Ασχολήθηκαν με αυτό που μπορούσαν να κάνουν πολύ καλά, δηλαδή σπιτικά προϊόντα διατροφής, όπως τα πέτουρα, τα διάφορα είδη τραχανάδων, οι παραδοσιακές πίτες κ.ά.
Ο Αγροτικός Βιοτεχνικός Συνεταιρισμός Γυναικών Αγίου Γεωργίου Γρεβενών ιδρύθηκε το 1992, έπειτα από πρωτοβουλία 20 γυναικών του χωριού, οι οποίες θέλησαν να προβάλουν τον τόπο τους και να διατηρήσουν την παράδοση του χωριού.
- Της Μαρίας Κοτζακολιου
Εκτός από τη διατήρηση της παράδοσης, η δημιουργία του γυναικείου συνεταιρισμού έδωσε την ευκαιρία σε γυναίκες, μόνιμες κατοίκους του Αγίου Γεωργίου, να εργαστούν και να αναπτυχθούν σε ένα μικρό χωριό των Γρεβενών. Ασχολήθηκαν με αυτό που μπορούσαν να κάνουν πολύ καλά, δηλαδή σπιτικά προϊόντα διατροφής, όπως τα πέτουρα (ευρέως γνωστά ως χυλοπίτες), τα διάφορα είδη τραχανάδων, οι παραδοσιακές πίτες και τα τυροπιτάκια, τα κουλουράκια, τα σαλιάρια και οι κουραμπιέδες.
Για την ανάπτυξη του εγχειρήματός τους αξιοποίησαν το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Leader 1, και μάλιστα εγκρίθηκαν ως μία από τις καινοτόμες επιχειρήσεις της εποχής. Τα πρώτα βήματα ήταν δειλά, αλλά σταδιακά αναπτύχθηκαν και μέσα σε λίγα χρόνια κατάφεραν τα προϊόντα τους να γίνουν γνωστά σε όλη τη βόρεια Ελλάδα μέσω αντιπροσώπου. Μιλώντας στον «Ελληνα Αγρότη», η Παναγιώτα Καραγιάννη, υπεύθυνη του συνεταιρισμού, αναφέρθηκε στην έναρξη λειτουργίας του και στην 32χρονη πορεία του μέχρι σήμερα.
«Ο Αγροτικός Βιοτεχνικός Συνεταιρισμός Γυναικών Αγίου Γεωργίου συστάθηκε το 1992 από 20 γυναίκες του χωριού. Βασική προϋπόθεση για να γίνει μέλος μια γυναίκα είναι να κατοικεί μόνιμα στην περιοχή και να έχει η ίδια ή η οικογένειά της αγροτική εκμετάλλευση. Η παραγωγή επικεντρώνεται στα παραδοσιακά προϊόντα – πέτουρα, τραχανάδες, το ποντιακό ευριστό, πίτες, κουλουράκια, γλυκά ταψιού που διατηρούνται εκτός ψυγείου, εποχιακά γλυκά, όπως μελομακάρονα και κουραμπιέδες κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων, και σαλιάρια όλον τον χρόνο. Η παραγωγή και η συσκευασία των προϊόντων γίνονται στον Αγροτικό Βιοτεχνικό Συνεταιρισμό Γυναικών, ενώ η διανομή γίνεται μέσω αντιπροσώπου σε όλη σχεδόν την Ελλάδα. Φυσικά, αξιοποιούμε το διαδίκτυο και εξυπηρετούμε μεμονωμένους πελάτες τόσο σε τηλεφωνικές παραγγελίες όσο και μέσω του e-shop που διατηρεί ο συνεταιρισμός».
Το μεγαλύτερο ποσοστό των πρώτων υλών των προϊόντων προέρχεται από τοπικές επιχειρήσεις, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την οικονομία της περιοχής και εξασφαλίζοντας παράλληλα την ποιότητα, καθώς τα υλικά είναι αγνά. Κατά την κυρία Καραγιάννη, πλέον μπορούν να μιλούν για επιτυχία του εγχειρήματος που ξεκίνησαν πριν από 32 χρόνια, οι συνθήκες όμως δεν ήταν πάντα ευνοϊκές. «Το να είσαι γυναίκα και να παλεύεις για να στηριχθείς επιχειρηματικά στα πόδια σου είναι κάτι πολύ δύσκολο. Στην αρχή υπήρχε η καχυποψία για το πόσο αξιόπιστες μπορούσαμε να είμαστε κι αν τελικά θα τα καταφέρναμε.
Σιγά σιγά, με πολλή δουλειά και καλή οργάνωση, καταφέραμε να φτάσουμε σ’ ένα πολύ ικανοποιητικό σημείο. Με την πάροδο του χρόνου βελτιωνόμαστε όλο και περισσότερο τόσο στην παραγωγή όσο και στην προώθηση των προϊόντων μας. Οι γυναίκες, θεωρώ, χρειάζεται να καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια (κυρίως λόγω φύλου) για να τα καταφέρουν. Κι εμείς τα καταφέραμε». Εκτός από την καχυποψία έπαιξε ρόλο και το γεγονός ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα λαμβάνει χώρα σε ένα χωριό των Γρεβενών.
Το πρόβλημα της ερήμωσης και η ανησυχία για το αύριο
Η κυρία Καραγιάννη εξέφρασε την ανησυχία της ότι σε μερικά χρόνια δεν θα υπάρχουν νέοι στην περιοχή, από τη στιγμή που δεν δίνονται κίνητρα για να παραμείνουν στον τόπο τους. Το σημαντικότερο είναι η έλλειψη θέσεων εργασίας, αλλά και η πραγματική στήριξη των νέων ζευγαριών. Παρότι εκφράζονται ανησυχίες για το αύριο, δεν παύουν οι γυναίκες του συνεταιρισμού να παλεύουν στο σήμερα και να προχωρούν μπροστά.
Να θυμίσουμε ότι τόσο τα Γρεβενά όσο και γενικά η δυτική Μακεδονία πριν από λίγες δεκαετίες ήταν απομονωμένες περιοχές. Δεν υπήρχε εύκολη οδική διασύνδεση με μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Θεσσαλονίκη και τα Ιωάννινα. Παρά την καλή επικοινωνία, τα Γρεβενά είναι από τις μικρές πληθυσμιακά περιοχές της χώρας, με σημαντικό μέρος των πολιτών να ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Η βίαιη απολιγνιτοποίηση στη δυτική Μακεδονία επηρεάζει και την περιοχή των Γρεβενών, ενώ η ανεργία σε τοπικό αλλά και περιφερειακό επίπεδο σημειώνει υψηλά ποσοστά.
«Καίει» το θέμα της ενέργειας – «Να σκύψει το κράτος στις μικρές επιχειρήσεις»
Το θέμα της ενέργειας δεν απασχολεί μόνο τον Αγροτικό Βιοτεχνικό Συνεταιρισμό Γυναικών Αγίου Γεωργίου Γρεβενών, αλλά «καίει» τις περισσότερες -αν όχι όλες- τις επιχειρήσεις στη χώρα μας. Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε η κυρία Καραγιάννη, «το μεγαλύτερο παράπονό μας είναι ότι δεν έχει σκύψει το κράτος στις μικρές επιχειρήσεις. Δεν υπάρχει καμία απολύτως στήριξη σε αυτές, παρά το γεγονός ότι αποτελούμε μεγάλο ποσοστό στη χώρα, παράγουμε προϊόντα και απασχολούμε κόσμο. Πραγματικά, δεν μπορούμε να πάρουμε ανάσα. Ειδικά με το θέμα της ενέργειας θα πρέπει να βρεθούν σύντομα λύσεις, γιατί σε διαφορετική περίπτωση θα είναι σχεδόν αδύνατο να επιβιώσουμε».
Εξαγωγές σε Ολλανδία, Γερμανία, Γαλλία, και ο μεγάλος στόχος: οι ΗΠΑ
Μέσω της συνεργασίας τους με αντιπρόσωπο, κατάφεραν να αποκτήσουν πελατολόγιο σε πολλές περιοχές της χώρας, αλλά και να γίνουν ανοίγματα στο εξωτερικό. Μέχρι σήμερα, τα προϊόντα φτάνουν σε Ολλανδία, Γερμανία και κάποιες μικρές ποσότητες στη Γαλλία. Από τα φιλόδοξα σχέδια, που είναι κοντά στο να πραγματοποιηθούν, είναι το άνοιγμα στην αγορά των ΗΠΑ.
Κατανομή εργασιών και εύρυθμη λειτουργία
Τον Αγροτικό Βιοτεχνικό Συνεταιρισμό Γυναικών Αγίου Γεωργίου Γρεβενών απαρτίζουν γυναίκες διαφόρων ηλικιών, από νεαρές κοπέλες ως μεγαλύτερες ηλικιακά. Καθεμιά, όμως, αποτελεί σημαντικό κρίκο της εργασιακής αλυσίδας. Οπως είναι λογικό, οι νεαρότερες γυναίκες έχουν αναλάβει το κομμάτι του διαδικτύου, με σημαντική παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και τη διαχείριση του ηλεκτρονικού καταστήματος. Οι μεγαλύτερες ηλικιακά επικεντρώνονται στην παραγωγή, αξιοποιώντας την εμπειρία τους για ένα σπιτικό και «μαμαδίστικο» αποτέλεσμα.
Γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η συνύπαρξη τόσων ατόμων, με ηλικιακές διαφορές αλλά και απόψεις, είναι μια δύσκολη και απαιτητική υπόθεση. Ποιο είναι το μυστικό της ομαλής συνεργασίας; Σύμφωνα με την κυρία Καραγιάννη, είναι ο διάλογος, ο σωστός καταμερισμός εργασιών και η συλλογική προσπάθεια. Με αυτόν τον τρόπο πορεύονται τόσα χρόνια και κατάφεραν να ανταποκρίνονται στις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις. Παρότι η δραστηριότητα του γυναικείου συνεταιρισμού σταδιακά παρουσίαζε αύξηση τόσο σε παραγωγή όσο και σε πωλήσεις, η οικονομική κρίση δοκίμασε σε μεγάλο βαθμό τις αντοχές του.
Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, μερικά χρόνια αργότερα ήρθε να προστεθεί η πανδημία του κορονοϊού, η οποία έκανε ακόμη πιο δύσκολη την κατάσταση. Το εχέγγυό τους ήταν η διατήρηση της πολύ καλής ποιότητας των προϊόντων τους, γεγονός που κράτησε τους πελάτες, ακόμη κι όταν οι εξελίξεις φαίνονταν δυσοίωνες. Κι αν οι παραπάνω συνθήκες φαίνονται δύσκολες, δεν μπορούν να συγκριθούν με το σήμερα. Τα τελευταία χρόνια, με όλα αυτά που συμβαίνουν στον διεθνή χώρο, το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί. Οι πρώτες ύλες έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ προστίθεται και το τεράστιο κόστος της ενέργειας.
Σύμφωνα με την κυρία Καραγιάννη, «οι πρώτες ύλες έχουν ανέβει, το κόστος στα υλικά συσκευασίας, αλλά και η τιμή της ενέργειας οδηγούν σε μεγάλη αύξηση του κόστους στο τελικό προϊόν. Μέχρι σήμερα καταφέραμε και κρατήσαμε σταθερές τις τιμές, χωρίς να κάνουμε εκπτώσεις στην ποιότητα. Αλλωστε, οι πελάτες μας μάς στηρίζουν όλα αυτά τα χρόνια γιατί εμπιστεύονται τα προϊόντα μας. Δεν ξέρουμε πόσο ακόμα θα καταφέρουμε να κρατήσουμε τις τιμές σταθερές. Σίγουρα, οι καταστάσεις είναι δύσκολες για όλους».