ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Οι διεθνείς κολοσσοί της σοκολάτας εντείνουν τις πιέσεις προς τη βρετανική κυβέρνηση για την άμεση ενεργοποίηση ρυθμιστικού πλαισίου που θα προστατεύει τα δάση και θα στηρίζει τους μικρούς καλλιεργητές κακάο, σε μια περίοδο έντονης αστάθειας για τον κλάδο.
Η αγορά κακάο τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται από ακραίες διακυμάνσεις. Οι τιμές εκτινάχθηκαν από τα περίπου 3.000 δολάρια ανά τόνο στα 12.000 δολάρια στα τέλη του 2024, πριν υποχωρήσουν ξανά σε χαμηλότερα επίπεδα. Αυτή η «διαδρομή τρόμου» έχει πλήξει κυρίως τους μικροπαραγωγούς, που καλύπτουν έως και το 90% της παγκόσμιας παραγωγής, αφήνοντάς τους εκτεθειμένους σε απώλειες εισοδήματος και αβεβαιότητα.
«Είναι μια τρελή καλλιέργεια και μια τρελή αγορά» λέει η Μπελίντα Μπορκ, υπεύθυνη Δημόσιων Υποθέσεων της Tony’s Chocolonely, αναφερόμενη στις έντονες διακυμάνσεις που έχουν σημειώσει οι τιμές του κακάο τα τελευταία τρία χρόνια. Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες εταιρίες περιορίζουν την περιεκτικότητα των προϊόντων τους σε κακάο και μειώνουν τα μεγέθη των σοκολατών, καθώς η ζήτηση υποχωρεί.
Παράλληλα, σε χώρες-κλειδιά, όπως η Γκάνα και η Ακτή Ελεφαντοστού, οι κρατικές παρεμβάσεις στον καθορισμό των τιμών δεν έχουν καταφέρει να εξομαλύνουν την κατάσταση, οδηγώντας ακόμη και σε απούλητα αποθέματα. Η κατάσταση επιβαρύνεται από την κλιματική κρίση και την περιβαλλοντική υποβάθμιση. Η παράνομη εξόρυξη καταστρέφει καλλιεργήσιμες εκτάσεις, οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις επηρεάζουν τις σοδειές, ενώ παράσιτα και ασθένειες αυξάνονται. Το αποτέλεσμα είναι ένας κλάδος που βρίσκεται υπό πολυεπίπεδη πίεση.
«Συμμαχία»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο συγκροτήθηκε η Συμμαχία Κακάο του Ηνωμένου Βασιλείου, με τη συμμετοχή μεγάλων επιχειρήσεων και οργανώσεων, η οποία ζητά την εφαρμογή κανονισμού που θα υποχρεώνει τις εταιρίες να αποδεικνύουν ότι τα προϊόντα τους δεν συνδέονται με την παράνομη αποψίλωση δασών. Ο κανονισμός, που προβλέπεται ήδη από τον νόμο για το περιβάλλον, παραμένει ανενεργός, γεγονός που, σύμφωνα με τους φορείς της αγοράς, αποθαρρύνει επενδύσεις στην ιχνηλασιμότητα. Κεντρικό αίτημα είναι η θέσπιση της υποχρεωτικής δέουσας επιμέλειας σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, με την ευθύνη να μη βαραίνει αποκλειστικά τους αγρότες.
Αντίθετα, προτείνεται η ενεργή στήριξή τους μέσω δίκαιων τιμών, επενδύσεων και εκπαίδευσης, ώστε να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις. Παράλληλα, ζητείται η ευθυγράμμιση με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό κανονισμό, ώστε να αποφευχθούν στρεβλώσεις στην αγορά και να μη μετατραπεί η βρετανική αγορά σε «καταφύγιο» προϊόντων αμφίβολης προέλευσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, σημαντικό ποσοστό του κακάο που εισάγεται στην Ευρώπη εξακολουθεί να συνδέεται με αποψιλωμένες ή άγνωστες περιοχές. Την ίδια ώρα, ο κίνδυνος αποκλεισμού μη συμμορφούμενων παραγωγών δημιουργεί νέες ανισότητες, καθώς πολλοί εξ αυτών οδηγούνται σε ανεξέλεγκτες αγορές χωρίς εποπτεία.
Το στοίχημα για τον κλάδο είναι διπλό: να διασφαλιστεί η προστασία των δασών και ταυτόχρονα να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των παραγωγών. Οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν πλέον ότι η βιωσιμότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας δεν αποτελεί μόνο ηθική υποχρέωση, αλλά και προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση της αγοράς σοκολάτας