Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Σταθερές οι τιμές για τους αγρότες – Υψηλές για τους καταναλωτές – Οι εισαγωγές στην Ε.Ε από τρίτες χώρες δεν ευνοούν την Ελλάδα – Παιχνίδια από Ισπανία και Ιταλία – Ο καλός χειμώνας και η ποιότητα
Μιλά στον «Ελληνα Αγρότη» ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου Μανόλης Γιαννούλης
ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
xristof.papadakis@gmail.com
Από 3,80 έως και 4,40 ευρώ το κιλό κυμαίνονται σε ολόκληρη τη χώρα οι τιμές παραγωγού του ελαιολάδου σήμερα, με τις συνθήκες να μην ευνοούν άνοδο των τιμών ή έστω σημαντικές αυξήσεις στις τιμές, όπως λέει στη συνέντευξή του στον «Ελληνα Αγρότη» ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου Μανόλης Γιαννούλης.
Παρά όσα λέγονται για τη φετινή χρονιά, ο κ. Γιαννούλης έχει άλλη εκτίμηση, λέγοντας πως σε σχέση με πέρυσι δεν θα υπάρχει μεγάλη διαφορά στην παραγωγή, με βάση τις σημερινές ενδείξεις, τόσο για την εγχώρια όσο και για την παγκόσμια παραγωγή.
«Σε επίπεδο χώρας, θα έχουμε παραγωγή η οποία θα είναι κάτι αντίστοιχο με την περυσινή. Αλλες περιοχές είναι πιο κάτω, άλλες περιοχές είναι πιο πάνω. Ο χειμώνας ήταν πολύ καλύτερος από πέρυσι και έχει βοηθήσει την κατάσταση. Η ανατολική Πελοπόννησος, για παράδειγμα, θα έχει πολύ καλύτερη παραγωγή από πέρυσι. Η δυτική Πελοπόννησος θα είναι χειρότερα από πέρυσι. Για την Κρήτη τα μηνύματα λένε ότι θα είναι χρονιά αντίστοιχη με πέρυσι, λίγο χαμηλότερα. Δεν ισχύει όμως ότι θα είναι 50% κάτω σε σχέση με πέρυσι».
Στα σταφύλια είναι σίγουρο ότι θα έχουμε μεγάλη μείωση από πέρυσι. Αλλά για το λάδι δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή εκτιμήσεις ιδιαίτερες.
Τα σταφύλια είναι πιο ευαίσθητα. Είναι κοντά στη συγκομιδή τους τώρα και βεβαίως είναι κομβικής σημασίας το πώς θα εξελιχθούν οι καιρικές συνθήκες. Οσον αφορά όμως την ελιά, ξέρουμε ότι είναι ένα δέντρο ανθεκτικό. Είχαμε βροχές φέτος σε σχέση με πέρυσι. Δεν είχε καμία σύγκριση η χρονιά από πλευράς βροχοπτώσεων. Τα δέντρα είναι σε καλή κατάσταση. Αυτά είναι τα μηνύματα που έρχονται από παντού. Μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί στους παραγωγούς το θέμα της τιμής και του κοστολογίου που βλέπουν ότι θα έχουν με τα ψηλά εργατικά και γενικά το καλλιεργητικό κόστος, το οποίο είναι σημαντικό. Δεν είναι υπερπαραγωγή, δεν είναι μια «άδεια» χρονιά.
Σε σχέση με πέρυσι μπορεί να έχουμε και αύξηση, δηλαδή;
Σε επίπεδο χώρας πιθανόν να έχουμε μια μικρή αύξηση. Είναι πολύ νωρίς για να το πούμε ακόμα.
Είναι πολύ νωρίς. Και, από δω και πέρα, οι ελιές που έχουν «δέσει» τον καρπό είναι πιο σίγουρο ότι θα έχουν καρπό, γιατί περιμένουμε και τις πρώτες βροχές, έτσι;
Οι πάντες γνωρίζουν -ο παραγωγός καλύτερα απ’ όλους- ότι σήμερα, στα μέσα Αυγούστου, έχουμε πλέον σαφή εικόνα της παραγωγής. Εχουμε καρπό πάνω στο δέντρο μεγάλου μεγέθους. Υπάρχουν περιοχές όπου τον Σεπτέμβριο ξεκινά η παραγωγή. Και αναφέρομαι στη νότια Πελοπόννησο, στη Νεάπολη, στην ανατολική Πελοπόννησο κ.λπ. Οπως επίσης οι βρώσιμες ελιές Χαλκιδικής, γιατί είναι πάντα πολύ πρώιμες. Αρα, σήμερα έχουμε μια εικόνα. Ξέρουμε περίπου πού πάμε. Πλην, όμως, θα επικαλεστώ την παροιμία «στο τέλος ξυρίζουν τον γαμπρό».
Να θυμηθούμε ποια ήταν η μέση τιμή πέρυσι, που, σε σχέση με πρόπερσι, ήταν πολύ χαμηλή;
Πέρυσι η χρονιά ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο με Οκτώβριο στα 7,50 ευρώ. Και είχαμε σταδιακή αποκλιμάκωση και, μετά το τέλος της παραγωγής, είχαμε τις τιμές που έχουμε και σήμερα. Δηλαδή, στην «περιοχή» των 3,80 έως 4,50 ευρώ το κιλό. Και πάντοτε αυτό που πρέπει να έχουμε κατά νου είναι ότι έχουμε μεγάλες διαφορές τιμών για μικρές ποιοτικές διαφορές. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Εχει διαμορφωθεί μια αγορά όπου τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου είναι καθοριστικά για τη διαμόρφωση της τιμής. Και δεν αναφέρομαι μόνο στην οξύτητα, η οποία πάντα παίζει σημαντικό ρόλο, αλλά και σε άλλα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Αυτό στο οποίο θα πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτικοί και τυπικοί φέτος οι παραγωγοί είναι τα όρια που θα θεσπιστούν στους επιμολυντές του ελαιολάδου. H έναρξη ισχύος των ορίων από 1/1/2027 σημαίνει ότι το λάδι που προέρχεται από τη φετινή περίοδο και θα συσκευαστεί μέσα στο 2026 θα βρίσκεται ακόμα στα ράφια των σούπερ μάρκετ και θα έχει ημερομηνία λήξης το 2027, όταν θα υπόκειται στα καινούργια όρια. Αρα, οι παραγωγοί πρέπει να είναι πάντα πάρα πολύ προσεκτικοί με τη λίπανση των αλυσοπρίονων, με τα σακιά τα οποία θα χρησιμοποιήσουν. Τα ελαιοτριβεία πρέπει να δουλέψουν σχολαστικά. Ηδη αυτή τη στιγμή υπάρχουν χώρες στις οποίες, παρότι δεν έχει ακόμα νομοθετηθεί επισήμως το όριο των επιμολυντών, τα 2 ppm, απαιτείται να τηρούνται αυτά τα όρια. Αυτό είναι ένα θέμα, λοιπόν, στο οποίο θα χρειαστεί ο παραγωγός να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός.
«Θα υπάρξει επίσημη ενημέρωση»
«Νομίζω ότι θα υπάρξει ενημέρωση από το υπουργείο στο επόμενο χρονικό διάστημα, εκτός από την ενημέρωση που εμείς έχουμε κάνει από πέρυσι. Αλλά θα χρειαστεί ο παραγωγός να γίνει πιο σχολιαστικός σε ό,τι αφορά τις ορθές καλλιεργητικές πρακτικές στην καλλιέργεια, στη συλλογή, στο κλάδεμα».
«Οι εισαγωγές από τρίτες χώρες δεν είναι πρόβλημα»
«Δεν είναι λογικό να βαυκαλιζόμαστε ότι το δικό μας προϊόν είναι το χρυσάφι και πως των υπολοίπων το δεν είναι το καλό. Παντού η παραγωγή γίνεται με τον ίδιο τρόπο. Η συλλογή με τον ίδιο τρόπο γίνεται».
Ναι, πλην όμως εκείνοι ψεκάζουν με απαγορευμένα φάρμακα…
Ελέγχουν αν το προϊόν περιέχει απαγορευμένα φάρμακα ή όχι. Γιατί και στην Ελλάδα, μην ξεχνιόμαστε, κατά κόρον χρησιμοποιούνται σε πολλές περιπτώσεις απαγορευμένα φάρμακα…
Εχουμε κρούσματα…
Και πάρα πολλά! Για αυτόν τον λόγο, λοιπόν, όλοι πρέπει να κρατάμε χαμηλούς τόνους και να μη λέμε ότι το δικό μας προϊόν είναι το χρυσάφι το μοναδικό στον κόσμο και όλα τα υπόλοιπα ελαιόλαδα είναι ακατάλληλα. Δεν είναι σωστό να το κάνουμε αυτό. Στην Ελλάδα δεν έχουμε θέμα εισαγωγών, έτσι κι αλλιώς. Εμείς έχουμε παραπάνω λάδι από αυτό που καταναλώνουμε. Αυτό το οποίο συμβαίνει είναι ότι συνήθως υπάρχουν μικρές ποσότητες οι οποίες μπορούν να εισαχθούν στην Ε.Ε. για να τις κατεργαστούν και να επανεξαχθούν σε τρίτες χώρες. Για παράδειγμα, η Τυνησία έχει πολύ μικρή ποσότητα 50.000 τόνων, που μπορεί να εξαχθεί στην Ε.Ε. Την ποσότητα αυτή τη χρησιμοποιούν και οι Ιταλοί και οι Ισπανοί βιομήχανοι, που οι άνθρωποι εισάγουν ελαιόλαδο τυνησιακό. Το ραφινάρουν και το επανεξάγουν σε τρίτες χώρες. Δεν είναι λοιπόν αυτό ένα προϊόν το οποίο επηρεάζει την αγορά. Δεν μπορεί, όταν έχουμε μια Ε.Ε. όπου οι τέσσερις ελαιοπαραγωγικές χώρες (Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα) θα παραγάγουν φέτος περίπου 2,5 εκατομμύρια τόνους, να το λέμε αυτό. Οι 50.000 τόνοι είναι το 2% της ποσότητας. Καταλαβαίνω τις εντυπώσεις που δημιουργούνται από αυτό και πολλές φορές ο παραγωγός το θεωρεί πρόκληση. Αλλά είναι άνευ σημασίας στην πραγματικότητα. Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι όλες οι ελαιοπαραγωγικές χώρες είναι πλεονασματικές και όλοι το πλεόνασμα προσπαθούμε να το πουλήσουμε στις εκτός Ε.Ε. χώρες. Δηλαδή, το πλεόνασμα των λαδιών της Ε.Ε. πρέπει να το καταναλώσει ο Κινέζος, ο Ινδός, ο Αμερικανός. Και σε αυτές τις αγορές οι ανταγωνιστές μας δεν είναι μόνο ο Ισπανός και ο Ιταλός – είναι ο Τυνήσιος, είναι ο Μαροκινός, είναι ο Τούρκος, που κάνει πολύ σοβαρή δουλειά τα τελευταία χρόνια. Εμείς στην πραγματικότητα θα πρέπει να δούμε πώς θα μειώσουμε το κόστος μας. Διότι σήμερα είμαστε μια χώρα που έχει πολύ υψηλό κόστος παραγωγής. Δυσάρεστο μεν, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα.
Θα ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο η συλλογή του ελαιοκάρπου. Μπορούμε να έχουμε μια εκτίμηση του τι περιμένουμε από την Ε.Ε. ή και παγκόσμια, με βάση την εικόνα που δίνει κάθε χώρα; Να δούμε τι θα κάνει η Ισπανία, αλλά τι θα κάνουν και οι άλλες χώρες;
Οι Ισπανοί ξεκίνησαν με εκτιμήσεις την άνοιξη γύρω στους 1.700.000 τόνους – σήμερα έχουν χαμηλώσει τα νούμερα. Ακούγονται προβλέψεις γύρω στα 1,5 εκατ. Μένει να δούμε πού θα είναι, γιατί και αυτοί έχουν ταλαιπωρηθεί από την ξηρασία.
Εμείς περιμένουμε μια παραγωγή περίπου 300.000 τόνους ή και πιο κάτω. Οι Τούρκοι περιμένουν μια χρονιά αντίστοιχη με τη δική μας. Οι Τυνήσιοι περιμένουν μια πολύ καλή χρονιά, που, απ’ ό,τι λένε, θα είναι πάνω από 400.000 τόνους. Η Ιταλία είναι επίσης στα δικά μας επίπεδα. Οι Πορτογάλοι περιμένουν μια πολύ καλή χρονιά, 150.000 με 180.000 τόνους. Περιμένουμε συνολικά μια παραγωγή μεγαλύτερη από πέρυσι.
*Πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου
Αυξήθηκαν οι εξαγωγές, άνοδος στις τιμές
Η αυξημένη ροή της Ε.Ε. σε συνδυασμό με χαμηλότερη πρόβλεψη συγκομιδής στην Ισπανία και χαμηλότερη διαθεσιμότητα σε άλλες χώρες έφεραν μικρή αισιοδοξία
ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΤΡΕΧΑ
sakis.trexas@protonmail.com
Συνήθως στις αρχές Αυγούστου έχουμε επιβράδυνση της αγοράς και πώλησης ελαιόλαδου, αλλά φέτος είχαμε μεγάλη κινητικότητα στο διεθνές εμπόριο στα τέλη Ιουλίου, που συνεχίστηκε και στις πρώτες εβδομάδες του Αυγούστου. Πάντως, ο τομέας θα συνεχίσει να βιώνει μεγάλη ένταση μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου και τις αρχές Νοεμβρίου, καθώς θα περιμένει να δει τις προβλέψεις για τη νέα συγκομιδή.
Στην Ελλάδα οι τιμές παραγωγού τον Αύγουστο κρατήθηκαν πάνω από τα 4 ευρώ. Ετσι, στην Κρήτη κυμαίνονται από 4,47 μέχρι 3,80 ευρώ το κιλό. Η Λακωνία διατηρεί ονομαστικά τα 4,50 ευρώ το κιλό με κορυφές στα 4,60 ευρώ. Στη Μεσσηνία, η τελευταία δημοπρασία που έγινε έδωσε τιμή παραγωγού για το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο ΠΟΠ 4,25 ευρώ το κιλό και για το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο 4,05 ευρώ το κιλό. Το θετικό είναι ότι έχουν μειωθεί τα αποθέματα στην εγχώρια αγορά τους τελευταίους μήνες. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα οι τιμές στις αρχές Σεπτεμβρίου να είναι μειωμένες συγκριτικά με το επίπεδο όπου «έκλεισαν» στις αρχές Αυγούστου.
Στην Ισπανία, οι τιμές ήταν στα 3,10 ευρώ το κιλό για την κατηγορία lampante και στα 3,40 ευρώ το κιλό για το παρθένο, ενώ στην περίπτωση των έξτρα παρθένων η τιμή ξεκινά από 3,50 ευρώ το κιλό. Στα μέσα Αυγούστου, το υπουργείο Γεωργίας της Ισπανίας και το Ινστιτούτο Υπηρεσίας Πληροφόρησης και Ελέγχου Τροφίμων (AICA) δημοσίευσαν τις ισπανικές εξαγωγές ελαιολάδου για τον Ιούλιο του 2025, με τα στοιχεία να αντικατοπτρίζουν μια εξαιρετική επίδοση άνω των 147.000 τόνων (συμπεριλαμβανομένου ενός εκτιμώμενου όγκου εισαγωγών 16.000 τόνων). Αυτό μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από την αύξηση των εξαγωγών ελαιόλαδου εν όψει της απειλής των δασμών της κυβέρνησης των ΗΠΑ που τέθηκαν σε ισχύ στις 7 Αυγούστου. Τα αποθέματα ελαιολάδου που κατείχαν τα ελαιοτριβεία στα τέλη Ιουλίου ανήλθαν σε 322.000 τόνους, μειωμένα σε σύγκριση με τους 443.000 τόνους στα τέλη Ιουνίου, ενώ η βιομηχανία τυποποίησης αποθήκευσε περίπου 188.000 τόνους, σε σύγκριση με τους 196.700 τόνους στα τέλη Ιουνίου.
Από την άλλη πλευρά, ο Αγροτικός Σύνδεσμος Νέων Αγροτών (ASAJA) της Κόρδοβα τόνισε την αβεβαιότητα για την επερχόμενη συγκομιδή της ελιάς. Αν και η άνοιξη είχε βροχοπτώσεις, οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού έχουν φέρει σημαντικές ζημιές στον καρπό. Στην Ισπανία οι προβλέψεις της νέας παραγωγή ελαιολάδου έχουν μειωθεί σε σύγκριση με εκείνες που έγιναν τον Μάιο ή τον Ιούνιο. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις καιρικές συνθήκες τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, οι οποίες θα είναι κρίσιμες για την παραγωγή.
Ιταλικά αποθέματα ελαιολάδου
Το ιταλικό υπουργείο Γεωργίας μόλις δημοσίευσε τον μηνιαίο ισολογισμό του για τον Ιούλιο, και τα πιο σημαντικά στοιχεία είναι ο όγκος των αποθεμάτων ελαιολάδου και πυρηνελαίου στις 31 Ιουλίου 2025. Τα αποθέματα στο τέλος Ιουλίου ανήλθαν σε 162.160 τόνους, 6,2% περισσότερα από την αντίστοιχη περσινή περίοδο και 8,1% λιγότερα από τον προηγούμενο μήνα. Υπάρχει λιγότερη διαθεσιμότητα λόγω μειωμένης παραγωγής το 2024-2025 και ταυτόχρονα διαφορά τιμής σε σχέση με την υπόλοιπη Ε.Ε. πάνω από 4 ευρώ.
Σταθερά σε υψηλά επίπεδα
Αν και η τιμή του έξτρα παρθένου ελαιολάδου στην Ισπανία μειώθηκε από την αρχή της φετινής εμπορικής περιόδου από τα 9 ευρώ το κιλό στα 3,60 ευρώ το κιλό τον Ιούνιο του 2025, αυτό δεν ίσχυσε για το ιταλικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο παρέμεινε για όλη την εμπορική περίοδο σταθερά πάνω από τα 9 ευρώ ανά κιλό κατά μέσο όρο, παρά τη φθίνουσα διεθνή αγορά. Οι ιταλικές εισαγωγές, μάλιστα, ξεπέρασαν τους 250.000 τόνους από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του 2025, σημειώνοντας αύξηση 66%, ενώ οι τιμές μειώθηκαν κατά 13%, ανακλώντας τη μείωση των διεθνών τιμών. Ταυτόχρονα, οι ιταλικές εξαγωγές αυξήθηκαν, κατά 19%, σε όγκο, με τις τιμές να μειώνονται κατά 10%.