Καλλιέργειες στην Πελοπόννησο και την Κρήτη έχουν ήδη αρχίσει να δίνουν καρπούς
Μέχρι τώρα, εδώ και αρκετά χρόνια, ακόμη και στα συνοικιακά οπωροπωλεία μπορεί κανείς να βρει διάφορα φρούτα και λαχανικά που δεν αποτελούν προϊόντα τυπικών ελληνικών καλλιεργειών, αλλά κυρίως φτάνουν στην ελληνική αγορά από το εξωτερικό. Ανανάς και καρύδα σίγουρα εισάγονται.
- Του Χρυσόστομου Τρίμμη
Αβοκάντο και μπανάνα έχουν κάνει και ως καλλιέργειες την εμφάνισή τους, κυρίως σε ζεστές περιοχές, όπως η Κρήτη. Ομως, οι πειραματισμοί δεν σταμάτησαν ποτέ, και μετά την ερασιτεχνική ενασχόληση αρκετών στη χώρα με διάφορους καρπούς έρχονται πλέον μεγαλύτερες καλλιέργειες φρούτων… εξωτικών, όπως τo φρούτο του δράκου – «dragonfruit» στα αγγλικά ή, αλλιώς, «πιτάγια»!
Επιστημονικά γνωστό ως Hylocereusundatus, το φρούτο του δράκου είναι ο καρπός ενός είδους κάκτου, γνωστός για την εντυπωσιακή του εμφάνιση. Εχει εξωτερικό περίβλημα με έντονο ροζ ή κόκκινο χρώμα και δερματώδη υφή με χαρακτηριστικές «κλίμακες», ενώ το εσωτερικό του είναι γεμάτο μικροσκοπικούς, μαύρους σπόρους μέσα σε λευκή ή κόκκινη σάρκα. Η γεύση του είναι ελαφρώς γλυκιά και θυμίζει πεπόνι ή αχλάδι με νότες ακτινιδίου. Ηδη, στην Κρήτη αλλά και σε νοτιότερες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας καλλιέργειες dragonfruit έχουν κάνει την εμφάνισή τους, με τους παραγωγούς να προσπαθούν να βρουν τα βήματά τους σε μια άγνωστη στην Ελλάδα καλλιέργεια, πασίγνωστη όμως σε ασιατικά κράτη, όπως η Κίνα και το Βιετνάμ, οι Φιλιππίνες, αλλά και στην κεντρική και τη νότια Αμερική, καθώς και στην Ισπανία!
Το φρούτο του δράκου πολλαπλασιάζεται με σπόρους, αλλά κυρίως με μοσχεύματα μήκους 20-30 εκατοστών που λαμβάνονται την άνοιξη. Το κλάδεμα γίνεται μετά το τέλος του χειμώνα, αφαιρώντας τις άκρες των υψηλότερων κλαδιών. Επιπλέον, απαιτείται η αφαίρεση ξεραμένων ή άλλων προβληματικών κλαδιών. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το PH του εδάφους πρέπει να είναι ουδέτερο ή ελαφρώς όξινο (PH 6.0-7.5) και απαιτείται διαπερατότητα. Ευδοκιμεί σε αμμώδη και καλά στραγγιζόμενα εδάφη. Το υπερβολικά παχύρρευστο χώμα μπορεί να προκαλέσει τη φτωχή αύξηση ρίζας. Χρειάζεται περιορισμένο πότισμα και η υπερβολική ποσότητα νερού μπορεί να προκαλέσει πτώση των ανθέων, σάπισμα ή και σκίσιμο των καρπών. Η κατάλληλη θερμοκρασία ανάπτυξης είναι 25-35 βαθμοί Κελσίου.
Η σωστή πληροφόρηση
Στο Ηράκλειο της Κρήτης οι καλλιέργειες dragonfruit του Μάνου Μπακούση βρίσκονται πλέον στην 4η χρονιά και στη 2η που δίνουν προϊόντα στην αγορά. «Το φυτό στην πενταετία δίνει πλήρη παραγωγή. Εμείς έχουμε 50 ποικιλίες, από τις εκατοντάδες που υπάρχουν, με πολλές από αυτές να μην είναι καταγεγραμμένες. Στο Ισραήλ δίνουν 4-6 τόνους το στρέμμα. Εμείς βλέπω εύκολα να φτάνουμε τα επόμενα χρόνια τους 4 τόνους» σημειώνει, με την τοπική παραγωγή να μην αρκεί ακόμη για να καλύψει τις απαιτήσεις της αγοράς. Από την άλλη, θεωρεί ότι πρόκειται για μια καλλιέργεια με μέλλον, βλέποντας τα έσοδα να υπερκαλύπτουν τα έσοδα.
«Είναι ένα φρούτο πιο ωφέλιμο από το αβοκάντο. Και στην Ινδία έκαναν και το αλεύρι ως φυσική χρωστική, 130 δολάρια το κιλό! Στην αγορά το φρούτο φτάνει και τα 21 ευρώ το κιλό. Είναι και θέμα ποιότητας, βέβαια, αφού έχω βρει και με 6-7 ευρώ το κιλό, αλλά δεν είναι της καλύτερης ποιότητας. Ο κόσμος το ζητά, πάντως. Αλλά θέλει και την απαραίτητη τεχνογνωσία η καλλιέργεια, αφού βλέπω να κυκλοφορούν πολλές λάθος πληροφορίες» επισημαίνει.
Οπως τονίζει, αφού πρόκειται για τροπικό κάκτο, πρέπει να διατηρείται μια σχετική υγρασία στο χώμα, όπως και στις χώρες από τις οποίες προέρχεται, ενώ επιμένει ότι χρειάζεται οργανική λίπανση για να αποκτούν οι καρποί την καλύτερη γεύση. «Μύθος επίσης είναι τα αυτογόνιμα φυτά. Η γονιμοποίηση γίνεται βραδινές ώρες, και στην Ελλάδα δεν έχουμε νυχτερινά έντομα που να κάνουν αυτή τη διαδικασία. Το φυτό έχει γύρη που το πρωί μπορεί να έχει εξασθενήσει αρκετά, έως και εντελώς. Οπότε, το δικό μας σύστημα είναι γονιμοποίηση με το χέρι σε όλη την έκταση, με πινέλο, μετά τις 9 το βράδυ!» περιγράφει.
Από το twitter στις 200 ποικιλίες των Χανίων!
Στα Χανιά, ο Γιάννης Λιναράκης είδε το dragonfruit πριν από λίγα χρόνια στο twitter και βρήκε στην αγορά φρούτα που είχαν εισαχθεί, αλλά γευστικά δεν εντυπωσιάστηκε. Ωστόσο, ενδιαφέρθηκε για την καλλιέργεια, εισάγοντας φυτά ακόμη και από τις Φιλιππίνες, με κόστος από 20 έως και 300 ευρώ, δοκιμάζοντας σχεδόν 200 ποικιλίες! «Κάποια φυτά συμπεριφέρονται διαφορετικά ανάλογα με την περιοχή και κάποιες ποικιλίες έχουν προβλήματα με την υγρασία. Τώρα έχουμε καταλήξει σε κάποιες. Εχουμε μία έκταση 2,3 στρεμμάτων με 5.000 φυτά και μία 4 στρεμμάτων με 1.000 φυτά. Η μία είναι γραμμική καλλιέργεια με δύο βλαστούς σε κάθε φυτό, που απαιτεί συχνό κλάδεμα, και η άλλη έχει ακανόνιστη φύτευση» περιγράφει ο κ. Λιναράκης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εντομολογικοί εχθροί για το φυτό είναι μόνο οι βρωμούσες, ενώ αυτά που παράγουν λεπτόφλουδους καρπούς έχουν να αντιμετωπίσουν τη μύγα της Μεσογείου. «Νερό για μένα χρειάζονται μία φορά στις 10 μέρες, αλλά θέλουν και δίχτυα σκίασης και θερμοκρασίες όχι κάτω από τον 1 βαθμό Κελσίου. Εμείς καταλήγουμε σε 20 ποικιλίες για την περιοχή μας, και περιμένουμε παραγωγή 3,5-4 kg ανά ρίζα» σημειώνει. Βέβαια, ο ίδιος χρειάστηκε να καλέσει στην Κρήτη συνεργείο από τη Νάουσα προκειμένου να κατασκευάσει εγκατάσταση με σκίαστρα στην καλλιέργεια των 2,3 στρεμμάτων, με το κόστος να φτάνει τα 30.000 ευρώ!
Ως… εξωτικό προϊόν, χρειάστηκε να γίνει αίτηση στον ΕΛΓΑ για να αποκτήσει κωδικό πριν από λίγους μήνες, ώστε να μην υπάρχει θέμα στην πώληση της παραγωγής. «Τα εισαγόμενα τον χειμώνα μπορεί να φτάνουν τα 24 ευρώ το κιλό. Αλλά θεωρώ ότι σιγά σιγά οι τιμές θα πέσουν. Αν οι παραγωγοί πάρουν 4-6 ευρώ το κιλό και χρειάζεται 10 ευρώ το κιλό ο καταναλωτής, θεωρώ ότι θα είναι μια λογική ισορροπία». Από την άλλη, οι πειραματισμοί συνεχίζονται. Ο κ. Μπακούσης μάς ανέφερε για το αλεύρι dragonfruit στην Ινδία. Ο Γιάννης Λιναράκης ήδη έχει φτιάξει… μπίρα! «Ηταν κάποια φρούτα σκισμένα – το δοκιμάσαμε, είναι αφιλτράριστη μπίρα. Θεωρούμε ότι είναι καλή!» καταλήγει.
Καλλιέργεια για ζεστές περιοχές, ανάλογα με το μικροκλίμα
«Στην Ευρώπη, η Ισπανία έχει ασχοληθεί εδώ και κάμποσα χρόνια με τη συγκεκριμένη καλλιέργεια, και κυρίως το Ισραήλ, που έχει κάνει και έρευνες για τη γενετική βελτίωση των φυτών. Επίσης, η Ιταλία και η Τουρκία έχουν αρχίσει να παράγουν συστηματικά» αναφέρει στον «Ε.Α.» ο Γιώργος Μαυροειδής, που ασχολείται με την καλλιέργεια dragonfruit εδώ και μία πενταετία στην περιοχή της Μεσσήνης.
«Στην Ελλάδα παίζει ρόλο το μικροκλίμα κάθε περιοχής – δεν ταιριάζει παντού. Βέβαια, εκεί που μπορεί να καλλιεργηθεί δεν το καλλιεργούν, και εκεί που δεν μπορεί καταλήγουμε σε θερμοκηπιακή παραγωγή, με το ανάλογο κόστος για τον παραγωγό» συμπληρώνει.
«Ως καλλιέργεια είναι λίγο απαιτητική. Δεν θέλει πολύ ήλιο, θέλει λίγο λίπασμα, λίγο νερό και δεν προσβάλλεται από δύσκολες αρρώστιες» τονίζει ο κ. Μαυροειδής. «Ουσιαστικά, έχουμε δύο βασικές ποικιλίες, Κόστα Ρίκα και Γουατεμάλας. Από την άλλη, πρόκειται για ένα φυτό που έχει υποστεί πολύ μεγάλο υβριδισμό. Τα εμπορικά μεγέθη των καρπών είναι από 250 gr έως 500 gr. Στις χώρες καταγωγής του είναι πάμφθηνο. Για παράδειγμα, στο Βιετνάμ, που είναι και η κυριότερη χώρα καταγωγής, έχει ούτε μισό ευρώ το κιλό. Βέβαια, στην Ασία είναι υπαίθρια, καθώς δεν έχουν αντιμετωπίσουν τις χαμηλές θερμοκρασίες άλλων χωρών, και πρόκειται για πολύ μεγάλα φυτά, που στη φυσική τους μορφή είναι αναρριχώμενα και μπορούν να φτάσουν μέχρι και τα 20 μέτρα!» αναφέρει ο κ. Μαυροειδής, ενώ επισημαίνει ότι, ανάλογα με την καλλιέργεια (γραμμική ή άτακτη), ένα στρέμμα (με περίπου 650 φυτά) μπορεί να δώσει παραγωγή 2-3,5 τόνων.
Τα πιθανά οφέλη για την υγεία
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές του, το dragonfruit είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά (βιταμίνη C, β-καροτένιο, βεταλαΐνη), σίδηρο και μαγνήσιο, έχει χαμηλές θερμίδες, όπως και λίγα λιπαρά.
Επιπλέον πλεονεκτήματα
Την ίδια στιγμή, φαίνεται ότι είναι καλή πηγή φυτικών ινών, ενώ τα λιπαρά οξέα από τους σπόρους του φαίνεται ότι συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόλης.
Οι δυνατότητες μεταποίησης
Το φρούτο του δράκου μπορεί να καταναλωθεί ωμό, να αποξηρανθεί, να αποτελέσει βασικό συστατικό συνταγών μαγειρικής, ζαχαροπλαστικής, ζύμωσης και απόσταξης, αλλά και να αποτελέσει τη βάση για καλλυντικά!