Ο Οργανισμός στην έκθεσή του, με αφορμή τον ΟΠΕΚΕΠΕ, επικρίνει τη διαδικασία διάθεσης των αγροτικών επιδοτήσεων, οι οποίες, όπως τονίζει, δεν φτάνουν στους πραγματικούς δικαιούχους αγρότες, αλλά επωφελούνται μη αγρότες
Τη δική του παρέμβαση για το θέμα τω επιδοτήσεων έκανε και ο ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), που ιδρύθηκε το 1961, με σκοπό την προώθηση πολιτικών που βελτιώνουν την οικονομική και κοινωνική ευημερία των ανθρώπων, προτείνοντας, στην ουσία, στο εξής μέρος των επιδοτήσεων να δίνεται από εθνικούς πόρους.
Ο ΟΟΣΑ, στη δική του έκθεση με αφορμή τα σκάνδαλα που έχουν ξεσπάσει, επικρίνει τη διαδικασία διάθεσης των αγροτικών ενισχύσεων, οι οποίες, όπως τονίζει, δεν φτάνουν στους πραγματικούς δικαιούχους αγρότες, αλλά επωφελούνται άλλοι μη αγρότες. Παράλληλα συστήνει τη λήψη περισσότερων και αυστηρότερων μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς, η οποία τείνει να γίνει καθεστώς σε πολλές χώρες και, βεβαίως, στην Ελλάδα, χωρίς να αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά.
Και επειδή η διαφθορά δεν αντιμετωπίζεται, ο ΟΟΣΑ καταθέτει την πρόταση για αλλαγή της κατανομής των πόρων του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης και ειδικά των κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).
Οι ενισχύσεις
Αφού επισημαίνει ότι η κατανομή των ενισχύσεων στο πλαίσιο της ΚΑΠ είναι άνιση και θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματική, προσθέτει πως «η επανεξέταση των δαπανών, η απλούστευση της διαχείρισης και η εθνική συγχρηματοδότηση όλων των δαπανών της ΚΑΠ θα εξασφάλιζαν αποτελεσματικότερη εποπτεία, απελευθερώνοντας παράλληλα δημοσιονομικούς πόρους για νέες προτεραιότητες της Ε.Ε.». Στο πλαίσιο αυτό ο ΟΟΣΑ προσθέτει πως «η επανεξέταση των δαπανών, η απλούστευση της διαχείρισης και η εθνική συγχρηματοδότηση όλων των δαπανών της ΚΑΠ θα εξασφάλιζαν αποτελεσματικότερη εποπτεία, απελευθερώνοντας παράλληλα δημοσιονομικούς πόρους για νέες προτεραιότητες της Ε.Ε.».
Ακόμη ο διεθνής οργανισμός τονίζει ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, ο έλεγχος και η πρόληψη της διαφθοράς εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση. «Τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. θα πρέπει να συνεχίσουν να συντονίζουν τις εθνικές προσπάθειες για να εξασφαλίσουν την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών και να υιοθετήσουν το πλήρες πακέτο μεταρρυθμίσεων κατά της διαφθοράς του 2023» αναφέρει ο ΟΟΣΑ.
Και παλιότερα ο ΟΟΣΑ είχε ζητήσει την αναμόρφωση των αγροτικών πολιτικών με την ενσωμάτωση σε αυτές περισσότερων περιβαλλοντικών κριτηρίων, καθώς και στροφή σε επιδοτήσεις και ενισχύσεις με «πράσινο» πρόσημο, όπως προτείνει νέα έκθεσή του, με την οποία αξιολογούνται οι επιπτώσεις στο περιβάλλον των πολιτικών στήριξης της γεωργίας.
Κίνδυνοι και ευκαιρίες
Η γεωργία, όπως ανέφερε στην εκθεσή του, καταλαμβάνει το ένα τρίτο της παγκόσμιας γης και ως εκ τούτου διαμορφώνει σημαντικά τα τοπία, τα οικοσυστήματα και το παγκόσμιο περιβάλλον, γεγονός που συνεπάγεται με κινδύνους αλλά και ευκαιρίες.
«Ο αγροτικός τομέας μπορεί να μεταβάλει την ποιότητα της γης, του νερού και του αέρα, έχει αναγνωριστεί ως παράγοντας κατακερματισμού των οικοτόπων της άγριας ζωής και της απώλειας βιοποικιλότητας, συμβάλλοντας συγχρόνως στην κλιματική αλλαγή» προειδοποιούσε. Οι ευαισθησίες αυτές, όμως, φαίνεται πως έμειναν κενό γράμμ,α καθώς οι επιδοτήσεις που δόθηκαν για τον σκοπό αυτό δεν κατευθύνθηκαν σε όσους έπρεπε.
Οι αγροτικές πολιτικές, που ακολουθούνται -σύμφωνα με την έκθεση- επηρεάζουν τις αποφάσεις των αγροτών σχετικά με την παραγωγή. Οι αποφάσεις αυτές, όμως, μπορούν να επηρεάσουν το περιβάλλον θετικά ή αρνητικά, ανάλογα με τα συστήματα αγροτικής παραγωγής, τις καλλιεργητικές πρακτικές αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν με το τοπικό περιβάλλον.
Στήριξη και περιβάλλον
Αυτό το φιλοπεριβαλλοντικό σχέδιο σε πολλές περιπτώσεις δεν λειτούργησε γιατί απλά η διαχείριση των επιδοτήσεων ήταν τραγική. «Οι μορφές στήριξης που συνδέονται περισσότερο με την παραγωγή φαίνεται να είναι οι πιο πιθανές να δημιουργήσουν περιβαλλοντικά επιβλαβείς συνέπειες, αν και αυτές ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο της παραγωγής ή των εισροών, που στοχεύουν και τους ενδεχόμενους περιβαλλοντικούς όρους, που συνδέονται με τη στήριξη» διαπίστωνε ο ΟΟΣΑ,. Μάλιστα, ο ο οργανισμός υποστήριζε ότι η στήριξη μέσω εγγυημένων τιμών αγοράς και οι πληρωμές βάσει της χρήσης εισροών χωρίς περιβαλλοντικούς περιορισμούς (όπως λιπάσματα και φυτοφάρμακα) θεωρούνται οι πλέον επιβλαβείς για το περιβάλλον.
Στον αντίποδα, οι αποσυνδεδεμένες ενισχύσεις, όπως οι πληρωμές βάσει της έκτασης της καλλιέργειας χωρίς την τρέχουσα παραγωγή, έχουν μικρότερες επιβαρύνσεις στο περιβάλλον. Αυτό όμως είναι και το πρόβλημα. Οτι, δηλαδή, οι ενισχύσεις δεν θα πηγαίνουν ανάλογα με την παραγωγή, αλλά ανάλογα με τις εκτάσεις που έχει ο καθένας, με τα περισσότερα χρήματα να πηγαίνουν σε λίγους και να περισσεύουν ψίχουλα για τους πολλούς.