Από την έφημερίδα «Έλληνας Αγρότης» που κυκλοφορεί
Αναζητούν στα κέντρα υποδοχής άτομα για να δουλέψουν στα χωράφια και στη συγκομιδή, ώστε να μην πάει χαμένος ο κόπος τους
ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΤΡΕΧΑ
sakis.trexas@protonmail.com
Εκπρόσωπος αγροτικού συλλόγου στη δυτική Ελλάδα αναφέρει στον «Ε.Α.» το μεγάλο ρίσκο στο αγροτικό επάγγελμα, ενώ δουλεύεις όλο τον χρόνο και φτάνεις στο παρά πέντε της συγκομιδής, να μη δεν γνωρίζεις αν θα βρεις εργάτη για να μαζέψει την παραγωγή σου.
Η μία λύση είναι να κάνεις αίτηση για μετακλητό εργάτη, αλλά οι διαδικασίες είναι τόσο χρονοβόρες, που μπορεί, όταν έρθει, να έχει τελειώσει η περίοδος συγκομιδής. Η άλλη λύση είναι να πας σε κάποιο hot spot της περιοχής σου και να βρεις εργάτη για να δουλέψει παράνομα στο χωράφι. Αυτό σημαίνει ότι θα ζητήσει ό,τι θέλει για μεροκάματο – υπάρχει κίνδυνος, αν γίνει έλεγχος, να πέσει πρόστιμο στον παραγωγό για ανασφάλιστη εργασία και αυτός να μην πάρει άδεια παραμονής, γιατί απαγορεύεται να εργάζεται. Βέβαια, με τη «μαύρη» εργασία, τα έξοδα της συγκομιδής ο παραγωγός δεν μπορεί να τα δικαιολογήσει στην Εφορία, αλλά τουλάχιστον έχει παραγωγή για να πουλήσει.
Στη χώρα μας πια δεν βρίσκεις Αλβανούς εργάτες, γιατί έχουν πάει είτε στην Ιταλία είτε στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου βρίσκουν πιο υψηλά μεροκάματα, ή έχουν δικές τους δουλειές. Και όσο περνάνε τα χρόνια όλο και πιο δύσκολα θα βρεις εργάτες από Βουλγαρία ή Ρουμανία στην Ελλάδα για να εργαστούν στα χωράφια. Η νόμιμη λύση είναι να κάνεις αίτηση για να προσλάβεις πολίτη τρίτης χώρας, για εποχική απασχόληση σε αγροτικές εργασίες (μετακλητός εργάτης). Αν τον απασχολήσεις με εργόσημο, θα πρέπει να μείνει στη χώρα μας για 9 μήνες και μετά να επιστρέψει στην πατρίδα του για 3 μήνες. Αν δεν φύγει μετά το 9μηνο, δεν θα μπορεί να ξαναέρθει στη χώρα μας. Κανένας όμως εργάτης δεν θέλει να φύγει σε 9 μήνες, γιατί έχει κάνει πολλά έξοδα και δεν τον συμφέρει να κάνει τόσο λίγα μεροκάματα. Αν τον απασχολήσεις με μισθό και ένσημα ΕΦΚΑ, τότε σε 12 μήνες θα πάρει άδεια παραμονής στη χώρα μας, και τότε φεύγει και μπορεί να πάει σε όποια χώρα της Ε.Ε. για να εργαστεί με μεγαλύτερο μεροκάματο. Δηλαδή, του μαθαίνεις τη δουλειά και σε έναν χρόνο τον χάνεις. Βλέπουμε, δηλαδή, ότι με τον νόμιμο τρόπο η απασχόληση εργατών γης στο χωράφι οδηγεί σε αδιέξοδο.
Ο «Ε.Α.» απευθύνθηκε σε γραφείο που φέρνει εργάτες από το Πακιστάν. Οπως μας τόνισε, στη Γαλλία είναι πολύ γρήγορες οι διαδικασίες για να βγάλουν άδεια εργασίας, σε αντίθεση με την Ελλάδα, όπου υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις. Ενα γκρουπ, που πρόσφατα πήγε Γαλλία, μέσα σε τρεις ημέρες έβγαλε τα απαραίτητα έγγραφα και ξεκίνησε να εργάζεται στα χωράφια. Στη χώρα μας, ακόμη και για δακτυλικά αποτυπώματα έχουμε καθυστερήσεις εβδομάδων!
Να αλλάξει η νομοθεσία για τη μετάκληση εργατών
Αγρότες της Ιεράπετρας ζητούν άμεσες αλλαγές στη νομοθεσία για τη μετάκληση εργατών γης. Στο πλαίσιο αντιμετώπισης των χρόνιων προβλημάτων σχετικά με τη μετάκληση εργατών από τρίτες χώρες, πραγματοποιήθηκε πρόσφατα συνάντηση μεταξύ του γενικού γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής και εκπροσώπων της διοίκησης του Ενιαίου Αγροτικού Συλλόγου Ιεράπετρας.
«Από τη δική μας πλευρά» αναφέρει ο Αγροτικός Σύλλογος Ιεράπετρας, «ξεκαθαρίσαμε ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια για πειράματα, καθώς το κόστος από όλη αυτή την παθογένεια έχει ήδη βαρύνει υπέρμετρα τους αγρότες μας». Ο πρόεδρος του συλλόγου Ιωάννης Γαϊτάνης τόνισε στον «Ε.Α.» ότι «πρέπει να μας δοθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα από τότε που κάνουμε την αίτηση για τη μετάκληση μέχρι τη συνέντευξη που γίνεται στην ελληνική πρεσβεία από τον ενδιαφερόμενο εργάτη γης. Εχουμε περιπτώσεις που ο χρόνος αυτός ξεπερνά τους έξι μήνες. Ενα ακόμη πρόβλημα είναι ότι, όταν θα βγάλουν κάρτα εργασίας στη χώρα μας, τότε φεύγουν σε άλλες χώρες της Ε.Ε.».
Ο Αντώνης Υψηλάντης, δημοσιογράφος και πολιτευτής του ΠΑΣΟΚ στη Δυτική Αττική, παρέθεσε στον «Ε.Α.» τις λύσεις
Πρέπει να υπάρξουν θεσμικές αλλαγές
Οι παραγωγοί βρίσκονται «στριμωγμένοι» ανάμεσα στην ανάγκη να «τρέξει» η συγκομιδή και στις ασφυκτικές γραφειοκρατικές και ασφαλιστικές απαιτήσεις
Από τη μια πλευρά, το κράτος εντατικοποιεί τους ελέγχους για αδήλωτη εργασία και τη χρήση εργοσήμων, με αποτέλεσμα να πέφτουν βαριά πρόστιμα που πλήττουν καίρια τους παραγωγούς. Από την άλλη, ακόμη και όσοι αγρότες ακολουθούν τη νόμιμη διαδικασία (πληρώνοντας εργόσημα) βλέπουν προβλήματα στην απόδοση των ασφαλιστικών δικαιωμάτων, αφού καταγγέλλεται ότι εργάτες δεν φαίνονται καταχωρισμένοι στον ΕΦΚΑ. Η κατάσταση επιδεινώνεται από την αβεβαιότητα γύρω από τους μετακλητούς εργάτες γης, καθώς η λήξη της προθεσμίας χωρίς παράταση απειλεί να αφήσει τα χωράφια χωρίς εργατικά χέρια, τη στιγμή που η συγκομιδή βρίσκεται στο αποκορύφωμά της. Η ουσία είναι ότι οι παραγωγοί βρίσκονται «στριμωγμένοι» ανάμεσα στην ανάγκη να «τρέξει» η συγκομιδή για να μη χαθεί το προϊόν και στις ασφυκτικές γραφειοκρατικές και ασφαλιστικές απαιτήσεις, που δεν συνοδεύονται πάντα από διαφάνεια ή αποτελεσματικότητα και έλλειψη επικοινωνίας κυρίως από τον ΕΦΚΑ.
Προτάσεις
-Βελτίωση του συστήματος εργοσήμου.
-Διαφάνεια και ψηφιοποίηση: οι εισφορές από το εργόσημο να εμφανίζονται άμεσα στο σύστημα του ΕΦΚΑ και να υπάρχει online έλεγχος για τον εργοδότη και τον εργαζόμενο.
-Αυτόματη απόδοση ασφαλιστικής ικανότητας: με την εξόφληση του εργοσήμου να ενεργοποιείται αυτόματα η πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
-Σταθερό πλαίσιο για τους μετακλητούς εργάτες.
-Παράταση αδειών εργασίας με ταχείες διαδικασίες: δυνατότητα τρίμηνων ή εξαμηνιαίων παρατάσεων χωρίς νέα αίτηση από την αρχή.
-Προβλεψιμότητα: οι προθεσμίες να ορίζονται με βάση τις περιόδους συγκομιδής, ώστε να μην αφήνονται αγρότες χωρίς εργατικά χέρια την πιο κρίσιμη στιγμή.
-Ευέλικτο καθεστώς για εποχική εργασία.
-Δημιουργία ειδικής κατηγορίας άδειας εργασίας εποχικού χαρακτήρα, με χαμηλότερο διοικητικό κόστος και ευκολότερη πρόσβαση, όπως γίνεται σε άλλες χώρες της Ε.Ε. (Ισπανία, Ιταλία), όπου οι εργάτες γης λαμβάνουν άδειες εισόδου πολλαπλών χρήσεων για την καλλιεργητική περίοδο.
-Κίνητρα για νομιμοποίηση.
–Μείωση γραφειοκρατίας για όσους δηλώνουν εργάτες γης μέσω εργοσήμου.
-Φορολογικά οφέλη (π.χ., έκπτωση στο κόστος εισφορών) για παραγωγούς που απασχολούν δηλωμένους εργάτες.
-Συντονισμός υπουργείων.
-Συνεργασία υπουργείου Εργασίας, υπουργείου Μετανάστευσης και υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε οι αποφάσεις για άδειες, εργόσημα και ελέγχους να μην είναι αποσπασματικές, αλλά ενταγμένες σε ενιαίο σχέδιο.
Με λίγα λόγια, χρειάζεται διπλό μέτωπο: αφενός αυστηρός έλεγχος της αδήλωτης εργασίας, αφετέρου ένα λειτουργικό, αξιόπιστο και ευέλικτο πλαίσιο, που θα επιτρέπει στους αγρότες να απασχολούν νόμιμα εργάτες χωρίς να κινδυνεύουν να χάσουν την παραγωγή τους.
Κλείνοντας, και με βάση όλα όσα προανέφερα, προκύπτει το εύλογο ερώτημα: τελικά θα επιλέξουμε την αγροτική παραγωγή ή, με την πολιτική που ακολουθείται, θα μπουν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι στο καθεστώς ανεργίας, επιζητώντας το επίδομα του ΟΑΕΔ; Δύσκολη η απάντηση!
Εκαναν ελέγχους και έριξαν πρόστιμα
Αναστάτωση προκάλεσε πρόσφατα στους αγρότες στον Δήμο Παγγαίου Καβάλας η παρουσία μεικτού κλιμακίου από τη ΔΟΥ και τον ΕΦΚΑ, το οποίο γύριζε στις αγροτικές περιοχές για να ελέγξει για τυχόν αδήλωτους εργάτες γης. Εξαιτίας των ελέγχων αυτών σταμάτησε για δύο ημέρες η συγκομιδή της πράσινης ελιάς. Το περίεργο είναι ότι οι ελεγκτές δεν ήξεραν το ύψος των προστίμων που επέβαλλαν στους παραγωγούς, αλλά τους ανέφεραν ότι θα τους σταλούν ειδοποιητήρια μέσω της Εφορίας.
Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου, Γρηγόρης Γρουζίδης, μας τόνισε ότι «εμείς ζητάμε από το κράτος να μας βρει νόμιμους εργάτες γης για να μπορούμε να δικαιολογούμε τα έξοδα της συγκομιδής».