Aπό την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Προβληματίζει η καθυστέρηση στη διαδικασία επιλογής από τις πρεσβείες – Χρήστος Γιαννακάκης: Ανάσα για τον πρωτογενή τομέα η συμφωνία με την Αίγυπτο – Με ποιον τρόπο θα περιοριστούν οι –υποτίθεται- διαμεσολαβητές
ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΡΙΜΜΗ
trimmis.chrys@gmail.com
«Τι είχες, Γιάννη, τι είχα πάντα» κάθε άνοιξη, και ειδικά το καλοκαίρι για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα, αφού η αναζήτηση εργατών γης για πολλούς παραγωγούς αποδεικνύεται γόρδιος δεσμός και λαβύρινθος μαζί. Η κατάσταση δεν δείχνει να αλλάζει ούτε φέτος, με τον αντιπρόεδρο της ΕΘΕΑΣ, Χρήστο Γιαννακάκη, να τονίζει ότι χρειάζονται 60.000 τουλάχιστον εργάτες γης στην Ελλάδα…
Οι αγρότες τι να κάνουν όταν δεν υπάρχει προσφορά εργατών; Γνωστό ότι οι Ελληνες δεν προτιμούν τον πρωτογενή τομέα. Οπότε μοιάζει αναγκαστική η λύση των αλλοδαπών. Από πού θα προέρχονται αυτοί οι αλλοδαποί; Οσον αφορά αλλοδαπούς που διαμένουν στην Ελλάδα και στα προσφυγικά κέντρα, υπάρχει απασχόληση στον αγροτικό τομέα για αυτούς; Εχουμε φαινόμενα τα οποία αξίζουν διερεύνησης;
«Δεν έχω γνώση συγκεκριμένων περιστατικών, αλλά ξέρω ότι υπάρχουν διάφοροι επιτήδειοι ομοεθνείς αυτών των εργατών, που παίζουν τον ρόλο του διαμεσολαβητή και μάλιστα αντί αμοιβής. Αυτό θέλουμε να το καταργήσουμε. Εμείς θέλουμε να εξυγιάνουμε το σύστημα για να είναι και φθηνό και αποτελεσματικό. Είναι ευκαιρία για τους παραγωγούς να πάρουν εργάτες αυτή τη στιγμή μέσω της ΕΘΕΑΣ. Ξεκινάμε με τη συμφωνία να αφορά 4.500 εργάτες, και η συνέχεια μπορεί να έχει και περισσότερους» σημειώνει στον «Ε.Α.» ο κ. Γιαννακάκης, για να αναφερθεί στη συνέχεια στη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου.
«Η σχέση με την αιγυπτιακή κυβέρνηση είναι σχέση καθαρή, διαρκής και μέσα από συμφωνημένες διαδικασίες και ελέγξιμες» τονίζει ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, με τη συμφωνία να έχει υπογραφεί εδώ και 2,5 χρόνια, αλλά ήταν ανενεργή, παρότι η Αίγυπτος είχε στείλει τα ονόματα 4.500 εργατών για πρόσληψη. «Αλλά το σύστημα που είχε καθιερωθεί δεν βοηθούσε στο να μπορέσουμε να τους φέρουμε, και για αυτό ζήτημα ήταν να είχαν έρθει περίπου 170 εργάτες. Τελικά ανέλαβε η ΕΘΕΑΣ να διαχειριστεί τη συμφωνία. Πλέον ξεκινήσαμε τις συνεντεύξεις με τους ενδιαφερομένους. Αν θέλει κάποιος να αναζητήσει εργάτες από την Αίγυπτο, θα απευθυνθεί στην ΕΘΕΑΣ, είτε συνεταιρισμός ή μεμονωμένος αγρότης» επισημαίνει ο κ. Γιαννακάκης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αίγυπτος είναι φιλική χώρα, κοντινή σε απόσταση, οπότε και το κόστος μετακίνησης είναι ανάλογο, ενώ για τους παραγωγούς το μισθολογικό κόστος είναι το ελάχιστο ημερομίσθιο που προβλέπεται από τις εθνικές συλλογικές συμβάσεις, που είναι περίπου 39,5 ευρώ την ημέρα, συν υπερωρίες, και με αφαίρεση του ποσού που αντιστοιχεί στο προβλεπόμενο εργόσημο. «Νομίζω λοιπόν ότι είναι μια καλή λύση, διότι έτσι θα βρίσκουμε εργάτες για να καλλιεργούμε τα αγροκτήματά μας και, από την άλλη, να κρατηθεί το ημερομίσθιο σε κανονικό επίπεδο, διότι οι τιμές έχουν ξεφύγει – έχουμε πάει στα 50, 60 ευρώ… Αυτό έχει ως συνέπεια να είναι μη βιώσιμη εκμετάλλευση για τον αγρότη ή να επιβαρύνεται ο καταναλωτής» αναφέρει.
Γιατί οι Ελληνες δεν απασχολούνται στον πρωτογενή τομέα;
Ενα ερώτημα διαχρονικό, που έχει απάντηση σύμφωνα με τον κ. Γιαννακάκη, είναι το γιατί χρειαζόμαστε αλλοδαπούς εργάτες γης και γιατί δεν προσλαμβάνονται Ελληνες…
Οπως εξηγεί, «το 2020, κάνοντας συμφωνία με την αλβανική κυβέρνηση για τον ερχομό εργατών γης (σ.σ.: την περίοδο του κορονοϊού, που τα σύνορα ήταν ουσιαστικά κλειστά), για να μην κατηγορηθούμε ως συνεταιριστικές οργανώσεις, είχε περάσει μία διάταξη με υπουργό τότε τον κ. Βορίδη που έλεγε ότι όσοι παίρνουν ταμείο ανεργίας μπορούν να απασχολούνται σε αγροτικές εργασίες χωρίς να χάνουν το ταμείο. Ζήτημα είναι να ήρθαν 10 άτομα… Στη συνέχεια πέρασαν και άλλες διατάξεις με τους εργαζομένους να μπορούν να παίρνουν ταμείο ανεργίας στο ήμισυ, δουλεύοντας κάποιες ημέρες, ή για τους δικαιούχους ειδικών βοηθημάτων. Πάλι το ενδιαφέρον ήταν απειροελάχιστο. Επίσης, επί ΣΥΡΙΖΑ είχε περάσει άλλη μία διάταξη που έδινε τη δυνατότητα σ’ αυτούς που είχαν την κάρτα μακροχρόνιας ανεργίας να απασχολούνται μέχρι 70 ημέρες τον χρόνο σε αγροτικές εργασίες, αρχικά χωρίς να χάνουν τα δικαιώματα που είχαν, με προσωρινή αναστολή της ισχύος της απλά το διάστημα που εργάζονται. Δεν υπήρξε κανένα ενδιαφέρον ούτε σε περιοχές που είχαν υψηλά ποσοστά ανεργίας».
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΕΘΕΑΣ, αυτές οι διατάξεις ισχύουν ακόμα, αλλά δεν υπάρχει ενδιαφέρον. «Εκ των πραγμάτων ήμασταν αναγκασμένοι να οδηγηθούμε στο να φέρουμε εργατικό δυναμικό από άλλες χώρες» καταλήγει.
Το… ανεβοκατέβασμα των φακέλων για τους μετακλητούς και η ελληνική νομοθεσία
Η νομοθεσία είναι φιλική για τους μετακλητούς εργάτες γης, ώστε να ολοκληρώνονται γρήγορα οι διαδικασίες; Η νομοθεσία λέει ότι σε 10 μέρες η Αποκεντρωμένη οφείλει να εγκρίνει ή να απορρίψει ένα αίτημα, και μέχρι πριν από λίγους μήνες η υποβολή των αιτημάτων γινόταν χειρόγραφα, αλλά τουλάχιστον τώρα γίνεται ηλεκτρονικά. Βέβαια, η χειρόγραφη διαδικασία ήταν χρονοβόρα, ενώ, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΕΘΕΑΣ, υπάρχουν ενδείξεις ότι προέκυπταν και άλλα ζητήματα…
«Στη χειρόγραφη διαδικασία, ο εκάστοτε υπάλληλος της Αποκεντρωμένης έπρεπε να καταχωρίσει ο ίδιος τα στοιχεία στο σύστημα. Τώρα καταχωρίζονται ηλεκτρονικά, οπότε παίρνουν έτοιμες τις αιτήσεις. Από την άλλη, όταν δεν γινόταν ηλεκτρονικά υποβολή των αιτημάτων, είχαμε σαφείς ενδείξεις ότι οι φάκελοι… ανεβοκατέβαιναν στη σειρά. Αυτό δημιουργούσε καθυστερήσεις και κόστη. Τώρα, με την ηλεκτρονική πρωτοκόλληση δεν δικαιολογείται αυτό το ανεβοκατέβασμα των φακέλων, ούτε αλλού είδους παιχνίδια» σημειώνει.
Αφού φύγουν τα αιτήματα από εδώ, οι πρεσβείες που τα παραλαμβάνουν καλούνται να απαντήσουν σύμφωνα με τον νόμο μέσα σε 2 μήνες. Ομως. «οι πρεσβείες καθυστερούν. Βέβαια, στο Κάιρο υπάρχει καλή αντιμετώπιση και προκρίνεται η λύση στις περιόδους αιχμής να γίνει απόσπαση ενός υπαλλήλου του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής για να κάνει και αυτός απευθείας τις συνεντεύξεις» αναφέρει ο κ. Γιαννακάκης.
Από εκεί και πέρα αναμένονται και αλλαγές στον σχετικό κώδικα. Οπως εξηγεί ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, «επιδιώκουμε να περάσει στον κώδικα που θα ψηφιστεί σύντομα μία διάταξη που να λέει ότι ένας εργάτης που έρχεται στην Ελλάδα για αγροτικές εργασίες, όταν δεν υπάρχει αντικείμενο, να μπορεί να εργαστεί και αλλού, π.χ. σε διαλογητήρια ή σε ψυγεία, με σχέση εξαρτημένης εργασίας. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα. Εχω προτείνει επίσης ένας εργάτης να μπορεί να μετακινηθεί από τον έναν παραγωγό σε άλλον, διαθέτοντας ένα σχετικό έγγραφο, όπως ένα βιβλιάριο. Στόχος είναι οι εργάτες που θα έρθουν από άλλες χώρες να απασχοληθούν πλήρως. Από τη στιγμή που το μεροκάματο στην Αίγυπτο είναι 5 ευρώ και στην Ελλάδα 35, γι’ αυτούς τους ανθρώπους η χώρα μας είναι παράδεισος».
Από το Βιετνάμ στην Αίγυπτο…
Οπως σημειώνει ο Χρήστος Γιαννακάκης, μέσω της ΕΘΕΑΣ αναζητείται ανειδίκευτο προσωπικό, αφού θεωρεί ότι οι εργάτες αυτοί μπορούν να εκπαιδευτούν γρήγορα σε βασικές αγροτικές εργασίες.
«Το καλό είναι ότι πολλοί από τους Αιγυπτίους που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον είχαν απασχόληση σε άλλες χώρες, όπως η Σερβία και η Σαουδική Αραβία, κάποιοι ξέρουν αγγλικά και κάποιοι και λίγα ελληνικά» σημειώνει. Ωστόσο, δεν είναι μόνο η Αίγυπτος στην οποία είχε απευθυνθεί στο παρελθόν η ελληνική πλευρά, αφού είχαν γίνει κινήσεις προς το Βιετνάμ, την Ταϊλάνδη και την Ινδία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα Βαλκάνια έπαψαν να αποτελούν πηγή εργατικού δυναμικού, αφού ακόμη και η Αλβανία έχει πρόβλημα εργατών, ενώ στην Ελλάδα οι Αλβανοί αποφεύγουν πλέον να εργάζονται στον αγροτικό τομέα και η νέα γενιά προτιμά τα αστικά επαγγέλματα, σπουδάζοντας. Από την άλλη, στη Μέση Ανατολή δεν υπάρχει η δυνατότητα, πλην της Αιγύπτου, μια και οι αραβικές χώρες εισάγουν εργατικό δυναμικό, ενώ χώρες όπως η Συρία και το Ιράκ μπορούσαν να προσφέρουν εργάτες, αλλά ο προσανατολισμός και αυτών των ανθρώπων που βρίσκονται σε κέντρα φιλοξενίας ήταν να φύγουν σε χώρες της δυτικής Ευρώπης.
Υστερα από επαφές και με τον πρέσβη στον Βιετνάμ, διαπιστώθηκε ότι εκεί υπάρχουν εταιρίες που οργανώνουν την εύρεση, την εκπαίδευση και την αποστολή εργατών και γενικά εργαζομένων σε άλλες χώρες. «Ηρθαμε σε επαφή με αυτές τις εταιρίες, και το ίδιο έγινε και με Ταϊλάνδη και Ινδία. Είναι όμως μακρινές περιοχές και οι εταιρίες παίρνουν πάρα πολύ υψηλή αμοιβή από τους υποψήφιους εργαζομένους, 6.000 και 7.000 δολάρια. Παράλληλα, οι πρεσβείες μας έχουν φορτωθεί με πάρα πολλές αιτήσεις. Οι αγροτικές εργασίες είναι εποχιακού χαρακτήρα και, αν δεν έρθει ο εργαζόμενος το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, δεν χρειάζεται από εκεί και πέρα» περιγράφει ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ.
Η πρώτη καταγραφή
Ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ σημειώνει ότι η πρώτη ουσιαστικά καταγραφή του αλλοδαπού εργατικού δυναμικού έγινε με τη συμφωνία Αλβανίας – Ελλάδας το 2020, για τον ερχομό 32.000 εργατών γης.
Η δίκαιη αντιμετώπιση
Εξασφαλίζεται τελικά και η δίκαιη αντιμετώπιση απέναντι στους εργάτες γης; «Πιστεύω ότι έχουν αλλάξει τα δεδομένα από τη στιγμή που έχουν περιοριστεί οι προσφερόμενοι εργάτες» σχολιάζει ο κ. Γιαννακάκης, χωρίς να έχουν λείψει στο παρελθόν φαινόμενα ακόμη και βίαιης εκμετάλλευσης.
Ακόμη και από τη Λατινική Αμερική
Η πολιτική που ακολουθούν οι ΗΠΑ απέναντι σε μετανάστες μπορεί ν’ αποδειχθεί ευκαιρία για τον ερχομό εργατών από τη Λατινική Αμερική, σύμφωνα με τον κ. Γιαννακάκη!