφορία. Πολλοί πλέον δεν μπορούν καν να ταΐσουν τα ζώα τους…
Αντί για λύση, νέο πρόστιμο από την Ε.Ε.
Η Ελλάδα, λόγω της αδυναμίας της να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της για την αγροτική πολιτική, κινδυνεύει με πρόστιμο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Κι όμως, καμιά πολιτική ευθύνη δεν έχει αναληφθεί. Δεν έχει υπάρξει καν επίσημη ενημέρωση για την τύχη των ενισχύσεων, ούτε απολογία από τους αρμόδιους φορείς.
Το λογισμικό που… δεν υπάρχει
Η επίσημη αιτία για τις καθυστερήσεις είναι η… απουσία του αναγκαίου λογισμικού για τις πληρωμές. Οπως διαρρέεται, το νέο σύστημα θα είναι έτοιμο τον… Νοέμβριο του 2025, δύο χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος!
«Η ζωή χωρίς δικαιοσύνη είναι σκληρή»
Η Ενωση Εκτροφέων δεν κρύβει την αγανάκτησή της και εξηγεί τι σημαίνει «σκληρότητα» στην καθημερινή πραγματικότητα του κτηνοτρόφου: «Να δουλεύεις καθημερινά και να μην μπορείς να ταΐσεις τα ζώα σου. Να μην μπορείς να αλλάξεις επάγγελμα και να είσαι παγιδευμένος. Να αποφασίζουν για σένα άνθρωποι άσχετοι και αδιάφοροι. Να βλέπεις το μόχθο σου να γίνεται πλούτος άλλων. Να ελέγχεσαι για τρεις ελλείψεις σε ζώα, ενώ τα μεγάλα σκάνδαλα δεν αγγίζονται.
Αξιότιμοι κ.κ. απατεώνες, κάθε μεγέθους και βαθμίδας, τα καταφέρατε: τελειώσατε την κτηνοτροφία!»
Το μέλλον για τις αυτόχθονες ελληνικές φυλές είναι ζοφερό, και η ένωση καλεί την Πολιτεία να σταματήσει να παίζει με τη ζωή των ανθρώπων της παραγωγής.
Το ύψος της ενίσχυσης και τα επιλέξιμα θηλυκά ζώα αναπαραγωγής
Επιλέξιµα για ενίσχυση είναι τα θηλυκά ζώα αναπαραγωγής, τα οποία είναι εγγεγραµµένα στα γενεαλογικά βιβλία των φυλών που τηρούνται από τα Κέντρα Ζωικών Γενετικών Πόρων, εκτός των ίππων, που ενισχύονται, τόσο οι θηλυκοί όσο και οι αρσενικοί. Οπως φαίνεται, όλες οι τιµές είναι αυξηµένες σε σχέση µε την πρόσκληση της περασµένης προγραµµατικής περιόδου.
Αναλυτικά:
- -Θηλυκά βοοειδή > 2 ετών: Από 371 €/ΜΖΚ/έτος ευρώ ανά ζώο και 394 €/ΜΖΚ/έτος µε τη διατήρηση 1 αρσενικού ανά 15 θηλυκά ζώα αναπαραγωγής.
- -Θηλυκά αιγοπρόβατα > 1 έτους: Από 426 €/ΜΖΚ/έτος και 449 €/ΜΖΚ/έτος µε τη διατήρηση 1 αρσενικού ανά 15 θηλυκά ζώα αναπαραγωγής.
- -Χοιροµητέρες: Από 593 €/ΜΖΚ/έτος και 616 €/ΜΖΚ/έτος µε τη διατήρηση 1 αρσενικού ανά 15 θηλυκά ζώα αναπαραγωγής.
- -Αρσενικά και θηλυκά ιπποειδή > 6 µηνών: Από 606 €/ΜΖΚ/έτος και 629 €/ΜΖΚ/έτος µε τη διατήρηση 1 αρσενικού ανά 15 θηλυκά ζώα αναπαραγωγής.
Ισχύουν οι παρακάτω ισοδυναμίες: ένα (1) βοοειδές ηλικίας άνω των δύο (2) ετών = 1 ΜΖΚ, ένα (1) προβατοειδές ή αιγοειδές άνω του ενός (1) έτους = 0,15 ΜΖΚ, μία (1) χοιρομητέρα = 0,5 ΜΖΚ, ένα (1) ιπποειδές άνω των έξι (6) μηνών = 1 ΜΖΚ. Το μέγιστο ύψος ενίσχυσης περιλαμβάνει το κόστος για την εκτροφή αρσενικών ζώων αναπαραγωγής με αναλογία ένα (1) αρσενικό ζώο για κάθε δεκαπέντε (15) θηλυκά ζώα αναπαραγωγής, που ανέρχεται σε 23 € ΜΖΚ. Το μέγιστο ύψος ενίσχυσης καταβάλλεται εφόσον τηρείται η αναλογία 1 αρσενικό/15 θηλυκά αναπαραγωγικά ζώα. Εφόσον δεν τηρείται αυτή η αναλογία, το ύψος ενίσχυσης μειώνεται κατά 23 € ανά ΜΖΚ.
Πότε γίνονται οι πληρωμές
Οι δεσμεύσεις των δικαιούχων είναι πενταετούς διάρκειας και ξεκινούν από τις 21 Μαΐου 2024. Οι πληρωμές στο σύνολο των ενισχύσεων γίνονται κάθε χρόνο, το νωρίτερο την 1η Δεκεμβρίου του ίδιου έτους και το αργότερο μέχρι τις 30 Ιουνίου του επόμενου έτους.
Η διαδικασία ακολουθεί το άρθρο 44 του Κανονισμού (Ε.Ε.) 2021/2116, με στόχο την καταβολή ενισχύσεων στους κτηνοτρόφους που συμβάλλουν στη διατήρηση εγχώριων απειλούμενων φυλών.
Το θεσμικό πλαίσιο για τις φυλές που απειλούνται με εξαφάνιση
Επιλέξιµοι προς ένταξη στο πρόγραµµα είναι οι υποψήφιοι οι οποίοι είναι κάτοχοι αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων που απειλούνται µε εξαφάνιση.
Με βάση το θεσµικό πλαίσιο του προγράµµατος, όπως αυτό περιγράφεται στη 2η τροποποίηση του στρατηγικού σχεδίου ΚΑΠ, οι ενισχύσεις παρέχονται για µία 5ετία για τις εξής φυλές ζώων:
- -Θηλυκά βοοειδή ηλικίας άνω των δύο (2) ετών από τις φυλές Τήνου, Κέας, Κατερίνης, Συκιάς, Ελληνικός Βούβαλος, Ελληνική Βραχυκερατική.
- -Θηλυκά πρόβατα ηλικίας άνω του 1 έτους από τις φυλές Καταφυγίου, Ρουµλουκίου, Ορεινό Ηπείρου, Ικαρίας, Λευκίµμης, Κατσικά, Αργους, Ζακύνθου, Φλώρινας – Πελαγονίας, Σαρακατσάνικο, Γλώσσας Σκοπέλου, Κύµης, Αγρινίου, ∆ράµας, Θράκης, Καλαρρύτικο, Πηλίου, Σερρών, Ορεινό Λήµνου (νέα προσθήκη), Καραγκούνικου (νέα προσθήκη).
- -Θηλυκές αίγες άνω του 1 έτους της φυλής Σκοπέλου.
- -Χοιροµητέρες.
- -Εγχώριος Ελληνικός Χοίρος.
- -Ιπποειδή άνω των 6 µηνών από τις φυλές Ηλείας, Πηνείας, Θεσσαλίας, Σκύρου, Πίνδου, Μεσσαράς, Ροδόπης (νέα προσθήκη).
Σηµειώνεται πως, όσον αφορά τα βοοειδή, πλέον θα είναι επιλέξιµα προς ενίσχυση µόνο τα ζώα άνω των 2 ετών και όχι των 6 µηνών και άνω, όπως ίσχυε στην περασµένη προγραµµατική περίοδο.
Επιλέξιμοι στο πρόγραμμα είναι κτηνοτρόφοι οι οποίοι:
1. είναι κάτοχοι αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων που απειλούνται με εξαφάνιση,
2. εκτρέφουν ζώα των εν λόγω φυλών στις συγκεκριμένες περιοχές παρέμβασης της χώρας,
3. εκτρέφουν ζώα εγγεγραμμένα στο γενεαλογικό βιβλίο της φυλής στην οποία ανήκουν.
Για τη λήψη της κατ’ έτος ενίσχυσης της παρέμβασης, οι δικαιούχοι υποβάλλουν την ΕΑΕ (ΟΣΔΕ) κάθε έτους εφαρμογής, όπως προβλέπεται σε σχετική εγκύκλιο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία αποτελεί και αίτηση πληρωμής στο πλαίσιο της παρέμβασης. Οι αιτήσεις πληρωμής μεταφέρονται μέσω του ΠΣ στο ΟΠΣΚΑΠ. Με σχετική εγκύκλιο του ΟΠΕΚΕΠΕ ορίζεται για κάθε έτος εφαρμογής το χρονικό διάστημα υποβολής των μητρώων κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης των ζώων (χοίροι, αιγοπρόβατα).
Πενταετές πρόγραμμα
Η συνολική δημόσια δαπάνη του μέτρου για τις αυτόχθονες φυλές είναι ύψους 94.193.647 ευρώ. Οι δεσμεύσεις είναι πενταετούς διάρκειας και αρχίζουν από 21/5/2024.
Αριθμός ζώων
Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να διατηρούν τον αριθμό ζώων ένταξης για μία πενταετία. Είναι δυνατή η αντικατάσταση ζώων ίδιας φυλής.
Σήμανση
Ολα τα ζώα που συμμετέχουν στην παρέμβαση πρέπει να φέρουν σήμανση (ενώτια, βώλους κ.λπ.), όπως προβλέπεται από τη σχετική εθνική και κοινοτική νομοθεσία.