ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η ηλεκτρονική γραφειοκρατία βάζει νέα εμπόδια σε παραγωγούς που πολλοί δεν έχουν γνώσεις για τέτοιες διαδικασίες, ή δεν διαθέτουν καν τα μέσα.
Η λογίστρια-φοροτεχνικός Αποστολία Γεωργίου μιλά στον «Έ.Α.» για την εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής στην πράξη.
ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΡΙΜΜΗ
trimmis.chrys@gmail.com
Μπροστά σε μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο διακίνησης των αγροτικών προϊόντων βρίσκονται οι Έλληνες παραγωγοί, καθώς το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής μπαίνει πλέον στη ζωή τους υποχρεωτικά, έστω και αν τελικά δόθηκε παράταση της υποχρεωτικότητας από την 1η Μαΐου του νέου έτους. Ένα μέτρο που μέχρι πρότινος αφορούσε κυρίως επιχειρήσεις, επεκτείνεται καθολικά και στον αγροτικό τομέα, αφού παραγωγοί με μεγάλους τζίρους έκοβαν ήδη ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής από τις 2 Ιουνίου 2025. Την πραγματική εικόνα, όπως διαμορφώνεται στην ύπαιθρο, περιγράφει στον «Έ.Α.» η λογίστρια-φοροτεχνικός Αποστολία Γεωργίου, με έδρα τη Μαγνησία.
Πλέον δημιουργούνται νέα δεδομένα, αλλά και σοβαρές δυσκολίες στην καθημερινή λειτουργία των αγροτών, γι’ αυτούς που βρίσκονται σε κανονικό καθεστώς, αφού οι παραγωγοί ειδικού καθεστώτος παραμένουν ελεύθεροι να κόβουν χειρόγραφα δελτίο αποστολής. Όπως εξηγεί, μέχρι σήμερα η διαδικασία ήταν απλή και απόλυτα προσαρμοσμένη στις ανάγκες των παραγωγών. Οι αγρότες προμηθεύονταν εύκολα ένα μπλοκ για χειρόγραφα δελτία αποστολής από οποιοδήποτε βιβλιοχαρτοπωλείο και, με μια σφραγίδα, συμπλήρωναν τα απαραίτητα στοιχεία. Σε αυτά αναγράφονταν επίσης πχ το ελαιοτριβείο ή ο έμπορος που παραλάμβανε τα προϊόντα, και το δελτίο συνόδευε το εμπόρευμα κατά τη μεταφορά και διακίνησή του. «Ήταν μια διαδικασία γνώριμη, χαμηλού κόστους και χωρίς τεχνικές απαιτήσεις» σημειώνει η κα Γεωργίου.
Πλέον, όμως, το χειρόγραφο δελτίο αποστολής αντικαθίσταται από το ηλεκτρονικό. Οι αγρότες είναι υποχρεωμένοι να εκδίδουν το παραστατικό είτε μέσω της δωρεάν εφαρμογής του Υπουργείου Οικονομικών, του e-timologio, είτε αγοράζοντας κάποιο εμπορικό πρόγραμμα από εταιρεία λογισμικού. «Από τη μία πλευρά υπάρχει, έστω και μικρό, ένα κόστος για όσους επιλέξουν να αγοράσουν εφαρμογή», σημειώνει η κ. Γεωργίου, συμπληρώνοντας ότι: «Το κύριο πρόβλημα όμως δεν είναι το κόστος, αλλά η αδυναμία χρήσης της τεχνολογίας σε πάμπολλες περιπτώσεις». Στο όποιο κόστος βέβαια μπορεί να επιβαρύνει τους παραγωγούς, είναι και η πιθανή ανάγκη για αγορά ηλεκτρονικού μέσου, είτε πρόκειται για φορητό υπολογιστή, τάμπλετ ή «έξυπνο» κινητό, το οποίο δεν θα το… χαρίσει κανείς.
Σύμφωνα με την κα Γεωργίου, και όπως μπορεί εύκολα να διαπιστώσει κανείς, πολλοί αγρότες είναι εντελώς άπειροι με τα ψηφιακά μέσα. Αρκετοί χρησιμοποιούν ακόμη κινητά τηλέφωνα παλαιάς τεχνολογίας, τα οποία δεν είναι «έξυπνα» και δεν υποστηρίζουν τις απαιτούμενες εφαρμογές. Παράλληλα, σε πολλές αγροτικές περιοχές η συνδεσιμότητα στο διαδίκτυο είναι ανύπαρκτη ή εξαιρετικά προβληματική, και χρειάζεται κόπος και υπομονή για την έκδοση ακόμη και του πιο απλού παραστατικού. Αυτό σημαίνει ότι, στην πράξη, οι παραγωγοί δεν μπορούν να εκδώσουν ηλεκτρονικά δελτίο αποστολής τη στιγμή που πρέπει, ώστε να υπάρχει ψηφιακά καταχωρημένο στην πλατφόρμα myDATA.
Κίνδυνος υψηλών προστίμων
Ο κίνδυνος που προκύπτει από αυτή την αδυναμία είναι σοβαρός. Όπως επισημαίνει η κ. Γεωργίου, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προβλέπονται πρόστιμα 5.000 ευρώ για όσους τηρούν απλογραφικό σύστημα και 10.000 ευρώ για όσους τηρούν διπλογραφικό. «Ήδη έχουν επιβληθεί πρόστιμα και είναι άξιο απορίας τι θα γίνει με αυτά, τώρα που έχει δοθεί παράταση στην υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου» αναρωτιέται η κα Γεωργίου.
Για κάθε πρόβλημα… στον λογιστή
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, πολλοί αγρότες απευθύνονται αναγκαστικά στους λογιστές τους για να προχωρήσουν στην ηλεκτρονική έκδοση του δελτίου αποστολής. Αυτό συνεπάγεται πρόσθετη εξάρτηση και επιβάρυνση για όλους, και για τους ίδιους τους φοροτεχνικούς, καθώς η διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί αυτόνομα από τον ίδιο τον παραγωγό. Όπως τονίζει η κα Γεωργίου, σχεδόν όλοι οι αγρότες εναντιώνονται στο μέτρο, αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες που έχουν ήδη περιγραφεί, ενώ οι περισσότεροι είναι και μεγάλης ηλικίας και δύσκολα μπορούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, ενώ στην εφαρμογή του μέτρου δεν συμπεριλαμβάνεται έστω ένα ηλικιακό κριτήριο για να υπάρχει και η ανάλογη ελαστικότητα, χωρίς να επηρεάζεται η διαδικασία πάταξης της φοροδιαφυγής, όπως θέλουν οι αρμόδιες Αρχές.
Παρότι έχει δοθεί παράταση στην εφαρμογή του μέτρου έως την 1η Μαΐου 2026, η ουσία δεν αλλάζει. Όπως καταλήγει η κα Γεωργίου, οι παραγωγοί εξαναγκάζονται να μπουν στη διαδικασία να μάθουν τι ακριβώς ισχύει και πώς λειτουργεί το σύστημα, προκειμένου να μην βρεθούν αντιμέτωποι με προβλήματα και κυρώσεις σε περίπτωση ελέγχου.
Να σημειωθεί ότι οι παραγωγοί που βρίσκονται σε κινητοποιήσεις συμπεριλαμβάνουν στα αιτήματά τους την κατάργηση της υποχρεωτικότητας για έκδοση ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής, με την πλευρά της κυβέρνησης να διαρρέει απλά ότι αυτή η έκδοση μπορεί να γίνει ανέξοδα ηλεκτρονικά μέσω του e-timologio, χωρίς ν’ απαντά ουσιαστικά στα προβλήματα που δημιουργούνται.