ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Συγκεχυμένη είναι η κατάσταση αναφορικά με τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από τις ΗΠΑ.
Στην ανακοίνωση της Κομισιόν αναφέρεται ότι θα υπάρξει καλύτερη πρόσβαση για περιορισμένες ποσότητες αμερικανικών αλιευτικών προϊόντων, αναφέροντας ότι θα μπορεί να εισάγεται χωρίς δασμούς μέχρι μία ορισμένη ποσότητα (tariff rate quotas), μεταξύ άλλων, μπακαλιάρων από την Αλάσκα, σολομών από τον Ειρηνικό και γαρίδων, «με όφελος για τη μεταποιητική βιομηχανία της Ε.Ε.». Αναφέρει, επίσης, ότι θα υπάρχει καλύτερη πρόσβαση «σε ορισμένες μη ευαίσθητες αγροτικές εξαγωγές των ΗΠΑ αξίας 7,5 δισ. ευρώ», που αφορούν προϊόντα όπως η σόγια, οι φυτικοί σπόροι, τα δημητριακά, οι ξηροί καρποί, καθώς και κατεργασμένα τρόφιμα (κέτσαπ, κακάο και μπισκότα), με βάση ποσοστώσεις, «μειώνοντας το κόστος για τους αγρότες και μεταποιητές μας και προστατεύοντας παράλληλα τις αγροτικές ευαισθησίες της Ε.Ε.». Σε άλλο σημείο, η Κομισιόν αναφέρει ότι «η συμφωνία προστατεύει ευαίσθητους τομείς της γεωργίας της Ε.Ε., όπως το θέμα του βοδινού κρέατος ή των πουλερικών».
Μια άλλη σημαντική πτυχή της συμφωνίας αφορά τα λεγόμενα «μη δασμολογικά εμπόδια», όπως είναι οι προδιαγραφές που πρέπει να πληρούν προϊόντα τρίτων χωρών για να πωληθούν στην ευρωπαϊκή αγορά. Στο θέμα αυτό υπάρχει μάλλον η μεγαλύτερη ασάφεια σχετικά με το τι μέλλει γενέσθαι. Στο ενημερωτικό σημείωμα του Λευκού Οίκου αναφέρεται ότι «οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. σκοπεύουν να συνεργαστούν για να αντιμετωπίσουν μη δασμολογικά εμπόδια που επηρεάζουν το εμπόριο σε τρόφιμα και αγροτικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένου του εξορθολογισμού των απαιτήσεων για υγειονομικά πιστοποιητικά σχετικά με το αμερικανικό χοιρινό κρέας και τα γαλακτοκομικά προϊόντα». Η Κομισιόν αναφέρει από την πλευρά της για το θέμα αυτό ότι θα μειωθούν τα μη δασμολογικά εμπόδια, «μεταξύ άλλων μέσω συνεργασίας για τα πρότυπα των αυτοκινήτων και με τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης αξιολογήσεων συμμόρφωσης (με τα πρότυπα) και σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους». Τονίζει, όμως, ότι «η συμφωνία σέβεται πλήρως την κυριαρχία της Ε.Ε. στον καθορισμό του ρυθμιστικού πλαισίου».
Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι σε πρόσφατη συνέντευξή του ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου, Χάουαρντ Λούτνικ, σημείωσε ότι η Κομισιόν έδωσε κατά τη διαπραγμάτευση ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του αγροτικού τομέα της Ε.Ε., όπως και του τομέα των φαρμάκων και των ημιαγωγών.
Πολλά λάθη στη διαπραγμάτευση
Το Μέγαρο Μαξίμου υποστηρίζει ότι επιδίδεται σε έναν διπλωματικό αγώνα δρόμου για την εξαίρεση κρίσιμων ελληνικών προϊόντων από τους αμερικανικούς δασμούς, ύψους 15%, για τα προϊόντα ΠΟΠ, όπως ελαιόλαδο, φέτα, ελιές, κρασί. Εδώ όμως κάνει δύο σοβαρά λάθη στρατηγικής. Το πρώτο είναι ότι όποια εξαίρεση μπορεί να γίνει μόνο μέσω μιας ενιαίας ευρωπαϊκής στρατηγικής και όχι απευθείας με τις ΗΠΑ. Να θυμίσουμε ότι στην πρώτη θητεία Τραμπ κατάφερε να έχει εξαιρέσεις στους αμερικανικούς δασμούς με διμερή διαπραγμάτευση και συμφωνία ΗΠΑ – Ελλάδας.
Ομως, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει το πρόβλημα ότι ακόμα δεν ήρθε Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα. Επίσης, δεν έχει καθόλου καλές σχέσεις με τον Λευκό Οίκο, λόγω της λανθασμένης προεκλογικής στήριξης των Δημοκρατικών. Τώρα, η Αθήνα θα πρέπει να πείσει τις υπόλοιπες χώρες-μέλη της Ε.Ε. και τις Βρυξέλλες για την ιδιαίτερη σημασία των ελληνικών προϊόντων ΠΟΠ. Αντίστοιχες προσπάθειες εξαίρεσης αναμένεται να κάνουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τα δικά τους εμβληματικά προϊόντα, όπως η Γαλλία για τη σαμπάνια και η Ιταλία για παρμεζάνα και προσούτο. Ο ανταγωνισμός για τις εξαιρέσεις προβλέπεται έντονος, και οι διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες θα είναι δύσκολες και χρονοβόρες.
Το δεύτερο λάθος που κάνει η ελληνική κυβέρνηση είναι ότι προσπαθεί να διαπραγματευτεί για την εξαίρεση των προϊόντων με Ονομαστική Προέλευση (ΠΟΠ, ΠΓΕ κ.ά.), τα οποία όμως δεν αναγνωρίζει η αμερικανική κυβέρνηση. Θα ήταν πιο πιθανό να δεχτεί ο Τραμπ την εξαίρεση των ελληνικών τυριών, ελιών, ελαιολάδου κ.ά. Τελικά, φάνηκε ότι η Αθήνα δεν είχε σχέδιο και τα άφησε όλα στις Βρυξέλλες…
Ειδική μελέτη
Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή εκπόνησε ειδική μελέτη για τις επιπτώσεις από τους αμερικανικούς δασμούς.
Είκοσι κλάδοι
Το κείμενο εργασίας επικεντρώνεται σε 20 κλάδους με εξαγωγές προς τις ΗΠΑ για το 2000-2024.
Εξαγωγές προς ΗΠΑ
Πέρυσι, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ των συγκεκριμένων κλάδων κάλυπταν περίπου το 76% της συνολικής αξίας των εξαγωγών προς τη χώρα.