Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Οι παραγωγοί, στήνουν μπλόκο στον Ε65 και ζητούν άμεσα πληρωμές και αποζημιώσεις
ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΡΙΜΜΗ
trimmis.chrys@gmail.com
Δύο χρόνια έχουν περάσει από τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν οι θεομηνίες έπληξαν την περιοχή της Θεσσαλίας, με αποτέλεσμα να αφήσουν στο διάβα τους νεκρούς και τεράστιες καταστροφές. Δύο χρόνια μετά οι αγρότες φωνάζουν ότι τα απαραίτητα έργα δεν έχουν γίνει στην περιοχή, με αποτέλεσμα αυτή να παραμένει ανοχύρωτη, ενώ δεν έχουν δοθεί αποζημιώσεις αλλά και επιδοτήσεις ακόμα και από το 2023! Ετσι, εν μέσω μεγάλων αγροτικών εργασιών, οι παραγωγοί βγαίνουν και πάλι στα μπλόκα, παρατάσσοντας τα τρακτέρ τους από σήμερα, Πέμπτη 18/9, στον Ε65.
«Οι στιγμές ήταν τραγικές. Θυμάμαι το νερό και τον ήχο από τα σπίτια που έπεφταν στον Παλαμά. Μπήκα στο νερό για να βοηθήσω μία οικογένεια, και ήταν παγωμένο και με τραβούσε το ρεύμα. Την επόμενη ημέρα κυριαρχούσε το άγχος για το πότε θα σταματήσει η άνοδος της στάθμης. Θυμάμαι ουρλιαχτά από τη γειτονιά, από κόσμο που δεν μπορούσε να κάνει τίποτα. Τα ελικόπτερα να πετάνε από πάνω… Τα θυμάμαι και απορώ τι τραβήξαμε τότε. Μετρούσαμε τη στάθμη κάθε δέκα λεπτά» θυμάται, μιλώντας στον «Ε.Α.», ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Καρδίτσας, Κώστας Τζέλλας, από τον Παλαμά Καρδίτσας, που χτυπήθηκε ανελέητα από τον Daniel.
Από τότε, τι; Οπως περιγράφει ο κ. Τζέλλας, «οι κάτοικοι της Μεταμόρφωσης Καρδίτσας δεν έχουν ακόμη σπίτια, παρά τις πρωθυπουργικές υποσχέσεις. Πολλοί τα έχασαν και δεν δόθηκαν χρήματα για να τα φτιάξουν. Πολλοί επίσης πέθαναν, γιατί δεν άντεξαν την πίεση και το άγχος, ασχέτως τού αν δεν μετράνε ως θύματα του Daniel».
Ο ίδιος βλέπει ότι επικρατεί απογοήτευση στον αγροτικό κόσμο, γιατί, όπως επισημαίνει, ακόμα δεν έχουν δοθεί αποζημιώσεις για τον αγροτικό εξοπλισμό που χάθηκε, αυτοί που είδαν τα χωράφια τους να μπαζώνονται δεν έλαβαν στήριξη, τα ποτάμια δεν έχουν καθαριστεί ακόμη όπως θα έπρεπε και, βέβαια, δεν έχουν προχωρήσει τα μεγάλα φράγματα στη Συκιά, στο Μουζάκι και στην Πύλη, για τα οποία δεν υπάρχει κανένα χρονοδιάγραμμα.
«Εχει φύγει πολύς κόσμος από την περιοχή και έχει χάσει το κέφι του, το χαμόγελο και την ελπίδα… Ολα αυτά μαζί με όλα τα άλλα προβλήματα μας βγάζουν στο μπλόκο. Για 5-6 μήνες το κράτος έχει κάνει στάση πληρωμών για τις επιδοτήσεις από το 2022, το 2023 και το 2024, και είμαστε ακόμη απλήρωτοι» σημειώνει ο πρόεδρος της ΕΟΑΣΚ για τις νέες αγροτικές κινητοποιήσεις, σημειώνοντας ότι υπάρχουν κι άλλα μεγάλα προβλήματα που προκαλούν την αντίδραση των παραγωγών. «Λόγω της ευλογιάς, οι κτηνοτρόφοι έχασαν τα κοπάδια τους, πολλοί για δεύτερη φορά, αφού είχαν πνιγεί τα ζώα στον Daniel. Παράλληλα, έχουμε χαμηλές τιμές στα προϊόντα μας, σε βαμβάκι, καλαμπόκι, σιτάρι, ενώ δεν μπορούμε (σ.σ.: λόγω ευλογιάς) να πουλήσουμε τριφύλλι. Είναι και η ακρίβεια που μαστίζει τη ζωή μας και θέλουμε μέσω ενός πανθεσσαλικού μπλόκου να στείλουμε στην κυβέρνηση το μήνυμα ότι, κατ’ αρχάς, πρέπει να πληρώσει αυτά που χρωστά. Είτε είναι χρωστούμενα από τις αγροτικές αποζημιώσεις είτε οφειλές από τον Daniel. Περάσανε δύο χρόνια, πότε θα πληρωθούν αυτά;» εξηγεί.
Τα χρωστούμενα…
Κάνουμε ένα μεγάλο μπλόκο, πανθεσσαλικό, στον Ε65. Η κυβέρνηση χρωστά 660 εκατομμύρια από το 2023 έως σήμερα και δεν δίνει τίποτα, παρά τις υποσχέσεις από εβδομάδα σε εβδομάδα» σημειώνει επίσης στον «Ε.Α.» ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Λάρισας, Ρίζος Μαρούδας. Σύμφωνα με τον κ. Μαρούδα, δύο χρόνια μετά δεν έχουν καν αποκατασταθεί οι ζημιές που προκλήθηκαν τις ημέρες του Daniel. «Αρα, η Θεσσαλία είναι σε χειρότερη κατάσταση, ενώ σε πολλούς δικαιούχους δεν έχει δοθεί ούτε το μισό ποσό των αποζημιώσεων. Εχουν πάρει μία μικρή προκαταβολή 2.000 ευρώ» συμπληρώνει και τονίζει ότι υπάρχει πρόβλημα με τα χωράφια, για τα οποία η κυβέρνηση είχε υποσχεθεί ότι θα δώσει για τα φερτά υλικά 12 εκατομμύρια ευρώ, που, όπως αναφέρει, ακόμη δεν έχουν δοθεί, και αυτά τα χωράφια δεν καλλιεργήθηκαν ούτε το 2024. «Επίσης, είναι χαρακτηριστική η καθυστέρηση για τα μεγάλα φράγματα – δεν έχουν γίνει καν οι μελέτες. Εχει γίνει η μελέτη για το φράγμα της Σκοπιάς, αλλά είναι σε εκκρεμότητα η περιβαλλοντική. Αρα, για τα αντιπλημμυρικά και τα αρδευτικά έργα δεν έχει γίνει τίποτα» αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΟΑΣΝΛ, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση έδωσε υποσχέσεις που δεν έχει τηρήσει.
«Μείναμε μόνο με τα χέρια μας…»
Δύο χρόνια μετά την καταστροφική κακοκαιρία Daniel, οι πληγές παραμένουν και στη Μαγνησία και στο Πήλιο ανοιχτές, και οι υποδομές εξακολουθούν να είναι σε κακή κατάσταση. Αυτό επισημαίνει στον «Ε.Α» και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Μαγνησίας, Θοδωρής Γεωργαδάκης, τονίζοντας ότι και εκείνες τις ημέρες οι κάτοικοι πάλευαν μόνοι τους…
«Δύο χρόνια μετά τον Daniel, τα πράγματα παραμένουν ως είχαν, πέρα από τα ψευτομπαλώματα που έγιναν, και οι υποδομές σε δρόμους και γέφυρες είναι κατεστραμμένες» σημειώνει. Οι μνήμες από τις πρώτες ημέρες της θεομηνίας είναι ακόμη ζωντανές. «Θυμάμαι να μην υπάρχει πρόσβαση στα χωριά, έναν τότε δήμαρχο να λέει ότι η πρόσβαση ήταν καλή(!), τους κατοίκους να είναι σε πολύ δύσκολη θέση και αγανακτισμένους. Ωστόσο, δημιουργήθηκαν γρήγορα εθελοντικές ομάδες για να μοιραστούν από νέους τρόφιμα και νερά. Πολλοί παλέψανε και σώσανε κάποια σπίτια, γιατί είχαν σπάσει ποτάμια και ρέματα, και κατέβαινε ορμητικό το νερό. Με εργαλεία οι ίδιοι πάλεψαν να σώσουν και σώσανε ό,τι μπορούσαν μόνοι τους, με το κράτος να μη στέλνει μηχανήματα. Μείναμε μόνο με τα χέρια να σώσουμε ό,τι μπορούσαμε…» τονίζει
Το ζήτημα των αποζημιώσεων παραμένει ανοιχτό και στη Μαγνησία. «Καταστράφηκαν παραγωγές, καλλιέργειες και χωράφια, παλέψαμε και υπήρξαν κάποιες πληρωμές, σε χαμηλό βαθμό όμως, και δεν καλύφθηκε το 100% σε καμία περίπτωση για τη χαμένη παραγωγή. Πολλοί αναμένουν ακόμη, δύο και πλέον χρόνια μετά τις αποζημιώσεις, για το απολεσθέν φυτικό κεφάλαιο. Πολλοί αναγκάστηκαν να κάνουν και δεύτερη δουλειά για να επιβιώσουν, γιατί και το 2024 είχαμε θέματα με την αυξημένη θερμοκρασία, για τα οποία δεν υπήρξε καμία αναπλήρωση εισοδήματος. Αλλά και φέτος έχουμε προβλήματα με την παρατεταμένη ανομβρία» σημειώνει.
Παράλληλα, ο κ. Γεωργαδάκης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. «Αν έχουμε πάλι ένα φαινόμενο σαν τον Daniel, το Πήλιο δεν θα αντέξει… Θα είναι πολύ μεγαλύτερη η καταστροφή, αφού δεν έχουν γίνει αποκαταστάσεις των ζημιών και σε υποδομές και στην οδοποιία και στο αρδευτικό σύστημα. Ακόμη και η ύδρευση έχει θέματα – καθημερινά έχουμε διακοπή νερού μέσα στη Ζαγορά, γιατί δεν προχώρησαν τα έργα. Δεν χρειάζεται καν ένας Daniel – ένα μικρότερο φαινόμενο αρκεί για να προκαλέσει μεγαλύτερες ζημιές, αφού δεν έχουν γίνει αντιπλημμυρικά έργα» καταλήγει.
«Μεγαλόστομα πλάνα που αποδείχθηκαν… μπαρούφες»
Ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Λάρισας, Ρίζος Μαρούδας, κάνει λόγο για ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και έργα που έμειναν στα χαρτιά, και τονίζει ότι οι αγωνιστικές κινητοποιήσεις είναι μονόδρομος.
«Μετά την καταστροφή του Daniel, ακούσαμε πολλά μεγαλόστομα πλάνα, όπως το Μέτρο 5.2 για τους κτηνοτρόφους και για την αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου, και δύο χρόνια μετά αποδείχθηκε ότι ήταν μια… μπαρούφα. Τώρα λένε ότι προσπαθούν να βρουν άλλο πρόγραμμα, γιατί αυτό απορρίφθηκε» υπογραμμίζει χαρακτηριστικά. Επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ είχε δεσμευθεί αρχικά για 461 εκατομμύρια ευρώ μέσω του Ταμείου Αλληλεγγύης, τελικά διέθεσε μόλις 108 εκατομμύρια ευρώ, με αποτέλεσμα να μην καλυφθεί το εύρος των αναγκών. «Κάποιες αποκαταστάσεις έγιναν, αλλά δεν έχει αποκατασταθεί το σύνολο των ζημιών. Ακόμη και οι γέφυρες που έπεσαν στην περιοχή δεν έχουν αποκατασταθεί» σημειώνει, προειδοποιώντας ότι σε περίπτωση νέας καταστροφής η Θεσσαλία θα βρεθεί «πολύ πιο ανοχύρωτη» σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2023, αφού είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση σε σχέση με την περίοδο πριν από την καταστροφή.
Αναφορικά με τα σχέδια που παρουσιάστηκαν το προηγούμενο διάστημα και αμέσως μετά το καταστροφικό πέρασμα των καιρικών φαινομένων, ο κ. Μαρούδας εμφανίζεται ιδιαίτερα επικριτικός: «Ελεγαν για το ολλανδικό σχέδιο και για θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις, με τους αγρότες να μην έχουν ρευστότητα για τέτοια πλάνα. Ελεγαν για επενδύσεις 5 εκατομμυρίων ευρώ για παραχώρηση δωρεάν γης. Οι αγρότες δεν μπορούν να κάνουν τέτοιες κινήσεις, άρα μιλάμε για μεγάλες εταιρίες, και μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει τίποτα».
Δύο χρόνια μετά τον Daniel, οι φωνές αποτυπώνουν το αίσθημα εγκατάλειψης που βιώνουν οι αγρότες, με την κοινωνία στην κεντρική Ελλάδα να παραμένει σε ανασφάλεια και χωρίς ουσιαστική θωράκιση απέναντι σε νέα ακραία φαινόμενα.
Οι 17 νεκροί…
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, οι νεκροί από τις πλημμύρες του Daniel ανήλθαν σε 17 άτομα, κυρίως στις περιοχές του Βόλου, της Καρδίτσας και του Πηλίου.
…ή μήπως 335;
Εκθεση του ΚΕΠΥ καταδεικνύει ότι «κατά το πρώτο τρίμηνο μετά την πλημμύρα, στην περιοχή εκδηλώθηκαν 335 περισσότεροι θάνατοι σε σχέση με τους αναμενόμενους.
Το κόστος των ζημιών
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το άμεσο κόστος των ζημιών ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ μόνο στη Θεσσαλία, ενώ ο Ιανός το 2020 προκάλεσε στην Καρδίτσα ζημιές άνω των 80 εκατ.