Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Αλλάζουν όλα στις επιδοτήσεις 2028-2034 – Σε εφαρμογή το σύστημα παρακολούθησης εκτάσεων – Aποζημιώσεις για καταστροφές από τα κράτη μέλη – Ειδική μέριμνα και για το ελληνικό βαμβάκι
ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΤΡΕΧΑ
sakis.trexas@protonmail.com
Ο επίτροπος Γεωργίας της Ε.Ε. Κριστόφ Χάνσεν, μιλώντας στα μέλη της Επιτροπής Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είπε ότι η παραδοσιακή δομή των δύο πυλώνων της νέας ΚΑΠ, μετά το 2027, θα αντικατασταθεί από «μία πολιτική και ένα σύνολο μέτρων». Η εισοδηματική στήριξη των αγροτών θα ορίζεται πλέον με ευρύτερη έννοια από την άμεση εισοδηματική στήριξη που υπάρχει σήμερα με βάση τα δικαιώματα (βασική ενίσχυση), και θα ενσωματωθούν σε αυτήν όχι μόνο οι πληρωμές ανά έκταση (στρεμματική ενίσχυση) αλλά και όλες οι άλλες αποζημιώσεις και πληρωμές προς τους αγρότες (αγροπεριβαλλοντικές δράσεις, επενδύσεις, στήριξη νέων αγροτών κ.ά.).
Την κατάργηση της πληρωμής αγροτικών ενισχύσεων εισοδηματικής στήριξης στους συνταξιούχους αγρότες προβλέπει το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ΚΑΠ μετά το 2027. Η κατάργηση αφορά τη «φθίνουσα στήριξη εισοδήµατος βάσει έκτασης», δηλαδή τη σημερινή «βασική ενίσχυση». Αυτό σημαίνει ότι δεν θα αποκλειστούν από τις άλλες ενισχύσεις και τα επενδυτικά προγράμματα.
Ωστόσο, όπως τόνισε ο κ. Χάνσεν, θα υπάρξει μια μεταβατική περίοδος εφαρμογής του μέτρου. «Τα κράτη-µέλη διασφαλίζουν ότι το αργότερο έως το 2032 όσοι συμπληρώνουν ηλικία συνταξιοδότησης, οι οποίοι θα λαμβάνουν σύνταξη γήρατος, δεν θα λαμβάνουν πλέον τη συγκεκριμένη στήριξη» αναφέρει η πρόταση της Κομισιόν. Ο αποκλεισμός των συνταξιούχων από την ενίσχυση γίνεται λόγω της πολιτικής ανανέωσης των γενεών στον αγροτικό τομέα. Τα χρήματα που θα εξοικονομηθούν θα μεταφερθούν σε ένα νέο πακέτο οικονομικής στήριξης, με τη μορφή στρεμματικής ενίσχυσης, για βοήθεια εγκατάστασης, που θα διευκολύνει τους νέους αγρότες να εισέλθουν στη γεωργία, όπως προανήγγειλε ο Ευρωπαίος επίτροπος. Παράλληλα, θα αυξηθεί το ποσό άμεσων ενισχύσεων για τους νέους αγρότες από 3% στο 6%.
Αυτό όμως που θα φέρει μεγάλες αλλαγές στις άμεσες ενισχύσεις των αγροτών μετά το 2027 είναι το πανευρωπαϊκό όριο στην τιμή της ενίσχυσης που θα αφορά τη «φθίνουσα στήριξη εισοδήματος βάσει έκτασης». Η προβλεπόμενη μέση ενίσχυση ανά στρέμμα δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 13 ευρώ και μεγαλύτερη από 24 για κάθε κράτος-μέλος της Ε.Ε.
Μια νέα κατηγορία πληρωμών θα προσφέρει ένα εφάπαξ ποσό, έως και 200.000 ευρώ, που θα υποστηρίξει τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για να έχουν μεγαλύτερη βιωσιμότητα. Ακόμη, θα γίνει αντικατάσταση των ισχυουσών καλών γεωργικών και περιβαλλοντικών συνθηκών (ΚΓΠΣ) από «προστατευτικές πρακτικές», που έχουν σχεδιαστεί από τα κράτη-μέλη «με βάση τις συγκεκριμένες ανάγκες τους».
Επίσης, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να αυξήσουν το ποσοστό των συνδεδεμένων ενισχύσεων από 13% σε 20%, με δυνατότητα επιπλέον 5% για συγκεκριμένους τομείς (κτηνοτροφία, πρωτεϊνούχες καλλιέργειες κ.ά.).
Στήριξη στα μικρά νησιά του Αιγαίου
Η Ελλάδα στην ΚΑΠ μετά το 2027 θα μπορεί να παρέχει οικονομική στήριξη για την παραγωγή, μεταποίηση, εμπορία και μεταφορά γεωργικών προϊόντων στα μικρά νησιά του Αιγαίου. Οι παρεμβάσεις θα γίνονται με τρόπο ώστε να διασφαλίζουν τη συνέχεια και την ανάπτυξη της τοπικής γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής, και τη δίκαιη κατανομή των ενισχύσεων. Η χώρα μας μπορεί να ορίσει ανώτατο όριο στο ποσό της στήριξης που θα χορηγηθεί σε έναν δικαιούχο σε ένα δεδομένο ημερολογιακό έτος ή να χρησιμοποιήσει φθίνουσες πληρωμές. Επίσης, μπορεί να παρέχει στήριξη για την εμπορία προϊόντων εκτός της περιοχής στην οποία παράγονται. Η στήριξη αυτή δεν υπερβαίνει το 10% της αξίας της παραγωγής που διατίθεται στο εμπόριο.
Η Κομισιόν τονίζει ότι οι έλεγχοι που θα διενεργούνται κατά την εισαγωγή, εξαγωγή και αποστολή γεωργικών προϊόντων θα είναι εξαντλητικοί και θα περιλαμβάνουν διασταυρούμενους ελέγχους με τα δικαιολογητικά. Οι αρμόδιες Αρχές διενεργούν επιτόπιους ελέγχους με δειγματοληψία τουλάχιστον 5% των αιτήσεων ενίσχυσης.
Πλήρης καταγραφή αγροτεμαχίων στην Ε.Ε.
Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία θα μπορούν να χορηγούν την ειδική στρεμματική ενίσχυση για το βαμβάκι
Το monitoring ή, αλλιώς, Σύστημα Παρακολούθησης Εκτάσεων (AMS) εισήχθη στην τρέχουσα ΚΑΠ 2024-2027. Πρόκειται για έναν ψηφιακό μηχανισμό ελέγχου των αγροτεμαχίων μέσω δορυφορικών εικόνων, με σκοπό να επιβεβαιωθεί αν πράγματι καλλιεργούνται όπως δηλώνονται και αν πληρούνται οι όροι για την καταβολή ενισχύσεων.
Στην επόμενη ΚΑΠ μετά το 2027 θα υπάρχει ειδική χρηματοδότηση για την παρακολούθηση γεωργικών πόρων μέσω monitoring σε όλη την Ε.Ε. Συγκεκριμένα, θα χρηματοδοτούνται δράσεις μέσω εφαρμογών τηλεπισκόπησης που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση γεωργικών πόρων, οι οποίες θα έχουν στόχο να παρέχουν στην Κομισιόν τα μέσα για:
α) τη διαχείριση των γεωργικών αγορών της Ενωσης σε παγκόσμιο επίπεδο,
β) τη διασφάλιση της αγροοικονομικής και αγροπεριβαλλοντικής παρακολούθησης της χρήσης γεωργικής γης και της αλλαγής της χρήσης γεωργικής γης, συμπεριλαμβανομένης της αγροδασοκομίας, και της παρακολούθησης της κατάστασης του εδάφους, των καλλιεργειών, του νερού, της βιοποικιλότητας, των γεωργικών τοπίων και της γεωργικής γης, ώστε να καθίσταται δυνατή η διενέργεια εκτιμήσεων, ιδίως όσον αφορά τις αποδόσεις, την αγροτική παραγωγή και τις γεωργικές επιπτώσεις λόγω κλιματικής αλλαγής, αλλά και να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της ανθεκτικότητας των γεωργικών συστημάτων και της προόδου προς την επίτευξη των σχετικών στόχων βιώσιμης ανάπτυξης που έχει βάλει η Ε.Ε.,
γ) την κοινή χρήση της πρόσβασης στις εκτιμήσεις παραγωγής και επιπτώσεων της φιλοπεριβαλλοντικής πολιτικής σε διεθνές πλαίσιο, όπως οι πρωτοβουλίες που συντονίζονται από διεθνείς οργανισμούς (όπως τα Ηνωμένα Εθνη) για την απογραφή αερίων του θερμοκηπίου για την κλιματική αλλαγή,
δ) συμβολή σε συγκεκριμένα μέτρα για την αύξηση της διαφάνειας των παγκόσμιων αγορών, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους και τις δεσμεύσεις της Ε.Ε.,
ε) διασφάλιση της τεχνολογικής παρακολούθησης του αγρομετεωρολογικού συστήματος.
Τι προτείνει η Κομισιόν
Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία θα μπορούν να χορηγούν την ειδική στρεμματική ενίσχυση για το βαμβάκι. Τα κράτη-μέλη θα διασφαλίζουν ότι η υποστηριζόμενη παραγωγή βαμβακιού δεν ασκεί υπερβολική πίεση στους φυσικούς πόρους, όπως το νερό και το έδαφος. Επίσης, θα καθορίσουν κριτήρια που θα εγγυηθούν ένα ελάχιστο επίπεδο παραγωγικής απόδοσης και ποιότητας προϊόντος. Ακόμα, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να χορηγούν ενίσχυση μόνο για συγκεκριμένες ποικιλίες βαμβακιού ή μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές που δεν έχουν πρόβλημα με υδατικά αποθέματα ή για συγκεκριμένους τύπους καλλιέργειας. Επιπλέον, θα μπορούν να θεσπίσουν γεωργικές πρακτικές στις οποίες θα μπορούσαν να στηριχθούν φιλοπεριβαλλοντικά μέτρα.
Η ενίσχυση για το βαμβάκι χορηγείται ανά εκτάριο επιλέξιμης έκτασης. Οι εθνικές βασικές εκτάσεις καθορίζονται ως εξής: Ελλάδα 250 000 εκτάρια, Ισπανία 48.000 εκτάρια, Βουλγαρία 3.342 εκτάρια, Πορτογαλία 360 εκτάρια. Αν η επιλέξιμη έκταση υπερβαίνει τη βασική έκταση, το ποσό ανά εκτάριο μειώνεται αναλογικά. Εάν η επιλέξιμη έκταση βαμβακιού δεν υπερβαίνει τη βασική έκταση, τότε το ποσό της ενίσχυσης θα μπορεί να αυξηθεί, είτε με συντελεστή που προκύπτει διαιρώντας την εθνική βασική έκταση με την πραγματική επιλέξιμη έκταση είτε κατά 25%.
Αποζημιώσεις για ζημιές λόγω καιρικών συνθηκών
Τα κράτη-μέλη μπορούν στην επόμενη ΚΑΠ να παρέχουν αποζημιώσεις σε παραγωγούς που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, δυσμενείς καιρικές συνθήκες ή καταστροφικά συμβάντα. Για να αποζημιωθούν πρέπει να έχουν ποσοστό ζημιάς τουλάχιστον 30% της μέσης ετήσιας παραγωγής κατά την προηγούμενη τριετία ή ενός τριετούς μέσου όρου με βάση την προηγούμενη πενταετία, εξαιρουμένης της υψηλότερης και της χαμηλότερης τιμής. Τα κράτη-μέλη καθορίζουν τα ισχύοντα ποσοστά στήριξης για αντιστάθμιση της απώλειας παραγωγής. Επίσης, πρέπει να διασφαλίζουν ότι αποφεύγεται ο συνδυασμός αυτής της στήριξης με άλλα εθνικά ή ενωσιακά κονδύλια ή ιδιωτικά ασφαλιστικά συστήματα.