ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Στο μισό μειώνεται από 1/1/2026 ο χρόνος παραγραφής των νέων ασφαλιστικών χρεών, διαμορφώνοντας ένα σαφώς πιο ευνοϊκό πλαίσιο για τους οφειλέτες. Έτσι, αντί για δεκαετία (που προβλέπεται σήμερα), τα χρέη θα μπορούν να διαγράφονται στην πενταετία από τότε που έγιναν ληξιπρόθεσμα.
Το νέο καθεστώς αφορά οφειλές που αναφέρονται σε περιόδους ασφάλισης από 1/1/2026 και μετά, βεβαιώνονται για πρώτη φορά από την ίδια ημερομηνία και για τα οποία δεν έχει γίνει κάποια ενέργεια είσπραξης εντός πέντε ετών από τη γέννησή τους. Για παράδειγμα, οφειλές που θα δημιουργηθούν το 2026 και δεν θα βεβαιωθούν εντός πενταετίας παύουν να είναι απαιτητές από 1/1/2032.
Του Γιάννη Τσατσάκη
johny_ts@yahoo.com
Τα παραπάνω βέβαια δεν σημαίνουν ότι τα ασφαλιστικά χρέη θα διαγράφονται αυτόματα στην πενταετία. Αντίθετα, κάθε φορά που ο οφειλέτης θα ειδοποιείται ή θα ελέγχεται για το χρέος του πριν παρέλθει η πενταετία, ο χρόνος παραγραφής θα διακόπτεται και θα ανανεώνεται για άλλα πέντε χρόνια.
ΤΙ ΔΙΑΛΕΞΑΝ ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 5ΕΤΙΑ
Εξίσωση με αρκετές μεταβλητές η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας
H προθεσμία εκπνέει το Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026 και η διαδικασία «τρέχει» μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ
Κάτι περισσότερο από τρεις εβδομάδες έχουν στη διάθεσή τους οι αγρότες, προκειμένου να επιλέξουν ασφαλιστική κατηγορία για το 2026. Η σχετική προθεσμία -η οποία αφορά και τους υπόλοιπους μη μισθωτούς- εκπνέει το Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026 και η διαδικασία «τρέχει» μέσω της ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ με χρήση των κωδικών TAXIS και του ΑΜΚΑ του αγρότη. Η επιλογή είναι δεσμευτική για όλο το 2026, ενώ, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος δεν προχωρήσει σε αίτηση-δήλωση επιλογής/μεταβολής μέχρι τις 31 Ιανουαρίου, εντάσσεται αυτόματα στην ασφαλιστική κατηγορία που ανήκε/είχε επιλέξει το 2025.
Πιο ελκυστική και φέτος φαντάζει η 1η
Λαμβάνοντας υπόψη τις «τσιμπημένες» σε σχέση με το 2025 εισφορές και την επιδείνωση της οικονομικής θέσης των περισσότερων παραγωγών, ένεκα της υποχώρησης των τιμών των περισσότερων αγροτικών προϊόντων, του σταθερά υψηλού -αν όχι αυξανόμενου- κόστους παραγωγής και του ελλείμματος ρευστότητας που δημιούργησε η καθυστέρηση στην καταβολή των ενισχύσεων, η συντριπτική πλειονότητα αναμένεται να επιλέξει και φέτος την 1η κατηγορία με την κατώτατη εισφορά των 149,42 ευρώ. Αλλωστε, όπως προκύπτει και από τα αναλυτικά στοιχεία που συγκέντρωσε και παρουσιάζει σήμερα ο «Ελληνας Αγρότης», αυτό είναι ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται σταθερά την τελευταία πενταετία, στη διάρκεια της οποίας η 1η κατηγορία συγκεντρώνει πάνω από το 80% των ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ, ποσοστό που μάλιστα σε τρεις χρονιές (2021, 2022, 2024) ξεπερνά το 90%. Δεν λείπουν βέβαια και κάποιες διαφοροποιήσεις, με την πλέον ενδιαφέρουσα από αυτές να είναι η αύξηση του αριθμού των αγροτών στη 2η ασφαλιστική κατηγορία την περσινή χρονιά (2025).
Ρεκόρ πενταετίας για τη 2η το 2025
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το πλήθος των ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ που επέλεξαν πέρυσι τη 2η κατηγορία ανήλθε σε 47.659 (έναντι μόλις 7.829 το 2024) και ήταν το μεγαλύτερο της πενταετίας, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 12% του συνόλου.
Το δεύτερο μεγαλύτερο πλήθος στην εν λόγω κατηγορία είχε καταγραφεί το 2023, όταν την είχαν επιλέξει 45.307 αγρότες, δηλαδή 1 στους 10. Στις υπόλοιπες ασφαλιστικές κατηγορίες δεν παρουσιάζονται σημαντικές μεταβολές στη διάρκεια της πενταετίας.
«Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική»
Αξίζει να σημειωθεί ότι συχνά η επιλογή υψηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας παρουσιάζεται ως μονόδρομος για την εξασφάλιση ανάλογα υψηλότερων μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών, ωστόσο, όπως σημειώνουν έμπειροι εργατολόγοι στον «Ελληνα Αγρότη», αυτό δεν αποτελεί πανάκεια, ούτε ισχύει για το σύνολο των ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ. Πόσο μάλλον από τη στιγμή που δεν είναι σαφές ούτε το πώς ούτε σε ποια επίπεδα θα διαμορφωθούν οι εισφορές στα εναπομείναντα χρόνια.
Για παράδειγμα, για αγρότες που απέχουν λίγα χρόνια από τη συνταξιοδότηση, το τίμημα της «μεταπήδησης», π.χ., από την 1η στην 3η ασφαλιστική κατηγορία σε ό,τι αφορά τις ασφαλιστικές εισφορές ενδέχεται να είναι υψηλότερο από την προσδοκώμενη αύξηση στην ανταποδοτική σύνταξη. «Η σύνταξη που θα εισπράξει στο τέλος του εργασιακού του βίου ένας ασφαλισμένος είναι πολυπαραγοντικό ζήτημα και κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή» αναφέρουν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές.
Κατανομή αγροτών ανά ασφαλιστική κατηγορία
ΑΠΟ ΤΟ 2027 ΚΑΙ… ΒΛΕΠΟΥΜΕ Η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΜΙΣΘΩΝ
Από 45 ευρώ τον χρόνο το «καπέλο» στις ασφαλιστικές εισφορές αγροτών
Αυξημένες κατά 2,6% θα είναι φέτος οι εισφορές των ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ που ακολουθούν τον πληθωρισμό του 2025, με την εγκύκλιο που θα αναφέρει τα τελικά ποσά να αναμένεται εντός του Ιανουαρίου
Στην 1η ασφαλιστική κατηγορία, η συνολική εισφορά ανεβαίνει από 145,63 σε 149,42 ευρώ τον μήνα
«Ποδαρικό» με αυξημένες κατά 2,6% εισφορές κάνει το 2026 για τους αγρότες, οι οποίοι καλούνται μέχρι τις 31 Ιανουαρίου να επιλέξουν την ασφαλιστική κατηγορία που θα τους «συντροφεύσει» όλη τη νέα χρονιά. Οι αυξήσεις ισοδυναμούν με τον πληθωρισμό του 2025, όπως αυτός αποτυπώθηκε στον νέο Προϋπολογισμό, καθώς για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά αποφασίστηκε από την ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης να αναβληθεί η αναπροσαρμογή των εισφορών των αγροτών και των ελεύθερων επαγγελματιών βάσει του δείκτη μεταβολής μισθών, όπως προέβλεπε ο νόμος Βρούτση (ν. 4670/2020). Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε υπερδιπλάσια αύξηση εισφορών της τάξης του 5,5%, επιβαρύνοντας με αντίστοιχα υψηλότερα ποσά το σύνολο των μη μισθωτών.
Από 3,8 έως 10,3 ευρώ οι αυξήσεις
Η αύξηση 2,6% για το 2026 είναι οριακά μικρότερη της αντίστοιχης του 2025 (2,7%) και μεταφράζεται σε επιβάρυνση από 3,8 ευρώ έως 10,3 ευρώ περίπου μηνιαίως, με την κατώτατη εισφορά να διαμορφώνεται πλέον σε 149,42 ευρώ και την υψηλότερη σε 405,21 ευρώ.
Για παράδειγμα, στη δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία η εισφορά για τον κλάδο σύνταξης ανεβαίνει από τα 128,15 στα 131,48 ευρώ, ενώ οι εισφορές για υγειονομική περίθαλψη και αγροτική εστία στα 45,81 (από 44,26) και στα 2,39 (από 2,33) ευρώ αντίστοιχα, δίνοντας συνολική εισφορά 179,28 ευρώ τον μήνα έναντι 174,47 ευρώ το 2025. Σε ετήσια βάση, η αύξηση των εισφορών για την εν λόγω κατηγορία είναι της τάξης των 57,48 ευρώ.
Αντίστοιχα, στην 1η ασφαλιστική κατηγορία -που είναι η πλέον δημοφιλής μεταξύ των αγροτών-, η εισφορά για τον κλάδο σύνταξης ανεβαίνει στα 108,78 ευρώ (από 106,02), η εισφορά Υγείας στα 38,25 ευρώ (από 37,28) και η εισφορά υπέρ αγροτικής εστίας στα 2,39 ευρώ (από 2,33) τον μήνα, με αποτέλεσμα η συνολική ετήσια αύξηση για τον ασφαλισμένο να ανέρχεται σε 45,48 ευρώ.
Το ποσά ανά κατηγορία
Αναλυτικά, η μεταβολή της μηνιαίας εισφοράς (οι επιμέρους διαφοροποιήσεις ανά κλάδο ασφάλισης παρουσιάζονται λεπτομερώς στον Πίνακα 1) έχει ως εξής:
- -1η κατηγορία: από 145,63 σε 149,42 ευρώ
- -2η κατηγορία: από 174,74 σε 179,28 ευρώ
- -3η κατηγορία: από 209,69 σε 215,14 ευρώ
- -4η κατηγορία: από 251,63 σε 258,17 ευρώ
- -5η κατηγορία: από 302,90 σε 310,78 ευρώ
- -6η κατηγορία: από 394,94 σε 405,21 ευρώ.
Επιπλέον κόστος και για επικουρική
Σε περίπτωση που καταβάλλεται και εισφορά για επικουρική ασφάλιση -από το 2023 παρέχεται η δυνατότητα προαιρετικής ένταξης στο ΤΕΚΑ (Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης)-, οι αυξήσεις είναι από 1,18 έως 1,70 ευρώ μηνιαίως, με το ποσό να διαμορφώνεται σε 46,61 ευρώ για την πρώτη κατηγορία, σε 56,18 ευρώ για τη δεύτερη και σε 66,95 ευρώ για την τρίτη.