Μέσα στον Οκτώβριο θα ολοκληρωθούν οι έλεγχοι και η καταγραφή στις ζημιές που προκάλεσε ο παγετός Μαρτίου και Απριλίου 2025, ενώ κατόπιν θα ακολουθήσουν οι αποζημιώσεις προς τους παραγωγούς οι οποίοι θα λάβουν κατευθείαν 100% του ορισθέντος ποσού όπως είπε στη Βουλή ο ΥφΑΑΤ, Γιάννης Ανδριανός, οποίος απάντησε σε απάντηση της Βουλευτού Πέλλας, Θεοδώρας Τζάκρη.
Το κείμενο της ερώτησης:
«Ο παγετός που σημειώθηκε για τρία συνεχόμενα εικοσιτετράωρα στην Πέλλα και στην Ημαθία στις 19, 20 και 21 Μαρτίου φέτος είχε ως αποτέλεσμα την τεράστια ζημιά στις δενδροκαλλιέργειες. Περισσότερο απ’ όλα επηρεάστηκαν από τις χαμηλές θερμοκρασίες μείον 6, ακόμη και μείον 9 βαθμών Κελσίου τα πυρηνόκαρπα, τα ροδάκινα, τα νεκταρίνια, τα κεράσια, τα βερίκοκα, τα οποία εκείνη την περίοδο βρίσκονταν στο στάδιο της ανθοφορίας, αλλά βεβαίως και τα ακτινίδια που τώρα συλλέγονται, με αποτέλεσμα να έχουμε μεγάλες καταστροφές και ως και ολοσχερή απώλεια της παραγωγής σε κάποιες περιπτώσεις.
Για παράδειγμα στα κεράσια το πλήγμα ήταν τεράστιο. Έχουμε ζημιές σε κάποιες περιπτώσεις περισσότερο από 70% ή και ολοσχερή απώλεια της παραγωγής σε κάποιες πεδινές περιοχές. Και αυτό φάνηκε και στην αγορά. Το κεράσι ήταν λίγο και οι τιμές υψηλότερες από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια. Όπως όμως επισημαίνουν οι παραγωγοί -και έχουν δίκιο- οι υψηλότερες φετινές τιμές δεν μπορούσαν σε καμία των περιπτώσεων να ισοφαρίσουν το χαμένο έργο παραγωγής. Φανταστείτε κι αυτούς που δεν είχαν καθόλου παραγωγή φέτος. Το ίδιο συμβαίνει στα βερίκοκα. Στο 80% οι ζημιές στην Πέλλα και την Ημαθία, βεβαίως και στα ροδάκινα και τα νεκταρίνια όπως ήδη αναφέρθηκα. Και αυτό έρχεται να προστεθεί στα ήδη συσσωρευμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος των περιοχών αυτών εξαιτίας της ακολουθούμενης αγροτικής πολιτικής της Κυβέρνησης.
Δηλαδή, έρχεται να προστεθεί στο αυξημένο κόστος παραγωγής. Ο ΕΛΓΑ έχει κάνει βέβαια την καταγραφή του. Λέει εδώ ο ΕΛΓΑ, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχω και τις ερωτήσεις που έχω ήδη υποβάλλει, ότι έγιναν την περίοδο αυτή στον ΕΛΓΑ πολλές αναγγελίες, έγιναν εκτεταμένες εκτιμήσεις. Τα ειδικά κυβερνητικά κλιμάκια που επισκέφθηκαν τις περιοχές αυτές, όταν σημειώθηκε η καταστροφή εξαιτίας των προβλημάτων ρευστότητας, έκαναν λόγο για καταβολή προκαταβολών έναντι των πορισμάτων. Αρχικά μας είπατε, κύριε Υπουργέ, ότι θα τους δώσετε τον Ιούνιο. Μετά μας είπατε “όταν κλείσει το ΟΣΔΕ”.
Πήρε παράταση το ΟΣΔΕ και στη συνέχεια μας είπατε όταν τελειώσει το εκτιμητικό έργο. Τελείωσε και το εκτιμητικό έργο. Είμαστε στα μέσα του Σεπτεμβρίου και ακόμα δεν ξέρουν οι αγρότες πότε θα πάρουν προκαταβολές. Αυτό το χρειάζονται, κύριε Υπουργέ. Δεν τους κάνετε χάρη γιατί ακριβώς έχουν τεράστια προβλήματα και μηδαμινή ρευστότητα».
Η απάντηση του Υφυπουργού:
«Αξιότιμη κυρία συνάδελφε, για την ερώτησή σας για τον παγετό της άνοιξης του 2025 οι ισχύουσες διαδικασίες εξελίσσονται κανονικά και η πληρωμή, όπως έχει προγραμματιστεί, θα γίνει από τον ΕΛΓΑ χωρίς καθυστερήσεις μέσα στο φθινόπωρο. Αντιλαμβάνομαι, λοιπόν και συμμερίζομαι το ενδιαφέρον των παραγωγών μας να μάθουν πότε θα αποζημιωθούν. Άλλωστε με την ιδιότητα του Βουλευτή και εγώ στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου έχω ζητήσει για κάθε ζημιογόνο φαινόμενο που έπληξε την Αργολίδα αντίστοιχη πληροφόρηση από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου. Αν όμως κάτι έμπρακτα έχει αποδείξει αυτή η Κυβέρνηση, αυτό είναι τα γρήγορα αντανακλαστικά της σε ό,τι αφορά στις αποζημιώσεις των παραγωγών μας. Το ίδιο ισχύει και για τον παγετό της άνοιξης του 2025 που έπληξε διάφορες περιοχές της χώρας με κυριότερες βεβαίως την Πέλλα, την Ημαθία, τη Λάρισα, την Κοζάνη, τη Μαγνησία.
Η κινητοποίηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και των μηχανισμών του ήταν άμεση. Την αμέσως επόμενη ημέρα του παγετού συγκλήθηκε σύσκεψη στην οποία συμμετείχε το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου και ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ με σκοπό τον σχεδιασμό των κινήσεων και την άμεση αποτύπωση της πρώτης εικόνας της ζημιάς. Σε αυτήν την πρώτη σύσκεψη χωρίς καμία καθυστέρηση αποφασίστηκε η πρόσληψη εποχικού προσωπικού στον ΕΛΓΑ επιπλέον του μόνιμου, 170 ατόμων συνολικά, με σκοπό την επίσπευση της εκτιμητικής διαδικασίας. Μάλιστα από αυτούς, οι 70 κατευθύνθηκαν στο υποκατάστημα της Βέροιας που είναι και το αρμόδιο για την Πέλλα και την Ημαθία.
Οι επισημάνσεις από τον ΕΓΛΑ που έδωσαν τα πρώτα στοιχεία για το ύψος της ζημιάς ανά περιοχή, έγιναν άμεσα. Ομοίως άμεσα άνοιξαν αναγγελίες στις ζημιωθείσες περιοχές για την υποβολή δηλώσεων από τους παραγωγούς για τις ασφαλιστικά καλυπτόμενες καλλιέργειες και ζημιές. Στις περιφερειακές ενότητες Πέλλας και Ημαθίας άνοιξαν συνολικά 150 αναγγελίες και υποβλήθηκαν 20.046 δηλώσεις ζημιάς που αφορούσαν κυρίως δενδρώδεις καλλιέργειες. Επιπλέον, επειδή διαπιστώθηκε ζημιά και σε δενδρώδεις καλλιέργειες που ήταν σε προανθικό στάδιο, δηλαδή στάδιο μη καλυπτόμενο ασφαλιστικά, άνοιξε δεύτερος κύκλος αγγελιών για υποβολή δηλώσεων και για αυτές. Και αναφέρομαι σε μήλα, κεράσια στα οποία αναφερθήκατε και κυδώνια της Βεγορίτιδας για τα οποία υποβλήθηκαν 11.500 δηλώσεις ζημιάς, όπου θα εφαρμοστεί επιτόπου πρόγραμμα κρατικών ενισχύσεων προκειμένου να αποζημιωθούν. Οι εκτιμήσεις, λοιπόν, ξεκίνησαν αμέσως με προτεραιότητα στις πιο ευπαθείς καλλιέργειες.
Σημειώνω εδώ ότι ο ανοιξιάτικος παγετός δεν ήταν το μοναδικό ζημιογόνο αίτιο εντός του 2025 για το οποίο υποβλήθηκαν δηλώσεις ζημιάς. Συνολικά στις δύο περιφερειακές ενότητες για τις οποίες συζητάμε σήμερα για ζημιές στο 2025 υποβλήθηκαν 30.287 δηλώσεις. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι ο όγκος των εκτιμήσεων είναι μεγάλος. Παρ’ όλα αυτά οι εκτιμήσεις εξελίχθηκαν κανονικά και αναμένεται να ολοκληρωθούν το αργότερο τον Οκτώβριο ώστε στη συνέχεια να ακολουθήσουν οι διαδικασίες που προβλέπονται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για την χωρίς καθυστερήσεις καταβολή στους δικαιούχους. Γιατί αυτό οφείλουμε να κάνουμε. Να στηρίξουμε τους παραγωγούς μας».
Η δευτερολογία του ΥφΑΑΤ:
«Ξεκινώντας την πρωτολογία μου είπα ξεκάθαρα και το επαναλαμβάνω ότι για τον παγετό του 2025 -είπα ακριβώς τις συγκεκριμένες φράσεις- οι ισχύουσες διαδικασίες εξελίσσονται κανονικά, η πληρωμή έχει προγραμματιστεί και θα γίνει χωρίς καθυστερήσεις μέσα στο φθινόπωρο. Είναι χρήματα του ελληνικού λαού, των ασφαλισμένων, γιατί όπως γνωρίζετε, κυρία συνάδελφε, τα χρήματα των ασφαλισμένων παραγωγών στον ΕΛΓΑ δεν φτάνουν για όλες αυτές τις αποζημιώσεις στις ζημιές, που βεβαίως, λόγω της κλιματικής αλλαγές αλλαγής υφίσταται ο πρωτογενής τομέας. Συμβάλλει καθοριστικά και ο προϋπολογισμός. Και εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού, του Κυριάκου Μητσοτάκη, έχει ενισχυθεί με πάρα πολλά χρήματα ο ΕΛΓΑ για να στηρίξει τους αγρότες και αυτό είναι υποχρέωσή μας. Απλώς, πρέπει να ενημερώνονται ο παραγωγός, ο κτηνοτρόφος, ότι κάνουμε τα πάντα, για να τους στηρίξουμε.
Για την πληρέστερη ενημέρωση των παραγωγών μας, λοιπόν, επιτρέψτε μου να περιγράψω τις ισχύουσες διαδικασίες στις οποίες αναφέρθηκα και στην πρωτολογία μου. Είπατε ότι είπα για τους γεωπόνους, για τους εκτιμητές. Μα, δεν έχει άμεση σχέση με το πόσο γρήγορα θα αποζημιώσεις τους αγρότες, όταν τελειώνεις γρήγορα τις διαδικασίες; Πώς θα τελειώσει τις εκτιμήσεις, χωρίς να πάρεις επιπλέον προσωπικό; Αυτό κάναμε. Δεν είναι κακό να το επαναλαμβάνουμε και να πω και κάτι; Ο ΕΛΓΑ έχει αποδείξει στην πράξη ότι και γρήγορα τρέχει τις διαδικασίες και γρήγορα πληρώνει.
Μετά, λοιπόν, το πέρας των εκτιμήσεων κοινοποιούνται τα πορίσματα και καταβάλλονται οι αποζημιώσεις στους ασφαλιστικά ενήμερους δικαιούχους παραγωγούς, αφού βεβαίως γίνει και η προβλεπόμενη και απαραίτητη διασταύρωση και δεν νομίζω ότι έχετε αντίρρηση σε αυτό, με το αρχείο του ΟΣΔΕ του έτους, το οποίο εκτιμάται πως θα είναι, όπως είπα, έτοιμο μέσα στον Οκτώβριο. Τα πορίσματα για τον παγετό του 2025 ήδη γράφονται και καταχωρίζονται στο πληροφορικό σύστημα, παράλληλα με τις εκτιμήσεις. Ο ΕΛΓΑ και όλη η ηγεσία διαβεβαιώνει ότι σε ένα ποσοστό άνω του 70% θα είναι ολοκληρωμένα μέσα στον Οκτώβριο. Επομένως, μόλις ο ΕΛΓΑ έχει διαθέσιμο το αρχείο με τις δηλώσεις καλλιέργειας εκτροφής από τον ΟΠΕΚΕΠΕ θα είναι έτοιμος να προχωρήσει στις επόμενες διαδικασίες της κοινοποίησης και πληρωμής χωρίς, όπως είπα, καθυστερήσεις. Νομίζω ότι είμαι ξεκάθαρος.
Η Κυβέρνηση αυτή κατάφερε να συρρικνώσει, όπως είπα, τον απαιτούμενο χρόνο από τη ζημιά ως την αποζημίωση, ώστε στις περισσότερες περιπτώσεις να μην υπάρχει ανάγκη προκαταβολής. Πλέον, η αποζημίωση καταβάλλεται στο 100%, όταν -θυμίζω- επί προηγούμενων ημερών που ήσασταν κυβέρνηση, οι αποζημιώσεις ήταν τμηματικές σε δύο, σε τρεις δόσεις. Όμως, ερχόμαστε πλέον και καταβάλλουμε το 100% του ποσού που υπολογίζεται βάσει του πορίσματος σε μια εφάπαξ δόση και το αργότερο μερικούς μήνες μετά, το ζημιογόνο αίτιο. Αυτή η διαδικασία θα εφαρμοστεί και στην περίπτωση που μας απασχολεί εδώ που θέσατε με την ερώτησή σας.
Θυμίζω συγκριτικά ότι στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν, όπως είπα, σε τρεις δόσεις πληρώνονται και σε διάστημα που μπορούσε να φθάσει έως και τους δεκαεπτά μήνες. Ενδεικτικά αναφέρω ότι για τις ζημιές του 2024 και οι δύο νομοί, η Πέλλα και η Ημαθία έχουν εγκαίρως εξοφληθεί στο 99%, περί τα 40 εκατομμύρια η Πέλλα και περί τα 3,5 εκατομμύρια η Ημαθία. Κάθε δικαιούχος, λοιπόν, θέλει να λαμβάνει όσο το δυνατόν νωρίτερα τις ενισχύσεις. Γι’ αυτό και το ουσιώδες είναι να υπάρχουν μόνιμοι μηχανισμοί που θα εξασφαλίζουν έγκαιρες, αλλά και έγκυρες πληρωμές, τους οποίους διασφαλίζουμε στην πράξη, αλλά και συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για συνεχείς βελτιώσεις».