Η δέσμη μέτρων Omnibus III συζητείται στην Ε.Ε., η οποία προσανατολίζεται στη μείωση διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων, ενώ στόχος είναι η στήριξη των μικρών αγροτών με αύξηση επιδοτήσεων, αλλά και μείωση του γραφειοκρατικού κόστους.
Αναλυτικά η ανακοίνωση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο:
«Στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας, της υποστήριξης των αγροτών, συμπεριλαμβανομένων των νέων και νεαρών αγροτών, της ενθάρρυνσης της καινοτομίας και της ενίσχυσης της παραγωγικότητας.
Η πρόταση αποτελεί τη λεγόμενη δέσμη μέτρων «Omnibus III» που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 14 Μαΐου 2025 για την απλούστευση της νομοθεσίας της ΕΕ στον τομέα της γεωργίας . Η δέσμη περιλαμβάνει τροποποιήσεις σε δύο από τις τρεις βασικές νομοθετικές πράξεις που θεσπίζουν κανόνες για την ΚΑΠ, δηλαδή τον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια (SPR) και τον «οριζόντιο» κανονισμό. Λόγω των σημαντικών επιπτώσεών της, το Συμβούλιο αντιμετώπισε την εν λόγω πρωτοβουλία με ύψιστη προτεραιότητα , με στόχο να παράσχει στους αγρότες της ΕΕ και στις εθνικές διοικήσεις την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου όσον αφορά τις υποχρεώσεις τους.
Τα προτεινόμενα μέτρα απλούστευσης θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές μειώσεις του διοικητικού κόστους τόσο για τους αγρότες όσο και για τις εθνικές διοικήσεις. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Επιτροπής, αυτή η απλούστευση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση έως και 1,6 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους αγρότες και σε περισσότερα από 200 εκατομμύρια ευρώ για τις διοικήσεις των κρατών μελών.
Η θέση του Συμβουλίου διατηρεί το γενικό προσανατολισμό της πρότασης της Επιτροπής, υποστηρίζοντας τους ακόλουθους στόχους:
- ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου για τους αγρότες και τις διοικήσεις και μείωση των ελέγχων
- αύξηση των πληρωμών προς τους μικρούς αγρότες και απλούστευση των κανόνων σχετικά με την αιρεσιμότητα, ιδίως για τις βιολογικές εκμεταλλεύσεις
- μείωση των επιτόπιων ελέγχων και κατάργηση της ετήσιας εκκαθάρισης απόδοσης
Η τροποποίηση του γεωργικού αποθεματικού θα περιόριζε τις απαιτήσεις για τη χρήση αυτού του ταμείου, αλλά οι αντίστοιχοι νέοι τύποι πληρωμών κρίσης στο SPR θα πρέπει, συνολικά, να βελτιώσουν τη χρηματοδότηση των αγροτών σε περιόδους κρίσης. Αυτοί οι προτεινόμενοι νέοι τύποι έχουν πλέον αναβληθεί για την ευρύτερη αναθεώρηση της ΚΑΠ.
Επιπλέον, η εντολή του Συμβουλίου βελτιώνει τα ακόλουθα στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής:
- δίνει ευελιξία στα κράτη μέλη να αποφασίσουν σε ποιο βαθμό οι μερικώς βιολογικές εκμεταλλεύσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι πληρούν ορισμένα περιβαλλοντικά πρότυπα , τα λεγόμενα GAEC (καλές γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες)
- βελτιώνει τη δυνατότητα των αγροτών να επωφεληθούν από εργαλεία διαχείρισης κινδύνου
- αυξάνει το ποσοστό για τις προκαταβολικές άμεσες πληρωμές, βελτιώνοντας τη δυνατότητα των κρατών μελών να βοηθήσουν τους αγρότες που πλήττονται, για παράδειγμα, από φυσικές καταστροφές
Τα επόμενα βήματα
Η Προεδρία είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μόλις το τελευταίο καταλήξει στη δική του διαπραγματευτική θέση, για την επίτευξη τελικής συμφωνίας επί του φακέλου αυτού.
Ιστορικό
Το πακέτο απλούστευσης «Omnibus III» για τη γεωργία αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πολιτικού στόχου για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, με τη μείωση του διοικητικού φόρτου των επιχειρήσεων και τη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για τη δραστηριότητά τους στην ΕΕ. Αυτή η προσπάθεια απλούστευσης διεξάγεται σε απάντηση στην ώθηση που έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Συμπεράσματα Μαρτίου 2023, Στρατηγική Ατζέντα 2024-2029) που ζήτησε την απλούστευση του γενικού κανονιστικού περιβάλλοντος και τη μείωση του διοικητικού φόρτου.
Στις 26 Φεβρουαρίου 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών της ΕΕ, η Επιτροπή υπέβαλε τα δύο πρώτα πακέτα Omnibus με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας στον τομέα της υποβολής εκθέσεων για τη βιωσιμότητα και ορισμένων επενδυτικών προγραμμάτων της ΕΕ. Στις 20 Μαρτίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα συμπεράσματά του προέτρεψε τους συννομοθέτες να προωθήσουν τις εργασίες σχετικά με τα πακέτα απλούστευσης Omnibus κατά προτεραιότητα και με υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας».