Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Το ακτινίδιο, το βερίκοκο και… τα άλλα – Μαζική η στροφή των καλλιεργητών στα hayward με δέλεαρ την καλή τιμή παραγωγού – Ποιες είναι οι τάσεις στη δενδροκαλλιέργεια στη Βόρεια Ελλάδα – Το φρούτο με την πράσινη σάρκα και την καφέ τριχώδη φλούδα κερδίζει όλο και περισσότερους καλλιεργητές σε Πέλλα και Ημαθία
Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΖΑΒΛΙΑΡΗ
zavliaris@gmail.com
Μετά τη συγκομιδή των καρπών η ώρα των νέων φυτεύσεων πλησιάζει στην Κεντρική Μακεδονία, με τους αγρότες ενός εκ των σημαντικότερων οπωρώνων της χώρας να ετοιμάζονται να μπουν στον σχεδιασμό σύμφωνα με τα νέα δεδομένα που ισχύουν για την παραγωγή.
Όλα φυσικά δείχνουν… ακτινίδιο και φυσικά ποικιλία hayward. Το φρούτο με την πράσινη σάρκα και την καφέ τριχώδη φλούδα κερδίζει όλο και περισσότερους καλλιεργητές σε Πέλλα και Ημαθία που, μετά τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετώπισαν με το ροδάκινο και ειδικά το συμπύρηνο σκέφτονται σοβαρά την επένδυση στο ακτινίδιο, αφού η τιμή παραγωγού φαντάζει εξαιρετική.
Όπως αναφέρει στον «Ε.Α.» ο υπεύθυνος πωλήσεων της VitroHellas Άρης Κωνσταντινίδης, «η εκτίμηση είναι ότι θα μπουν 1.500 στρέμματα ίσως και 2.000, που μεταφράζεται στο 1 με 1,2 εκατ δενδρύλλια ποικιλίας Hayward σε όλη την Ελλάδα».
Όσον αφορά τις κίτρινες ποικιλίες, σύμφωνα με πληροφορίες 30.000 με 40.000 φυτά κίτρινων πρόκειται να μπουν από πλευράς Jingold, ενώ αναμένονται και οι κινήσεις από πλευράς Zespri που έχει μπει δυναμικά στην Ελλάδα.
Ο προγραμματισμός του νεοζηλανδικού κολοσσού περιλαμβάνει φυτεύσεις της τάξης των 700 στρεμμάτων, ενώ κινήσεις σε ανάλογα νούμερα θα κάνει και η KIKOKA.
Οι κίνδυνοι της μαζικής φύτευσης
Το ότι οαγροτικός κόσμος στη Βόρεια Ελλάδα στρέφεται σωρηδόν στο ακτινίδιο δεν αποτελεί πια είδηση
«Ζούμε την εποχή του ακτινιδίου. Εάν μπορούσε όλος ο κόσμος θα έβαζε ακτινίδιο», λέει χαρακτηριστικά ο ιδιοκτήτης των φυτωρίων GRINNστη Νάουσα της Ημαθίας.
Αυτό που κοιτούν οι περισσότεροι παραγωγοί στο ακτινίδιο είναι η τιμή παραγωγού που θεωρείται υψηλή και αποδοτική φυσικά για τον καλλιεργητή.
Την ίδια ώρα το ακτινίδιο όμως οι παγίδες που κρύβει το ακτινίδιο είναι το στρες που υφίσταται από την πολλή ζέστη και τις ώρες ψύχους τον χειμώνα.
Το περιβάλλον όμως αλλάζει, αφού εμφανίζονται καινούργιες ποικιλίες και οι φυτεύσεις τραβούν την ανιούσα.
Η εγκατάσταση δε είναι ένας σημαντικός παράγοντας αφού είναι υψηλού κόστους, ωστόσο το θετικό της υπόθεσης είναι ότι ο καλλιεργητής χρειάζεται τους εργάτες γης offseason, Οκτώβριο και Νοέμβριο και όχι το καλοκαίρι που είναι περιζήτητοι σε άλλες παραγωγές.
Παρά τις καλές τιμές παραγωγού οι αποδόσεις στα ακτινίδια παραμένουν σχετικά χαμηλές, κυρίως λόγω των κλιματικών συνθηκών που επικρατούν τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας. Όπως είναι λογικό, αυτή η εξέλιξη θέτει σοβαρά ερωτήματα για το εάν ένας παραγωγός που θα στραφεί στο ακτινίδιο και δώσει ένα γενναίο ποσό για φύτευση και εγκατάσταση, θα πετύχει τελικά να αποσβέσει την επένδυση, αφού το κέρδος είναι ο κινητήριος μοχλός.
Η μεγάλη άνοδος της τιμής βέβαια οφείλεται κατά ένα μεγάλο βαθμό στο ότι η γειτονική και ανταγωνίστρια στο ακτινίδιο Ιταλία είχε σοβαρό πρόβλημα με τη ραγδαία μείωση της παραγωγής της σε πράσινο ακτινίδιο λόγω του σοβαρού ζητήματος με τη Moriaκαι την προσβολή των οπωρώνων με βακτήρια.
Οι Ιταλοί ωστόσο φαίνεται να επανακάμπτουν στο ρινκ του ακτινιδίου μετά το νοκ άουτ που υπέστησαν αφού είναι καλλιεργητές που κατά πλειοψηφία δραστηριοποιούνται στο κέντρο της χώρα χρησιμοποιούν υποκείμενο και τα ακτινίδια που μπαίνουν πλέον είναι εμβολιασμένα και ως εκ τούτου είναι δύσκολο να επηρεαστούν από ασθένειες.
Έτσι οι διεθνείς εκτιμήσεις λένε πως οι γείτονες αναμένεται να επιστρέψουν στο πράσινο ακτινίδιο, καθώς τα τελευταία χρόνια είχαν στραφεί μαζικά στο κίτρινο, που ήταν ένα είδος καταφυγίου.
Απαιτητική καλλιέργεια
Το ακτινίδιο είναι καλλιέργεια με ιδιαίτερες απαιτήσεις σε έδαφος και κλίμα.
Ευδοκιμεί σε βαθιά, γόνιμα και καλά στραγγιζόμενα εδάφη, πλούσια σε οργανική ουσία, με pH 5,5 έως 7,0. Δεν αντέχει σε αλκαλικά ή βαριά αργιλώδη εδάφη που κρατούν νερό, ενώ χρειάζεται επάρκεια άρδευσης και χαμηλή αλατότητα.
Ως προς το κλίμα, απαιτεί ήπιους χειμώνες και δροσερά καλοκαίρια, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες πάνω από 35°C προκαλούν εγκαύματα. Παράλληλα, χρειάζεται 600–800 ώρες ψύχους τον χειμώνα για να σπάσει ο λήθαργος.
Είναι ευαίσθητο σε ανοιξιάτικους παγετούς και σε ισχυρούς ανέμους, οπότε προστασία με ανεμοθραύστες είναι απαραίτητη. Για αυτό καλλιεργείται κυρίως σε παραθαλάσσιες και πεδινές περιοχές με ήπιο, υγρό κλίμα.
Οι προοπτικές του βερίκοκου
Στα πυρηνόκαρπα η κίνηση φαίνεται πως είναι μοιρασμένη λόγω των νέων δεδομένων που προκύπτουν με κλιματικές συνθήκες και αστάθμητους παράγοντες όπως η παραμόρφωση στα ροδάκινα.
Όπως συνέβη και με το ακτινίδιο, μεγάλη είναι η κίνηση στο βερίκοκο πάλι λόγω των υψηλών τιμών. Αρκετοί παραγωγοί προτιμούν την ποικιλία LadyCot επειδή έχει εξαιρετική συγκομιδή. Τα δέντρα ωστόσο είναι πια αρκετά κάτι που εγκυμονεί κινδύνους η παραγωγή να μένει αδιάθετη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχει από την παρουσία μιας γνωστής βιομηχανικής ποικιλίας murciana η οποία επιλέχθηκε από εργοστάσιο της Ημαθίας για μεταποίηση. Όπως εξηγεί ο Βαγγέλης Μίλης που έφερε την ποικιλία στην Ελλάδα «αποδίδει πολύ καλά σε κομπόστα και έρχεται ως συγκομιδή πριν την μπεμπέκου».
Όσον αφορά τα υπόλοιπα πυρηνόκαρπα στο δαμάσκηνο οι φυτεύσεις είναι μηδαμινές.
Την ίδια στιγμή στο ροδάκινο και δη στο συμπύρηνο η κατάσταση είναι όμοια με αυτή των συγκοινωνούντων δοχείων, όπως λένε οι γνωρίζοντες την αγορά.
Οι ίδιοι παραγωγοί είναι αυτοί που ανάλογα με το ποιο είδος πάρει καλά, συμπύρηνο ή επιτραπέζιο θα πάνε εκεί.
Στο συμπύρηνο οι φυτεύσεις έχουν περιοριστεί πάρα πολύ λόγω της κατάστασης και γίνονται από ανθρώπους που ασχολούνται αποκλειστικά με το εν λόγω είδος.
Αύξηση υπάρχει στο επιτραπέζιο ροδάκινο και το νεκταρίνι μετά την κάμψη των τελευταίων ετών.
Στο κεράσι οι φυτεύσεις είναι λίγες γιατί με τους ελέγχους είναι δύσκολο να υπάρξουν υποκείμενα για τους παραγωγούς. Το κεράσι είναι σε πτώση γιατί δεν υπάρχει η ποικιλία που θα κάνει τη διαφορά, επηρεάζεται από κλιματικά ζητήματα, αλλά και γιατί απαιτεί πολλά εργατικά χέρια για λίγες ημέρες, κάτι που είναι ένας μεγάλος γρίφος για τους παραγωγούς.
«Πέρυσι και φέτος οι τιμές στα φρούτα είμαι ρεκόρ. Το 2012, χρονιά επιβολής εμπάργκο στη Ρωσία, η κίνηση στα φυτώρια λόγω ήταν ανοδική αφού η τιμή είχε κάνει βουτιά στα 25 λεπτά.Τότε είχαν φυτευθεί πολύ περισσότερα δέντρα σε σχέση με πέρυσι κάτι που δείχνει ότι δεν είναι πολλές φορές η τιμή που καθορίζει μια φύτευση αλλά όλα τα άλλα προβλήματα με κυριότερο τη διαδοχή», λέει ο κ. Μίλης
Η μεγάλη επιστροφή του αμύγδαλου
Όσον αφορά τις φυτεύσεις σε ακρόδρυα, σημαντική είναι η επανάκαμψη του αμύγδαλου την ώρα που το καρύδι πλην κάποιων εξαιρέσεων έχει φύγει από τις φυτεύσεις.
Το τελευταίο αν και έχει καλή τιμή, έχει χαμηλές αποδόσεις και ασθένειες οδηγώντας σε εκριζώσεις πολλούς καλλιεργητές.
Από την άλλη, στο αμύγδαλο η κατάσταση είναι διαφορετική. Σημαντικό ρόλο έχει παίξει ο Ντάνιελ στη Θεσσαλία, όπου στις τότε πλημμυρισμένες εκτάσεις μπήκαν αμυγδαλιές με την τιμή παραγωγού φέτος να παίρνει τα πάνω της, φτάνοντας τα 7 ευρώ και με προοπτικές να φτάσει τα 9.
Όπως λένε οι εκτιμήσεις, η στροφή στην αυτογόνιμη ποικιλία έχει φέρει αποδόσεις.
Οι περισσότερες αυτογόνιμες αποδείχτηκαν εξαιρετικά καλύτερες, από τις μη αυτογόνιμες τόσο στην αγορά όσο και στην ποιότητα.
Τι να προσέχουν οι παραγωγοί
Η αμυγδαλιά είναι από τις σημαντικότερες δενδρώδεις καλλιέργειες της χώρας, με μεγάλη προσαρμοστικότητα σε διαφορετικές συνθήκες. Προτιμά ελαφριά, αμμώδη ή αμμοπηλώδη εδάφη, καλά στραγγιζόμενα, καθώς δεν αντέχει τη στασιμότητα του νερού που προκαλεί σηψιρριζίες. Αναπτύσσεται ικανοποιητικά και σε φτωχότερα, ξηρικά εδάφη, αρκεί να υπάρχει βάθος για την ανάπτυξη των ριζών. Το κατάλληλο pH κυμαίνεται μεταξύ 6 και 7,5. Από πλευράς κλίματος, η αμυγδαλιά είναι ανθεκτική στην ξηρασία και ευδοκιμεί σε περιοχές με ήπιους χειμώνες και θερμά καλοκαίρια.
Ωστόσο, είναι ευαίσθητη στους ανοιξιάτικους παγετούς, επειδή ανθίζει νωρίς (Φεβρουάριο–Μάρτιο) και συχνά οι χαμηλές θερμοκρασίες καταστρέφουν την ανθοφορία. Για αυτό προτιμώνται όψιμες ποικιλίες σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο παγετών. Η καλλιέργεια ευνοείται σε λοφώδεις και ημιορεινές ζώνες με καλή αποστράγγιση και επαρκή ηλιοφάνεια. Με σωστή επιλογή ποικιλίας και τοποθεσίας, η αμυγδαλιά προσφέρει σταθερή και ποιοτική παραγωγή με υψηλή διατροφική αξία.
Μάλιστα οι ανάγκες της μεταποίησης (γάλα αμυγδάλου, αμυγδαλοβούτυροκτλ) δημιουργούν υψηλή ζήτηση και φυσικά προοπτικές για την καλλιέργεια.
Διαδοχή στην παραγωγή
Μεγάλο είναι το πρόβλημα τις διαδοχής στην παραγωγή. Πολλοί καλλιεργητές δεν κάνουν νέες φυτεύσεις, αφού τα παιδιά των παραγωγών δεν επιλέγουν να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα
Πώληση στρεμμάτων
Αποτέλεσμα του χαμηλού ποσοστού διάδοχης κατάστασης είναι οι προς συνταξιοδότηση παραγωγοί να στρέφονται στην πώληση των στρεμμάτων τους με αποτέλεσμα να αναπτύσσεται το φαινόμενο του μεγαλογαιοκτήμονα
Η συμφωνία Mercosur
Οι αλλαγές που μπορεί να φέρει η συμφωνία Mercosur στην κομπόστα ανοίγει διάπλατα την αγορά την Νότιας Αμερικής για το ελληνικό ροδάκινο κάτι που μπορεί να επηρεάσει τον ρυθμό φυτεύσεων συμπύρηνου.