Πάνω από 100 εκατομμύρια αδικαιολόγητη διαρροή χρημάτων από ευρωπαϊκά κονδύλια υφίσταται ο πρωτογενής τομέας στην Ελλάδα, με την Ε.Ε. να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου.
Στην Αλεξανδρούπολη έγινε η 18η συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014–2022 και της 6ης συνεδρίασης της Επιτροπής Παρακολούθησης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ (ΣΣ ΚΑΠ) 2023–2027, υπό την προεδρία της Γενικής Γραμματέως Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώς Ζέρβα.
Εκεί επισημάνθηκε ότι η χώρα μας έχει πολλή δουλειά να κάνει στην απορρόφηση κοινοτικών πόρων, ενώ είναι κομβικής σημασίας το άνοιγμα του ΟΣΔΕ στις αρχές του 2026, καθώς μόνο τότε θα προχωρήσουν χωστά τα προγράμματα για τους παραγωγούς.
Αδικαιολόγητη «διαρροή» 100 εκατομμυρίων
Στον Πρώτο Πυλώνα της ΚΑΠ η Ελλάδα χάνει 25 εκατομμύρια ευρώ από την Ειδική Βάμβακος, λόγω μείωσης καλλιεργήσιμων στρεμμάτων, ωστόσο χάνει και άλλα 100 εκατομμύρια από καθυστερήσεις στις πληρωμές των παραγωγών έως και τη 15η Οκτώβρη κάθε έτους, οπότε είναι και το κλείσιμο του Οικονομικού Έτους, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προθεσμίες.
Μάλιστα, τα 100 εκατομμύρια που χάνονται έρχονται σε συνέχεια άλλων 85 εκατομμυρίων ευρώ που χάθηκαν το 2023. Σύμφωνα με όσα είπε ο κ. Νικόλαος Καλίνης, υπεύθυνος στην Επιτροπή για την διαχείριση της ΚΑΠ, τα συγκεκριμένα κονδύλια θα μπορούσαν να φέρουν αύξηση στη Βασική Ενίσχυση, είτε αύξηση στις συνδεδεμένες, ενώ επιτρέπεται να είχε δοθεί αύξηση και στα Οικοσχήματα προκειμένου να απορροφιθούν τα χρήματα, με την Ελλάδα να καταβάλλει τελικά τα eco-schemes με μοναδιαίες μειώσεις κατά 60%-70%.
Σύμφωνα με τον κ. Καλίνη, όσα χρήματα δεν καταβάλλονται στους παραγωγούς μέχρι 15/10 κάθε έτους επιστρέφουν και ενσωματώνονται στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. Έτσι, η χώρα μας, αντί να δώσει επιπλέον κίνητρα στους παραγωγούς να κρατήσουν καλλιέργειες και εκτροφές με περισσότερες δυνατότητες, ουσιαστικά «χαρίζει» χρήματα στην υπόλοιπη Ευρωένωση, όπου ο πρωτογενής τομέας είναι σε καλύτερη θέση.
Η Ελλάδα με ευθύνη του ΥΠΑΑΤ χάνει τον στόχο ν+2
Για το 2025, η Ελλάδα μέχρι στιγμής φαίνεται πως χάνει τον στόχο της Ε.Ε. για το ν+2, καθώς αν και οι προδημοσιεύσεις των προγραμμάτων έγιναν στην ώρα τους, κατόπιν άργησαν οι δημοσιεύσεις και άρα αργεί όλη η υπόλοιπη κανονική ροή και χάνονται ημερομηνίες πληρωμών, ενώ δυσκολεύει και ο έλεγχος της προόδου, με τους Έλληνες Ευρωπαίους αξιωματούχους να βάλλουν κατά του ΥΠΑΑΤ σε αυτό το θέμα.
Απόσπασμα από τη σχετική ενημέρωση:
Στις εργασίες συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των Περιφερειών, των Υπουργείων, υπηρεσιών και λοιπών φορέων που εμπλέκονται στην υλοποίηση των προγραμμάτων, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε διαδικτυακά ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας.
Παρέστησαν, επίσης, ο Ειδικός Γραμματέας Υδραυλικών Έργων και Κτιρίων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, Χαράλαμπος Μυγδάλης, ο Αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Καβάλας, Θόδωρος Μαρκόπουλος και ο Αντιδήμαρχος Φερών, Δημήτρης Κολγιώνης.
Ο Υπουργός, Κώστας Τσιάρας, στον χαιρετισμό του, υπογράμμισε τη σημασία τέτοιων συναντήσεων που «συμβάλλουν ουσιαστικά στην πληρέστερη ενημέρωση όλων των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων για την πρόοδο και την αποτελεσματική υλοποίηση των σημαντικότερων χρηματοδοτικών εργαλείων που διαθέτει η χώρα μας για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της υπαίθρου».
Τόνισε ότι προτεραιότητα του Υπουργείου αποτελεί η μέγιστη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και η μετάβαση σε μια νέα εποχή εκσυγχρονισμού του αγροδιατροφικού μοντέλου, στη βάση των διεθνών προκλήσεων και του νέου στρατηγικού προσανατολισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα διεκδικεί ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της ΚΑΠ μετά το 2027, η οποία πρέπει να παραμείνει ισχυρή και δίκαιη, με πολιτικές που εστιάζουν:
- στην ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα,
- στη στήριξη των νέων και πραγματικών παραγωγών,
- και στη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της ισόρροπης ανάπτυξης της υπαίθρου.
Ο Υπουργός παρουσίασε τρεις στρατηγικούς άξονες για τη νέα ΚΑΠ μετά το 2027:
Επαρκής χρηματοδότηση των πολιτικών της Ε.Ε. για τον αγροδιατροφικό τομέα.
Βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου χορήγησης των ενισχύσεων.
Απλοποίηση διαδικασιών και μείωση γραφειοκρατίας για διοικήσεις και παραγωγούς.
Ο κ. Τσιάρας σημείωσε ότι η Ελλάδα πέτυχε την αναθεώρηση της τρέχουσας ΚΑΠ με ένα τεκμηριωμένο πακέτο προτάσεων που κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αξιοποιώντας τη στενή συνεργασία με τις μεσογειακές χώρες και τις πολιτικές συμμαχίες της χώρας. Κάλεσε, τέλος, όλους τους εμπλεκόμενους φορείς «να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την πλήρη απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων», υπογραμμίζοντας ότι «η φετινή χρονιά είναι κρίσιμη για την επίτευξη των στόχων πληρωμών τόσο στο ΠΑΑ όσο και στο ΣΣ ΚΑΠ».
Ο Αντιπεριφερειάρχης Καβάλας, Θόδωρος Μαρκόπουλος μετέφερε τον χαιρετισμό του Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Χριστόδουλου Τοψίδη, τονίζοντας τη σημασία του πρωτογενούς τομέα για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην ύπαιθρο και επισημαίνοντας ότι τόσο το ΠΑΑ όσο και το ΣΣ ΚΑΠ αποτελούν βασικά αναπτυξιακά εργαλεία για την ελληνική περιφέρεια.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Παρακολούθησης, Αργυρώ Ζέρβα, στην εισήγησή της, αναφέρθηκε στην ιδιαίτερα ικανοποιητική πορεία του ΠΑΑ 2014–2022, επισημαίνοντας ότι τα χρονοδιαγράμματα και οι στόχοι πληρωμών τηρούνται σε μεγάλο βαθμό ενόψει της ολοκλήρωσης της προγραμματικής περιόδου στο τέλος του 2025. Όσον αφορά στο ΣΣ ΚΑΠ 2023–2027, τόνισε τη σημαντική προσπάθεια για ενεργοποίηση της πλειοψηφίας των παρεμβάσεων, ύψους άνω των 2 δισ. ευρώ, και την ανάγκη επίσπευσης των πληρωμών για την επίτευξη των ετήσιων στόχων απορρόφησης.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Filip Busz αναφέρθηκε στη στενή συνεργασία με τη Διαχειριστική Αρχή και τόνισε ότι το ΠΑΑ παρουσιάζει ικανοποιητική πρόοδο υλοποίησης, εκτιμώντας πως μπορεί να φτάσει σε πλήρη απορρόφηση (100%). Για το ΣΣ ΚΑΠ επεσήμανε την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων απορρόφησης και τη διασφάλιση του κανόνα ν+2, ενώ υπογράμμισε τη σημασία των πληροφοριακών συστημάτων για έγκαιρες πληρωμές και της τεκμηριωμένης σύνδεσης των ενισχύσεων με την αγροτική δραστηριότητα.
Τέλος, τα μέλη των δύο Επιτροπών ενημερώθηκαν μέσω αναλυτικών παρουσιάσεων για:
- την πορεία υλοποίησης και το κλείσιμο του ΠΑΑ 2014–2022,
- την πορεία υλοποίησης και την 3η τροποποίηση του ΣΣ ΚΑΠ 2023–2027,
- το ψηφιακό εργαλείο ανάλυσης κινδύνων και καταπολέμησης απάτης στα
- συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα της Ε.Ε.,
- καθώς και τον σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ μετά το 2027.