Αλλάζει δραστικά ο χάρτης των βιολογικών καλλιεργειών σε Ελλάδα και Ευρώπη, καθώς διεξάγεται σκληρή διαπραγμάτευση μεταξύ Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Κομισιόν, με τις δυο πλευρές να ανταλλάσσουν απόψεις γύρω από το μέλλον των συγκεκριμένων δράσεων.
Βασικό πεδίο διαμάχης είναι οι εξαιρέσεις, αλλά και τα κριτήρια για το ποιος λαμβάνει επιδότηση ως βιολογικός καλλιεργητής, ενώ κομβικό είναι και το θέμα της πιστοποίησης από τους σχετικούς φορείς. Το τελευταίο θέμα άλλωστε «πλήγωσε» και την Ελλάδα στην οποία βρέθηκαν αρκετές παρατυπίες.
Απλοποίηση και ευελιξία είναι ανάμεσα στις θέσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης, με την Κομισιόν να θέλει να «σφίξει» τα σχετικά κριτήρια ακόμα παραπάνω προκειμένου όλο και πιο λίγοι, αλλά πιο στοχευμένα να λαμβάνουν επιδότηση για βιολογική καλλιέργεια, η οποία τα τελευταία χρόνια πλήττεται από την κλιματική αλλαγή, με το στοίχημα της ανθεκτικότητας να είναι από τα βασικά ζητήματα συζήτησης σε ευρωπαϊκό, αλλά και εθνικό επίπεδο.
Στην Ελλάδα μέχρι στιγμής υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με τις πληρωμές αγροτών που έχουν ήδη πάρει πιστοποίηση, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν υπογράψει συμβάσεις, αλλά δεν έχουν λάβει τα ποσά που τους αναλογούν. Για όλα τα θέματα που έχουν προκύψει, καθώς επίσης και για τη συνέχιση ή μη των Βιολογικών προγραμμάτων θα μιλήσει ο Μαργαρίτης Σχοινάς σήμερα Τετάρτη 13/5 στον χώρο του Υπουργείου στις 11 το πρωί.
Αναλυτικά η ανακοίνωση του Συμβουλίου της Ευρώπης για το θέμα:
«Οι προτεινόμενες ενημερώσεις επικεντρώνονται σε επιλεγμένους τομείς του υφιστάμενου πλαισίου, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ για τα βιολογικά προϊόντα. Με αυτόν τον τρόπο, το Συμβούλιο ελπίζει να διατηρήσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην ετικέτα βιολογικών προϊόντων της ΕΕ, να μειώσει τα διοικητικά βάρη για τους αγρότες, τις επιχειρήσεις και τις εθνικές αρχές και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα του βιολογικού τομέα».
«Η βιολογική γεωργία αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα για τα συστήματα τροφίμων, τη βιοποικιλότητα και τις αγροτικές περιοχές της Ευρώπης. Τα κράτη μέλη επιθυμούν κανόνες που είναι απλούστεροι, σαφέστεροι και προσαρμόζονται καλύτερα στην πραγματικότητα. Αλλά θέλουμε να το κάνουμε αυτό διατηρώντας παράλληλα τα υψηλά πρότυπα και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών που στηρίζουν την επιτυχία του βιολογικού τομέα της ΕΕ.» δήλωσε σχετικά η Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η θέση του Συμβουλίου επικεντρώνεται ειδικότερα στα εξής:
Απλοποίηση και ευελιξία: Το Συμβούλιο θέλει να απλοποιήσει τους κανόνες για τις μικρές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των εξαιρέσεων από την πιστοποίηση και των προσαρμογών στα όρια κύκλου εργασιών. Οι μικροί διαδικτυακοί λιανοπωλητές προσυσκευασμένων βιολογικών προϊόντων θα εξαιρούνται από την πιστοποίηση υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Αυτό στοχεύει στη μείωση του διοικητικού φόρτου και στην ενθάρρυνση της συμμετοχής στη βιολογική γεωργία.
Εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα και επισήμανση: Η θέση του Συμβουλίου διευκρινίζει ότι τα προϊόντα που εισάγονται από χώρες με συστήματα βιολογικής παραγωγής που αναγνωρίζονται ως ισοδύναμα με αυτά της ΕΕ δεν μπορούν να χρησιμοποιούν το βιολογικό λογότυπο της ΕΕ, αλλά μπορούν να χρησιμοποιούν το βιολογικό λογότυπο της χώρας προέλευσής τους. Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο υποστηρίζει την άδεια χρήσης του βιολογικού λογότυπου της ΕΕ σε εισαγόμενα προϊόντα, εάν πληρούν πρόσθετες απαιτήσεις παραγωγής και ελέγχου πέραν των προτύπων ισοδυναμίας, διασφαλίζοντας ότι προσεγγίζουν την αυστηρότητα των βιολογικών προτύπων της ΕΕ. Αυτό στοχεύει στη διευκόλυνση του εμπορίου και στη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.
κατάργηση της πρότασης της Επιτροπής να επιτραπεί η χρήση της βιολογικής ετικέτας της ΕΕ σε προϊόντα που περιέχουν έως και 5% συστατικά από τρίτες χώρες που δεν πληρούν πρόσθετα κριτήρια.
Προσωρινή χρήση μη βιολογικών εισροών: Εισάγεται προσωρινή ευελιξία για τις μη βιολογικές πρωτεϊνούχες ζωοτροφές για πουλερικά και χοίρους, καθώς και για τα νεαρά ζώα υδατοκαλλιέργειας, με σχέδιο σταδιακής κατάργησης αυτών των παρεκκλίσεων.
Η θέση του Συμβουλίου επιτρέπει επίσης στα προϊόντα που έχουν ήδη επισημανθεί με το παλαιό σύστημα να συνεχίσουν να πωλούνται μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματα. Αυτό θα αποτρέψει τη διαταραχή της αγοράς. Τα μεταβατικά μέτρα διασφαλίζουν τη συνέχεια και την ασφάλεια δικαίου για τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα και το εμπόριο καθώς εφαρμόζονται οι νέοι κανόνες.
Επόμενα βήματα
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό. Η ΕΕ στοχεύει στην επίτευξη συμφωνίας πριν από το τέλος του έτους, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στην αναγνώριση τρίτων χωρών των οποίων τα συστήματα βιολογικής παραγωγής και ελέγχου έχουν αναγνωριστεί ως ισοδύναμα με εκείνα της Ένωσης. Η ισχύουσα συμφωνία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ιστορικό
Το πλαίσιο της ΕΕ για τη βιολογική παραγωγή ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848, ο οποίος εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο του 2022. Το πλαίσιο θεσπίζει κανόνες για τη βιολογική παραγωγή, την πιστοποίηση και την επισήμανση σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της για στοχευμένη αναθεώρηση της νομοθεσίας για τη βιολογική παραγωγή στο πλαίσιο του οδικού χάρτη της με τίτλο «Εγχειρίδιο κανόνων για τη βιολογική παραγωγή, έτοιμο για το μέλλον».
Η βιολογική γεωργία εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη μετάβαση της ΕΕ προς πιο βιώσιμα συστήματα τροφίμων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, υπάρχουν περισσότεροι από 381.000 βιοκαλλιεργητές στην ΕΕ, αριθμός που αντιπροσωπεύει αύξηση 30% από το 2018».